اسامی ترکی آذربایجانی همراه با معنی اسم

[zeus]

اسامی ترکی آذربایجانی همراه با معنی اسم

قیز آدلاری ائل آبا:مادر،خواهربزرگتر آباقای:عنوانی برای خطاب به بانوان مسن ومحترم آپا:بزرگ،خواهربزرگتر آچا :خوشایند،مادر،بانوی مسن درخوراحترام آچالیا:نام گلی است آچقین گول :گل شکفته شده آچیق گول :غنچه یا گل شکفته شده آدیگول :آنکه نامش همچو گل است آدینا :نام کوهی معروف که شهرزنوزازبلاد آذربایجان رادربرگرفته آرایلی :دختر پاکنام،همچوماه پاک ودرخشان آرزی :آرزو آرسیتا :نام منطقه ای ازسرزمین ماننا درغرب همدان فعلی آسانا: دختر زیبا آسلیم :مفید،دارای خیروفایده آسوده :آرام، راحت، دنج ، آرامش یافته،آسوده گشته آغان :شهاب آسمانی،شراره آتش،شعله ،زبانه آتش آغ بنیز:سفید چهره،دارای صورت روشن آغجاقیز:دخترسپید پیکروسپید چهره آغجاگول :زیباهمچوگل سپیدرنگ،کاملا سفید آک ایپک :ابریشم سفید،پارچه ابریشمی سفید رنگ آک چیچک :گل سپید رنگ آکچین :معصوم ،پاکدامن،آبرومند آک ییلدیز:ستاره درخشان،جسم آسمانی سفید رنگ آلا گؤز:چشم درشت وآبی رنگ،چشمان شیفته کننده درخشان آلاله :لاله سرخ آلانور :نوردر خشان،برّاق آلتینای :ماه طلایی آلتینلی :طلایی آلتینیار :یارطلایی آل چیچک :گل سرخ رنگ آچیق :روشن ،آشکار، سعادت،نیکبختی* آچیق گون :روزصاف وروشن * آرال :جزایرنزدیک به هم،مابین دوجزیره،رود دریایی که دروسط دو خشکی باشد * آرین :پاکیزه،خالص،درخشان،اصیل* آسا :بسیار،فراوان،بی حد ومرز* آغجا :سفید رخسار،بسیارروشن روی،مایل به سفیدی * آک بوداک :شاخه درختی که سپید رنگ است، بوته سفید * آکمان :کاملا سفید بی گناه، پاک ومعصوم،آبرومند * آک یورت :میهن نیک،ایل وسرزمین آباد* آلتان :طلا،شفق سرخ رنگ * آلتین :طلا،فلزقیمتی وزردرنگی که ضد زنگ می باشد* آلقا :پسندیدن،راضی شدن، دعای خیربدرقه کسی ساختن،تعریف وتمجید کردن * آلقیش :ستودن،مدح گفتن،تعریف وتمجید،تشویق * آل کیم :رنگین کمان،قوس قزح * آل گول :گل سرخ رنگ آلگون :آفتاب سرخ آلنار :انارسرخ آلِو :زبانه آتش،داغ وپرحرارت * آلیشان : علف آهو آمراق :عزیز،دوست داشتنی،شیدا،شیفته،پاک وصاف * آمول :صبو،حلیم،ساکت،آرام،بانزا� �� �ت،مٶدب منظم * آناشن :مادر شاد ومسرور آناک :خاطره،هدیه،حافظه * آناگول :گل مادر،گلی که همچومادرباشد(منظورازگل همان فرزند است)،دخترزیبا،برتر آنایار :دوست ویارمادر آنداچ :خاطره،هدیه ،یادگار،ارمغان* آنسال :مربوط به قوۀ تفکر،عقلی * آنلیک :فهمیده،عقل،ذهن * آنناک :یادگار،خاطره * آنی:خاطره،به یادآوردن * آی :ماه ،روشن،زیبا،براق،جذاب وگیرا * آی بن :آفریده شده همانند ماه،جذاب ودرخشان همچون ماه آی بنیز:ماه چهره،آنکه سیمایش مثل ماه باشد،زیباروی آی پار :درخشنده وفروزان همانند ماه آیپارا :ماه نو،هلال ماه * آی پری :زیبامانندماه آیتاج :تاجی که همانندماه درخشان وبرّاق باشد،زیبا،ناطق* آیتار :بشارت دهنده آیتارشن :قاصدشادی آی تن :ماه پیکر،همچون ماه،زیبا،خوش قدوقامت،خوشایند آی جامال :ماه رخسار،آنکه صورتی زیباهمچون ماه داشته باشد آیجان :پاکدل،دختری که تن وروانش به پاکی ماه باشد آی چیچک :گل آفتابگردان آیدا :درماه،گیاهی خوشبوکه درکنارآب بصورت خودرومی رویدویا گیاهی بنام« قایتارما» یا «بئش مارماق »که کاربرد طبّی دارد آی دار :کاکل،یال آیداشن :شادی وسروردر ماه آیداگول :گلی که در سطح کره ماه روئیده باشد یااز ماه آورده شده باشد ،گل ماه .