به انجمن خوش آمدید
نمایش نتایج: از شماره 1 تا 6 , از مجموع 6
  1. #1
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    زیست شناسی کنکور

    نكات درسی فصل ششم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه ۱

    ۶۷) دلیل اینکه خون به خاطر گرانش زمین در بخش های پائین بدن جمع نمی شود عبارتند از :

    a. وجود قلب ماهیچه ای

    b. تلمبه ی ماهیچه های در حال انقباض و فشار آنها به رگ ها

    c. دریچه های لانه کبوتری که مسیر حرکت خون را به سمت قلب یک طرفه می کنند.

    d. فشار منفی ( مکش ) قفسه ی سینه در هنگام بازدم که به سیاهرگ های این ناحیه منتقل می شود

    e. فشاری که بر اثر پائین آمدن پرده ی دیافراگم که هنگام دم بر شکم وارد می شود

    f. باقی مانده ی فشار سرخرگی باعث ادامه ی جریان خون در سیاهرگ ها می شود.

    ۶۸) گاهی به علت ایستادن بیش از حد به ویژه در افرادی که ایستاده کار می کنند ، خون در رگ های پائین بدن جمع می شود. ( بیماری واریس )

    دستگاه گردش مواد ، باعث گردش ترکیبات مختلف در بدن جانداران می شود.

    ۶۹) کیسه تنان دستگاه گردش خون ندارند و به جای آن آب از راه دهان وارد کیسه ی گوارشی آنها می شود و بعد از گردش و تبادل مواد از همان راه دهان از کیسه ی گوارشی خارج می شود.

    ۷۰) بدن کیسه تنان از دو یا سه لایه سلول ساخته شده است و همه ی سلول ها می توانند به صورت مستقل به تبادل مواد با محیط اطراف بپردازند.

    ۷۱) عروس دریایی نیز کیسه ی گوارشی دارد که این کیسه دارای لوله هایی است که به صورت شعاعی به یک لوله ی دایره ای دیگر متصل هستند.

    ۷۲) سلول های پوشاننده ی درون این لوله ها مژک دارند که این مژک ها با زنش خود ، آب را به جریان در می آورند.

    ۷۳) در عروس دریایی فقط سلول های جدار لوله ها با آب در تماس مستقیم هستند اما فاصله ی سایر سلول ها نیز از لوله های چندان زیاد نیست.

    ۷۴) جانورانی که بدن آنها چندین لایه ی سلولی دارد ، نیاز به دستگاه گردش مواد و مایعی به نام خون دارند .

    ۷۵) در جانوران دو نوع دستگاه گردش مواد وجود دارد ۱- دستگاه گردش خون باز و ۲- دستگاه گردش خون بسته

    ۷۶) در دستگاه گردش خون باز ، خون از انتهای رگ ها خارج می شود و در میان سلول های بافت گردش می کند.

    ۷۷) در دستگاه گردش خون بسته که در مهره داران و کرم خاکی دیده می شود ، خون در هنگام گردش از رگ ها خارج نمی شود ، بلکه تبادل مواد از طریق جدار مویرگها صورت می گیرد.

    ۷۸) حشرات و خرچنگ ها دارای گردش خون از نوع باز هستند.

    ۷۹) قلب ملخ لوله ای شکل است ، حرکت ماهیچه های بدن نیز خون را به بخش های عقبی بدن می راند. در هنگام استراحت قلب ، خون بار دیگر از طریق چند منفذ به قلب باز می گردد . هر منفذ دریچه ای دارد که هنگام انقباض قلب بسته است و از ورود خون تلمبه شده به سیاهرگ ها جلوگیری می کند.

    ۸۰) ماهی دارای قلبی دو حفره ای است که یک دهلیز و یک بطن دارد . خون از سیاهرگ وارد دهلیز می شود و سپس وارد بطن می شود. بطن خون را به درون سرخرگ ها تلمبه می کند. خون از سرخرگ به آبشش ها می رود و بعد از تبادل گازها ، از راه سرخرگ پشتی به همه ی بدن می رود و بار دیگر از راه سیاهرگ شکمی به قلب باز می گردد.

    ۸۱) آبشش در ماهی های استخوانی دارای ۴ کمان آبششی و صد ها هزار مویرگ آبششی است.

    گردش خون در انسان

    ۸۲) در انسان دستگاه گردش خون شامل قلب – رگ ها ( سرخرگ – مویرگ و سیاهرگ ) و مایعی به نام خون است.

    ۸۳) قلب در انسان ، تلمبه ی مرکزی دستگاه گردش خون است و با زنش خود ، خون را به گردش در می آرود.

    ۸۴) جریان خون در ماهی ز نوع ساده و در سایر مهره داران از جمله انسان از نوع مضاعف است.