زیبا ،خوب روی آیدان : آفریده شده ازماه،ایجاد شده ازماه زیبا چهره ای که از ماه آمده باشد ،نیکو چهره همانندماه آی دینچ :استواروپابرجا چون ماه برّاق،درخشان،انبوه * آیرال :مستثنی،آنکه استثنا شده باشد * آی سِئو :دوست داشتنی مثل ماه * آیسان :شبیه به ماه،مانند ماه * آی سَل :سیل نورماه،پرتوماه،زیباودرخشا ن چون ماه آی سَن :همانند ماه هستی،به ماه می مانی آیسودا :ماه درآب آی سون :ارمغان ماه،هدیه ماه آی سونا :سونای ماه،قویی که پرهای سرش سبزرنگ بوده تعلق به ماه داشته باشد ،زیباچهره ای که اختصاص به ماه دارد آی سوی :آنکه ازماه باشد،ازنسل ماه،برازنده ونیک خوی* آی سین :مثل ماه هستی،همانند ماهی،زیبا هستی* آیشان :شناخته شده چون ماه،مشهور،نامداروشهیر آیشن :مثل ماه صاف ودوست داشتنی آی فَر :سفید مثل ماه ،نورودرخشش ماه،زینت ماه آی قاش :دارای ابروانی همچون هلال ماه (در شعر کاربرد بسیاردارد ) آی قیز:دختری که ازماه آمده باشد دخترزیباوخوشایند آی گئن :مرتبط با ماه،دوست بسیارنزدیک وهمدل،همراز* آی گول :گل ماه،زیبا همانند ماه آیلا :هاله اطراف ماه وسایرسیارات،شفق،درخشش آیلار :ماه ها آیلان :همراه ماه،شبیه به ماه آیلین :دایرۀاطراف ماه،هاله آیمان :انسانِ ماه،آنکه ازماه باشد،زیبا چون ماه * آیمان :مثل ماه آیناز :زیباچهره ای که نازوعشوه داشته باشد،مهناز آی نور :نورانی مثل ماه ،پرتو ماه،درخشان چون ماه آی نیسه :بانویا دختری که چون ماه زیباباشد ائتکین :تأثیرگذارنده،مؤثرواقع شونده،فعّال،اقدام کننده * ائتناز :نازکن ائل آی :ماه ایل،زیباروی طایفه ائلبالی :شیرین وعسل ایل وطایفه ائل بَزَر :زینت طایفه،زیباچهرۀ قبیله،انسان نیکوی ولایت ائل بزه ر:زینت دهندۀ ایل وطایفه ائلتاج :تاج ایل ،شخص مورد احترام خلق،زعیم ورهبرسرزمین* ائلتاش:هم ایل ،هموطن،هم طایفه ائلچین:لایق ایل ،برای مردم وایل آئل سئوَر :عاشق وشیفتۀ سرزمین وایل ائلکین :میهمان،سیاحت کننده* ائلگین :غریب ،مهاجر،آنکه ازخانه وکاشانه اش مهجورمانده باشد* ائل ناز (الناز) :نازنین قوم،زیبا وعشوه گرطایفه ائوین:هسته یادانه،تخم،مایه واصل هرچیزجوهروعصاره اَبرَن :دنیا،کائنات،سما وفضا * ابرو:خطوط موج دارکشیده شده برروی لوحه های آهنی وکاغذ یا پارچه،نقوش طبیعی موجود درسطح سنگ مرمر،خط یا خراش،درزبان فارسی نیزبه معنای ابرو وابرسیاه است أ دا (عربی )نازوعشوه،رفتار وسلوک،طرز،اسلوب،اجرا وایفا نمودن أرسن :شبیه به قهرمانان وجوانمردان* أ رکانا :آزاد،مختارومستقل أرگم :نازنین من،محبوب من أرگول :همانند گل،انسانی نظیرگل* أرمغان :هدیه،تحفه أرمَن :لایق حرمت واحترام،خوش یمن ومبارک أسمر:گندمگون أسیم :وزش باد،شدّت باد،مه أسین :مه صبحگاهی،نسیم سحری،الهام،احساساتی شدن،هوس* ألیک :جیران،آهو،غزال