    ۸۵) در گردش خون ساده ، خون در یک گردش کامل فقط یک بار از قلب عبور می کند ولی در گردش خون مضاعف دو بار .

    ۸۶) قلب خزندگان ، پرندگان و پستانداران دارای چهار حفره است که دوتای آنها دهلیز و دو تای دیگر بطن هستند.

    ۸۷) دهلیز ها ، حفره هایی هستند که خون را از سیاهرگ ها دریافت می کنند و به بطن ها تحویل می دهند.

    ۸۸) بطن ها ، حفره هایی هستند که خون را به درون سرخرگ ها تلمبه می کنند.

    ۸۹) سیاهرگ ، رگی است که خون را به سمت قلب می آورد و سرخرگ ، رگی است که خون را از قلب دور می کند.

    ۹۰) در انسان سمت راست قلب خون را به شش ها می فرستند و سمت چپ قلب خونی را که از شش ها آمده است به سراسر بدن می فرستد.

    ۹۱) گردش خون کامل در انسان خود شامل دو بخش است( مضاعف) ۱- گردش خون کوچک یا ششی و ۲- گردش خون بزرگ یا عمومی

    ۹۲) در گردش خون کوچک ، خون به شش ها فرستاده می شود و دوباره به قلب باز می گردد.

    ۹۳) در گردش خون بزرگ ، خون به همه ی بدن فرستاده می شود و دوباره به قلب باز می گردد.

    ۹۴) دیواره ی قلب از سه لایه تشکیل شده است ۱- لایه داخلی یا آندوکارد ۲- لایه ی میانی یا میوکارد و ۳- لایه ی خارجی یا پری کارد.

    a. لایه ی داخلی پوشش حفره های دهلیز و بطن است.

    b. لایه ی میانی ماهیچه ای و ضخیم است و بخش قابل انقباض قلب می باشد.

    c. لایه ی خارجی پوشش پیوندی است که آبشامه ی قلب را می سازد.

    ۹۵) در ساختار قلب نوعی بافت ماهیچه ای تمایز یافته نیز وجود دارد که بافت گرهی خوانده می شود.

    ۹۶) بافت گرهی نوعی بافت ماهیچه ای تمایز یافته که در تولید و هدایت تحریک های قلب نقش اساسی را دارا می باشد.

    ۹۷) میوکارد دهلیز ها و بطن ها هر کدام به صورت جداگانه و به صورت یک مجموعه تار های ماهیچه ای به هم پیوسته به انقباض در می آیند.

    ۹۸) در میوکارد قلب تارهای ماهیچه ای در هر یک از ماهیچه ها به یکدیگر متصل هستند و تحریک یک تار به راحتی از راه اتصال به تارهای دیگر انتشار می یابد.

    ۹۹) در محل ارتباط ماهیچه ی دهلیز ها به ماهیچه ی بطن ، یک بافت پیوندی عایق وجود دارد که از انتشار تحریک دهلیز ها به بطن ها جلوگیری می کند.

    ۱۰۰) انتشار تحریک دهلیز ها به بطن ها فقط از طریق بافت گرهی صورت می گیرد.

    ۱۰۱) قلب ماهیچه ای غیر ارادی و خود کار است.

    ۱۰۲) بافت گرهی کانون زایش تحریک و انقباض در قلب است.

    ۱۰۳) اعصاب قلب می توانند این انقباض ها را کند و یا تند کنند.

    ۱۰۴) به انقباض در آمدن ماهیچه های قلب را سیستول و بازگشت آن به حالت آرامش را دیاستول می گویند.

    بافت گرهی

    ۱۰۵) بافت گرهی به علت نقش هدایت کننده ی خود بافت هادی نیز نامیده می شود و تحریک کننده ی میوکارد قلب است.

    ۱۰۶) به هنگام به وجود آمدن قلب در جنین همه ی تارهای ماهیچه ای آن قادر به انقباض ذاتی هستند ولی در پایان فقط بافت گرهی این خاصیت را حفظ می کند.

    ۱۰۷) بافت گرهی خود شامل سه قسمت است . ( ۲ گره و ۱ کلاف ) ۱- گره سینوسی – دهلیزی (گره پیش آهنگ ) ۲- گره دهلیزی – بطنی ۳- رشته هایی در دیواره ی بین دو بطن و در میوکارد بطن ها ( کلاف بطنی )

    ۱۰۸) گره اول (سینوسی – دهلیزی ) ، گره پیش آهنگ نیز نامیده می شود ، چون محل زایش تحریکات طبیعی قلب است.

    ۱۰۹) گره پیش آهنگ در دیواره ی پشتی دهلیز راست و زیر منفذ بزرگ سیاهرگ زبرین قرار دارد و از گره دوم بزرگتر است.