کوهی اوتکو :سر انجام نیک،ظَفَر* اود آنا :مادرآتش اود دنیز:دریای آتش اودشَن :شاد آتشین وپرحرارت اوروز:بخت وطالع ،خوشبخت،ماه،روزه داری،ماه صیام (رمضان )* اوزای :فضا،عالم لایتناهی * اوزوک :انگشتر اوستون :بهتر، درسطحی برتر* اوسلو:صاحب کمال،عاقل،آرام * اوغور :موفقیّت،نیکی،بخت ،طالع اوغورلو :شخص خوش یمن ومبارک وخجسته،مایۀ برکت * اوکای :بیانگراحساس رضایت وخوشنودی است،احسنت،آفرین،بسیار نیکو اولجا :غنیمت،بخشش وعطا * اولجای :بخت،طالع،اقبال * اولدوز:ستاره اولکان:بسیاربزرگ،عظیم* اولکَر:هفت ستاره خوشه پروین،ثریّا اولگون :رنگ آبی،به رنگ آب اولوس:ملّت،خلق،قوم وطایفه* اوماچ :امید،مقصد وهدف،آرزو اومای :الهه اومیده :آرزو،آمال،خواسته اونای :شریف، نامدار،پرآوازه* اونسال :بسیارمشهور* اونلو :شهیروپرآوازه،جذّاب وگیرا* اویسال :حرف شنو،مطیع * ایپک :تارهای بسیارظریف ودرخشان ابریشم ایپک تن :دارای پیکری لطیف وظریف نظیرابریشم ایپک نور:برّاق ایزگی :عاقل،باهوش وباذکاوت،عادل ومنصف * ایزیناز:خوش اثر ایستَر :خواستن،طلب نمودن * ایستَک :آرزو،خواسته،مراد ایشیک :روشنایی،فروغ،تابناکی* ایشیل:منوّرشدن،درخشیدن،فر� �� �غ،پرتو ایشیلار :تابنده ،منوّر ،درخشنده * ایشیلاک :براق وتابناک،دارای درخشش وپرتو* ایشین :اشعه ،شعاع نور،پرتو،شفق ایشین سو :درخشش آب،روشنایی حاصل ازبازتابش نورتوسط آب * ایلدَش :متولد شدگان در یک مکان * ایلدیر:روشنایی ،برق زدن ،درخشش ایلقیم :سراب ایلک آی :ماه نو ،ماه هلال * ایلک ایز:اولین نشانه ،نخستین علامت * ایلکناز:اولین ناز (اولین دختر خانواده ) ایلگی :مناسب،ارتباط ووابستگی،کنجکاوی ایلمَن :وابسته به ایل وطایفه* اینجی :دُرّ،مروارید،بسیار تابناک اٶزآیتان :کاملا شبیه به شفق* اٶزآیسان :نظیرماه اٶزبال :عسل اصل وحقیقی اٶزبَن :خال ویژه ومادرزاد اٶزبیل :آنکه دارای دانشی خاص است،باسواد وآگاه * اٶزپینار:منبع آب منحصربه فرد،آب حیات بخش وزلال چشمه اٶزجان :تَنی،عزیزومحبوب* اٶزدَش:فاقد تفاوت،کاملا یکسان* اٶزدَک :ماده،ماتریال،تنۀ درخت* اٶزگو :منحصربه فرد،خاص وویژه* اٶزگول :ویژگی،گونه ونوع اٶزگولَچ :آنکه خنده منحصربه فردی دارد،دارای طرزخنده ای ویژه * اٶزگونَش:نظیرخورشید* اٶزَل :چیره دست وماهر،ویژه،مخصوص،جداگانه* اٶزلَر:حسرت کشنده،دلتنگ * اٶزلَم :درذوق وشوق دیدار کسی یا چیزی بودن،حسرت،آرزو* اٶزن :توجه واعتنای جدی * اٶزیورت :سرزمین مادری،میهن،ایل ووطن وطایفه* اٶکه :تیزفهم ،باهوش،متفکروعاقل * اٶگه :متفکر،عاقل،وزیر،مشاور اٶن ایز:اوّلین اثر،نخستین راه اٶوگول :لایق تعریف وتمجید اٶیوک :هیجان حاصله ازحس عشق ومحبّت،جوش وخروش عشق * باخیش :نگاه بادام گؤز :چشم بادامی باریش :صلح،آتش بس،آشتی بارینج :شبدرکوهی باغیش :بخشیدن،هدیه نمودن،عطا بالا :اولاد،فرزند،نوزاد بال سان :شیرین همانندعسل،متعلق به عسل باللی: ترکیب شده باعسل،شیرین ولذّت بخش همانندعسل بایاز :دراصل بیاض است ؛کاملا سفید بایان :خانم ،بانو بایراق :تکّه پارچۀ رنگی که بررویش علامت با نشان خاصّ یک دولت ،خلق ،حزب ویا تشکیلات ومؤسسه ای باشد بَتی :تصویرکردن ،چهره وصورت،فرم،اندام وپیکر،قدوقامت بَتیک :مکتوب،نامه،نوشته های رسمی،سند،دعای مکتوب بَدیز:زیبا ،خوش قدوقامت،ظریف بَگَنچ :خوشایند ،پسندیده ومطلوب بَزَک :نقش ونگار ،آرایش وزینت بَلگَن :شایسته ،لایق ،سزاوار بَلگَین :واضح،بارز وآشکار،روشن بَنزَر :شبیه ،نظیر،مانند ،شایسته ،مناسب بَن شَن :من خوشبخت هستم ،بختیار ونیک اقبالم ،من شاد ومسرورم بنفشه :مَنَکشه بَن گول :گل ویا شکوفه خالدار بَنگین :دائمی ،جاویدان وابدی بَن لی:آنکه در چهره ویا پیکرش خال داشته باشد ،دارای خال یا لکه بَنیجه :ابدی، جاودان ، بی انتها ،ماندگار وهمیشگی بولود:ابر ،بخار بیرجه :واحد ،تک ،یگانه ،یکی بیرسَن :آنکه یکی باشد،بی بَدیل،یکّه وتنها بیر گول :گل بی مثل ومانند،گل یگانه وَبدیل بیلگه :عالم ،انسان مُدرک ،صاحب معلومات ومحفوظات ذهنی عمیق ووسیع بیلگی :علم ودانش ،سواد ومعلومات ،معرفت وآگاهی بیلگین :عالم ،صاحب دانش وفضیلت پارلا :بدرخش!تابناک شو ! پارلار :نور می افشاند ،می درخشد پارلاش :روشنی ،درخشندگی پارلاک :نورافشان ،بَرّاق وتابناک پَتَک :کندو پَک اؤز :دارای صبرواستقامت پیرلانتا :برلیان ،الماس تراش خورده ،سنگ ذی قیمتی که در برابرنوربه رنگهای زیبا ومتنوعی گراید پینار:چشمه ،چشمۀ جوشان آب اززمین تئللی :دختری با گیسوی بلندوزیبا ،دارای زلفهای زیباومُزیِّن تئل نار:زیبارویی که موهایش درخشان چون آتش است تئلناز:دختری با گیسوی ناز وقشنگ تئل نور :دارای موهای شفاف وبرّاق تابراک :سرزنده ،زرنگ وکاری ،قبراق وسرحال * تاتلی :بامزه وبانمک تاچلی:آنکه تاج برسرداشته باشد تارو :به حالت ظریف درآورنده ،به هیجان آمدن ،عصبانی گشتن تاریم :چادر ،خانه ،مکان ،سر پوشیده تالکوک :محل اتصال کوه هابه همدیگر تان آک :سرخی افق ،عجیب وغریب * تان آل :نظیرشفق ،مایۀ حیرت ،عجیب * تان زَر:طلای غیر عادی وعجیب تان سو :خارق العاده ،بسیارعجیب تان گول:گلی که صبح زود بشکفد ،گل صبحگاهی تان ییلدیز:ستاره ،زهره ،ونوس* تایسیز :بی همتا تَجیم :تجارت ،خرید وفروش * تَرگول :گل نوشکفته ،شکوفه تازه تَرنیسه :دختر جوان وبا طراوت تَک آی :ماه یگانه ،ماه تک وبی همتا ،زیباروی بی نظیر* تَکسین :یکی یکدانه ،یگانه ،بی نظیر تَک گول :گل بی نظیر،آنکه در زیبایی بی نظیراست تَگیر:ارزش ،بهاء ،قیمت * َتن آی :همانند وهمسان ماه ،نظیرماه توپاز :نوعی سنگ الوان وقیمتی *

__________________

[zeus]

قسمت دوم

توراج :نوعی پرنده از تیرۀ ماکیان شبیه به مرغ باگوشت بسیار لذیذ تویقو(دویغو):احساس ،عاطفه ،درک* توران :نامی بود که ایرانیان باستان به محل زندگی وسرزمین ترکهانسبت دادند ،زیستگاه ترکها * تورانلی : اهل توران زمین،ترک * تورک تَن :از جمعیت وتبار ترکها* تورمَن :مرغوب وبا کیفیت ،اعلا* تورناز:دخترترک ونازدار تولین :آنکه بسیار ظریف دیده می شود، آینه توماقان :گل نیلوفر تونا :نام ترکی رود« دونای» که پس از رود وولگا واقع در اروپا طولانی ترین محسوب می شود* جئیران : غزال ،آهو جان ایپک : آنکه روح وقلبش همچون ابریشم لطیف وظریف است جان سِئل :متعلّق به روح وجان ،زنده وجاندار جان سونار:کسیکه جان ودلش رادر تَبَق اخلاص گذارد ،آنکه از جانش نیزدریغ نورزد جان سوی : آنکه از تبارنیاکانی نیکو وقدرتمند باشد * جان شَن : مسرور وبانشاط ،خوشبخت ، خوشحال وسرزنده جَرَن :جیران،گوزن ماده،کاربرداین نام بصورت «جَران »نیزدیده می شود جیلوه لی :باناز وغمزه ،آنکه عشوه وکرشمه کند جیلوه ناز : نازنین ،دارای ناز وغمزه ،عشوه گر چئچئن: زیبا،برازنده وخوشایند* چاغداش :معاصر، هم عصر، زندگی کردن در یک برهۀ زمانی واحد * چاغری : شاهین شکاری ،طرلان؛ دعوت کردن ،بیانیه ،فراخواندن * چاغلار :آبشار، آبی که جوشان وهمراه باغلیان وکف جاری گردد * چاغلایان : آبشار،آبشار مصنوعی ،آب یارودی که از یک مکان مرتفع سرازیر گردد * چاقیر : نام مخلوط با خاکستری ،پرنده شاهین تند وتیزودرشت * چایلان :ماسه زار ،ریگزار * چلنگ : حلقه گل ، تاج طلایی یانقره ای چولپان : ستارۀ زهریاناهید،ونوس * چیچک :شکوفه ، گلهای گیاهان ودرختان که دارای رنگها ورایحه های متنوّعند چیچک ناز:نازنین همانند گل ،زیبا رخسارعشوه گر چیلَک :گیاه توت فرنگی ومیوۀ آن چیم ناز : بسیار ناز کننده ،دارای عشوه وناز حاک سال :منسوب به حق وحقیقت ،درارتباط با حق* حورال: آزاد، مستقل،آزاده* خاتون:درزن ،عیال،زوجه وهمسر خانیم :عنوانی است مختص بانوان وبرگرفته از کلمه خان خانیم زَر: خانمی نظیر طلا دادلی : خوشمزه،بامزه داغشَن : شادی وسرور کوهستان دالغا:موج دانشن :فجر شادی دَفنه : درخت همیشه سبزی که ازبرگهایش درصنایع غذایی استفاده می شود،درختچۀ غاز،درختچۀ برگ بو دَنیز : بحر یا دریا ،آن بخش ازکره زمین که ازآب پوشیده شده ،دریای آب شوری که با خشکی احاطه شود،وسیع وگسترده،افزون،بی نهایت * دورا : قله کوه دور تَکین : همچون دُرّ،نظیر مروارید ،عزیز ودوست داشتنی دوردانه:مرکب ازکلمه عربی «دورّ»وواژۀ فارسی دانه می باشد،دانه مروارید،دُرّ،لٶلٶ،عزیزومح بوب،خلف یااولاد گرامی ودوست داشتنی دورنا:درنا دوزگون : راست ودرست،عاری ازکجی وانحراف،مطابق باقاعده واصول ،بدون کمی وکاستی،کامل * دوزلو: بانمک ،ملیح ،باملاحت دولغون: پر ،تمام دولقون : تمام وکامل ،پروانباشته شده ، دارای مضمون،مهم،والا،برتر* دونیا :کائنات ،کرۀ زمین ،عالم هستی ،عالم اجتماعی انسانها دویسال : دارای احساس وعاطفه ،صاحب حس وادراک واندر یافت ظریف،حسّاس دویغو: درک ودریافت حوادث عالم خارج،قابلیت فهم وادراک،متوجه شدن وآگاهی یافتن * دیرلیک :آسایش ،امن وامان ،آرامش ،حیات ،تفاهم وسازش متقابل دیکمَن: رأس ،نوک ،قلۀ کوه * دیلَک: آرزو وخواسته،مراد،خواهش * دٶکمن : جذاب،برازنده ولایق * دٶنوش : مفهوم لفظی اش به عقب بازگشتن ومراجعت نمودن است لیکن مجازا به معنی تغییر وتحول اساسی جهت توسعه وگسترش چیزی ونیز ترقی وپیشرفت می باشد * رشمه :روبان یا لنتی که به منظور زینت استفاده می شود ریما : نام قدیم در یاچه ارومیه . زئینَب :نگین سنگی قیمتی ،جواهرات ،زینت پدر َزرتکین :دختر یابانویی که نظیرطلااست ،همانند طلا زَرخانیم :خانمی نظیرطلا ،زیبا روی زَرلی :پوشانده شده باطلا ،مزیّن به طلا زومرود (زُمُرد ): سنگی قیمتی وبراق به رنگ سبز ژاریک :درخشنده ،منوّر ژالین : شعله ژَمیس : میوه ،ثمر سئچکین : ممتاز،لایق گزینش ،برگزیده * سئزال :دارای احساس ،درک کننده ،فهمنده ،حسَاس سئزَر: آنکه بتواند درک کند* سئل شن :سیل شادی سئلناز : سیل ناز وعشوه ،دنیایی از قشنگی سئودا (سودا):عشق ومحبّت،سُودا ،عشق شدید،میل ورغبت،هوس وخواسته،آرزو سئودیم :علاقه مند شدم ،پسندیدم * سئوَر:دوست دارنده وعاشق،محبوب ودوست داشتنی سئوسای : احترام متقابل در عشق ورفیق سئوشن : شادی را دوست دار سئوکال : محبوبیّت داشته باش وزندگی کن ،حس صداقت درعشق سئوگی :احساس علاقه ودوستی * سئوگیم :بیان واژه «سئوگی»اززبان اول شخص مفرد * سئوَن :دلباخته شونده * سئوناز:نازدوست ،عشق ناز سئویل :دوست داشتنی ،لایق ، محبوب ، شایستۀ دوست داشته شدن سئویم :جذّاب ،جلب کننده * سئوین : خوشحال گشتن ، شادمان ومسرور شدن * سئوینج :حس شعف وشادی ،فرح ساچلی :گیسوی بلند ساچناز :دختری که گیسوان قشنگی دارد سارا :این نام دراصل درزبان عبرانی به معنای خانم وبانوی سالخورده وکبیره بوده وارد زبانهای عربی وفارسی وترکی نیزشده است درترکی به معنای قوت وجسارت در فارسی نیز به معنای صاف وخالص ،پاک ونیکو و زیبا می باشد سارای :ماه زرد و روشن،نام یکی ازآبادیها درجزیرۀ شاهی دریاچۀ ارومیه . سارین :ترانه ساناز: بی همتا ،کم نظیر سانای :محترم ،لایق احترام * سایا : یک رنگ وبی ریا سایات : دارای نام وجاه * سایرا(سِهره یاسِیره ):آواز خواندن ،چه چه زدن ،بلبل * سایراش:نجوا کردن ،زمزمه نمودن ،به آرامی آواز خواندن * سایراو : پرندۀ آوازه خوان ،بلبل سایقی:احترام ،حرمت ،ادب ونزاکت * سایقین : حرمت نشان دهنده ، احترام گذارنده ،انسان شایسته احترام * سای گول :گل مورد احترام ،زیبارخساری که لایق احترام است سایلان:مورد احترام ،معتبر ومحترم * سایلاو : نماینده ،وکیل ،برگزیده * سایین : لایق حرمت ،محترم ،آنکه دیگران باوی محترمانه رفتارنمایند* سَرپیل : پاشیدن ،پراکنده گشتن ،جهیدن سَرمین :محجوب ،باحیا ،آبرومند سرین :صبور بودن سَلما : برگ درشت ،برگ پهن سَلَن : صدا ،آوای موزون ،لحن خوش ودلنشین ،آهنگ * سورمه : ماده ای که بانوان بر چشم کشند ،کَحل سوسن :دراصل «شوسانّا» است گیاهی از تیره زنبق دارای برگهای باریک ودرازوگلهای زیباوخوشبوبه رنگ زرد یا کبود یاسفید،این نام ازاسامی بین المللی است سولماز:آنکه تازگی وطراوتش راحفظ کند،همیشه شاداب،به دوراز پژمردگی سومَر:قوم سومریان که بنابه نظریۀ بسیاری ازدانشمندان ازاقوام ترک بوده .* سونا:قو،اُردک ،اردکی که در ناحیۀ سرش پرهای سبزرنگ دارد،جهت مدح زیبا رویان بسیاربه کار می رود سونار: تقدیم می کند ،اهدا می نماید * سونال:تقدیم شده ،پیشکش شده ،عطا گشته ،هدیه شده * سونای :آخرین شب طلوع ماه،عطا شده ،تقدیمی* سوندوس : دیبا ،پارچه ابریشمی لطیف وگرانبها سون گول: آخرین گل متولد شده از مادر (فرزند دختر) سیبئل:قطرۀ باران ،سنبل ،خوشۀ گندم سیرما:گلابتون،رشته های نازک وظریف وباریک طلایانقره شبیه به نخ،رشته زرین،یاسمین سیلا :ملحق شدن ،وصال* شَن آی : ماه شادی بخش ،ماه خوشایند شَنال : خوشحال ومسرور ،راضی وخوشنود ،شاد،دلخوش * شَن ایز:علامت یااثر شادی بخش ،نشانۀ خوشبخت * شَن سَس:خوش آوا * شَن گول :گلی که مایه خوشبختی است ،گل رضایت بخش شَن ناز:دختر نازوشاد شن یار : یارشاد وخوشحال طرلان :بازشکاری،«طارلان» فَرآی: نورماه ،مایه زینت وزیبایی ماه فولیا : گل نسرین ،نرگس زرد فوندا:علف جارو یاجاروب ،بیشه ای که در آن علف ها وبوته های بسیاری روئیده باشد،علفزار قاراتئل :سیاه مو قاراجا:تیره رنگ،بُز کوهی قاراگیله :انگور سیاه دانه قاراگٶز:سیاه چشم ،دارای چشمانی بامردمک سیاه رنگ* قَرَنفیل:گل میخک قلم گول :دارای نگاری چون گل ،زیبارخسار قنیره : بی مثل ومانند ،زیبارخسار بی نظیر قوتلوآی :ماه مقدّس وخوش یمن * قیز ناز:دختر نازنین وعشوه گر قیزیل :سرخ ،طلا * قیزیل گول :گل سرخ(رُز)،گل محمدی کاراک :مردمک چشم * کاواک:درخت تبریزی ،سپیدار * کایرا:لطف واحسان ،نیکی کردن * کایران :چمن ،مکانی مسطح ،میدان * کایناک :منبع ،مٲخذ،فعال ، پرانرژی کَپَنَک : پروانه کَکلیک:کبک،پرنده کوهی کَلَبَک:پروانه کوتکو :ساده ،متواضع ،مٶدّب* کونات : آنکه محبت وعلاقه سایرین راجلب می نماید ،مهربان * کیمیا :علم شیمی ،حکمت وقدرت کٶلگه :سایه کؤنول :قلب ،دل ،احساسات قلبی ،میل واشتیاق ،آرزو ،هوس گلین :عروس گول آی :متشکل است ازدوکلمه «گول» و«آی» گول ایز:نشان وعلامت گل ،ردِّ گل گول باهار :گل وبهار گول بَن : آنکه خالی زیبا چون گل داشته باشد گول بنیز:گل چهره ،گل گونه گول بوداق :شاخه گل ،بوته گل گول تَک : گل نادروکمیاب ،نظیر گل گول دَم : دارای نَفَسی خوشبوهمانند گل گولدَن : به عمل آمده از گل ،متعلق به گل گولر : خنده رو ،خندان ،تبسم کننده ، خوشحال ،مهربان ومشفق گولرآی : «گولر» و«آی» گول سئل :سیلی از گل وشکوفه، نظیروشبیه گل ،متعلق به گل گول سئو:علاقه نسبت به گل ،دوستدار گل ،شیفته وشیدای گل گول سئوَن :عاشق گل گل سئوین :خندیدن ،رقص وخنده ،شاد ومسرور گشتن گول سَرَن :پراکنده کننده گل گولسون :همواره شاد ومسرور ،خوشبخت وخرّم ،خندان * گول سوی :ازسلالۀ گل ،صاحب اصل و تباری نجیب وپاک چون گل * گوللَر:گلها گوللو :مزیّن شده با گل ،گلدار گولوش :خنده،شاد ومسرورگشتن،حالت ووضعیت خندیدن،مزاح شادی ونشاط گولومسَر :همیشه خندان * گلابتون : رشته های باریک طلاونقره یارشته های نخی شبیه به آنها،نخ زردار گول یاز: گل بهاری ،گیاهی که در فصل بهار گل دهد گولین :نظیر وشبیه به گل ،گلزار ،گلستان گوموش : نقره * گون :خورشید،روز،دوره و زمان * گون سئل :نظیر ومانند خورشید* گونَش : خورشید * گون فَر :اشعه خورشید ،پرتو آفتاب * گونول : خواسته وخواهش دل گٶرکم :منظره،معروف شدن،شٲن وجلال،نمای خارجی * گٶزده :محبوب وپسندیده،تقریر شده،برتراز همه،خوشایند گؤزَل : زیبا،بی عیب ونقص * گؤزَن : جذاب وگیرا ،زیبا گؤک سئل:متعلق به آسمان * گؤک سَن :متعلق به آسمان،آسمانی گؤک من: چشم آبی وبور،دختری با پوست سفید وموی زرد رنگ گؤنَن :شاد گشتن،مرطوب * گؤی چَک : زیبا،دوست داشتنی لاچین :پرنده ای شکاری ازجنس شاهین با پاهای قرمزرنگ * لیل پار :گیاهی برگ دار که درمناطق پُرمی روید مئلیسا :تُرَنج ،علف لیمو ،بالنگ مارال : گوزن ماده ،زیبا مارتی :مرغ دریایی ماگنولیا : درخت یا بوته ای است همیشه سبز دارای گلهای درشت خوش عطروزیبا وبرگهایش گاهی می ریزد ماویش : دختر بچه بور یا سفید چهره ای که چشمانی به رنگ آبی روشن داشته باشد ماه پاره : پارۀ ماه ،تکّه ای ازماه مایوک :غنچه ،گل نشکفته مَلتَم :باد ساحلی ،مه مَنَکشه :گل بنفشه مورایپَک : نوعی پارچه مخمل ،ابریشم بنفش رنگ مورتان : رنگ صورتی شفق به هنگام سپیده دم * مورگول :گلی که به رنگ بنفش است ،گل بنفش رنگ مورَن : رود ،آب روان وجاری ،نهر بزرگ * مویان :خیرات،خیرونیکی ،ثواب * مین گول :دسته ای حاصل ازهزارگل مین ناز : آنکه نازوغمزه اش فراوان است،کسی که بسیارنازو آدا دارد ناخیش:در اصل « نقش »است،طرح،شکل،زینت وخط نارچیچک :گل انار نارگول : گل انار نارگیله : دانه های داخل انار نارین :ظریف وباریک ،نازک ، ریزوکوچک نارین گول: گل یا شکوفه ظریف وریز ناز گول : گلی که ناز کند ،گل نازنین نازلی: پرنازوعشوه ،ب اادا و اطوار نسترن :نسرین نورال :نورانی شونده ،روشنایی مقدّس نورایشیک : بسیار درخشان،برّاقترین نور،بسیارتابناک نورپری:پری تابناک ونورانی نورجان :دارای جانی تابناک ودرخشان،آفریده شده ازنور،بسیارزیبا نورچین :سیل روشنایی ،درخشش نور نوردان : خلق شده ازروشنایی نورسان : همچون نور،نظیر نور نورلان : تابناک گردنده،درخشان شنونده،نورانی وبرّاق * نورمان :خلق شده ازنور،نظیر نور وارجان :دارای قلب وروح وجان،اهل دل،صاحب حیات * وَردا : برگرفته از واژه عربی« وَرد» به معنای گل سرخ است هومای(الهه) :الهه،پرندۀ هما،پرنده دولت وسعادت،یمن وبرکت یئشیم :سنگی سبزرنگ وبسیارقیمتی،سنگ یَشم یئنی شن :شادی جدید،جشن وشادی نو یئنی گول :گل نوشکفته،گلی که هنوز طراوت داشته باشد یاراش :خوشایندی،زیبایی،جذّابی * یاراشیق : دوست داشتنی ،زیباوجذاب ،خوشایند وخوش ظاهر * یارپاق :دراصل «یاپراق» است،برگ درخت وگیاهان یارلیک :فرمان امر،دستور * یارماکان :هدیه،ارمغان * یازباهار : فصل مابین تابستان وزمستان،فصل پاییز یازگول :گلی که درفصل تابستان می شکفد،گل تابستانی یاسام :نظم وترتیب ،قاعده وقانون * یاشا :آفرین ،زنده باد * یاشار : زندگی کننده ،دارای عمری طولانی ،سالم وسرزنده * یاشام : حیات،عمر،زندگی * یاشیق : خورشید،نور آفتاب * یاشیل :سبزرنگ،تروتازه،باطراوت * یاشین :رعدوبرق،صاعقه،آذرخش * یاغمور : باران،بارندگی* یالدیز:مزیّن به آب طلا ونقره، زینت داده شده یالقین :سراب * یاناک :گونه ،هریک ازلپهای درصورت * یوجَل : رفعت، بلندی، گرانقدری * یورتسال:منسوب به وطن ،وطنی* یوردام :چالاکی ،باسرعت وباشتاب حرکت کردن ،ناز،عشوه وآدا * یوردوم : وطن من ،زادگاه ومیهن من * یوروک :حیات ،آفرینش ،طرززندگی * یوسما: نازنین ،دارای عشوه وادا یوکسَل:برتر، والا ،اوج گیرنده وبالا رونده ،محترم، ذیقیمت * یٶنال :دارای هدف وسمت وسو