    ۱۱۰) تارهای ماهیچه ای گره پیش آهنگ متناوباً و به صورت خودبخودی تحریک می شوند.

    ۱۱۱) این تحریک ها به سایر تارهای میوکارد قلب منتقل می شود و آنها را به انقباض در می آرود.

    ۱۱۲) گره دهلیزی - بطنی در حدفاصل بین دهلیز ها و بطن ها و کمی متمایل به دهلیز راست قرار گرفته است.

    ۱۱۳) چند رشته از جنس بافت گرهی ، گره اول و دوم را به هم مربوط می سازند.

    ۱۱۴) تحریک گره اول در دهلیز منتشر و باعث انقباض دهلیز ها می شود. سپس تحریک به گره دوم می رسد که آن نیز تحریک را تقویت کرده و به الیاف دیواره ی بین دو بطن و کلاف بطنی می فرستد و به این ترتیب بطن ها نیز منقبض می شوند.

    ۱۱۵) سرعت انتشار تحریک در گره دوم و الیاف دیواره ی بین دو بطن کندتر از انتشار تحریک در کلاف بطنی است و در نتیجه تحریک به سرعت و همزمان ، ماهیچه های هر دو بطن را فرا می گیرد.

    دریچه های قلب و رگ ها

    ۱۱۶) قلب خود دارای دو دسته دریچه است ۱- دریچه های دهلیزی – بطنی در بین دهلیز ها و بطن ها ۲- دریچه های سینی شکل در ابتداری سرخرگ ها

    ۱۱۷) دریچه های دهلیزی- بطنی خود شامل ۱- دریچه ی دولختی یا میترال بین دهلیز چپ و بطن چپ ۲- دریچه ی سه لختی بین دهلیز راست و بطن راست.

    ۱۱۸) دریچه های دهلیزی- بطنی از برگشت خون بطن ها به دهلیز ها در هنگام انقباض قلب جلوگیری می کنند.

    ۱۱۹) دریچه های سینی از برگشت خون سرخرگ ها به بطن ها در هنگام استراحت قلب جلوگیری می کنند.

    ۱۲۰) دریچه های قلب فاقد بافت ماهیچه ای هستند و به وسیله ی رشته هایی به برجستگی های ماهیچه ای دیواره ی داخلی قلب اتصال دارند.

    ۱۲۱) عامل باز و بسته کردن دریچه ها ، جریان خون است.

    ۱۲۲) در طول سیاهرگ های نواحی پائین بدن ، دریچه های لانه کبوتری وجود دارند که به صورت یک طرفه به سوی قلب باز می شوند و بازگشت خون از سیاهرگ ها به قلب را آسان می کنند.

    ۱۲۳) صداهای قلب را می توان به کمک گوشی طبی از سمت چپ قفسه ی سینه شنید.

    ۱۲۴) دو صدای اصلی از قلب قابل شنیدن است ۱- صدای اول که طولانی تر و بم تر از صدای دوم است و مربوط به بسته شدن دریچه های دهلیزی – بطنی است. ۲- صدای دوم که کوتاه و واضح است و مربوط به بسته شدن دریچه های سینی است.

    ۱۲۵) دربرخی بیماری های قلبی و نقایص مادرزادی در جدار بین دهلیز ها و بطن ها ، ممکن است صداهای غیر طبیعی و ممتدی از قلب شنیده شود.

    ۱۲۶) هر دوره ی کاری قلب شامل سیستول (انقباض ) و دیاستول ( استراحت) دهلیز ها و بطن ها است.

    ۱۲۷) هر دوره ی کار قلب شامل انقباض دهلیز ها ، انقباض بطن ها (سیستول) و استراحت عمومی قلب (دیاستول ) است.

    ۱۲۸) در حالت عدی بدن ، به ترتیب هر مرحله بالا ، ۱/۰ و ۳/۰ و ۴/۰ ثانیه طول می کشد . ( در مجموع ۸/۰ ثانیه)

    ۱۲۹) در پایان دیاستول در حدود ۱۲۰ میلی لیتر خون در هر بطن جمع می شود که تقریباً ۷۰ میلی لیتر آن در سیستول بعدی وارد سرخرگ ها می شود.

    ۱۳۰) به مقدار خونی که در هر ضربان قلب ، از هر بطن خارج می شود ، حجم ضربه ای گفته می شود.

    ۱۳۱) به حاصلضرب حجم ضربه ای در تعداد زنش ها قلب در دقیقه ، برون ده قلب گفته می شود.

    ۱۳۲) ثبت حرکات مکانیکی و تغییرات فشار درون حفره های قلب را کاردیو گرافی گویند و منحنی ثبت شده را کاردیوگرام می نامند.

    ۱۳۳) قلب در هر انقباض پدیده الکتریکی کلی نیز تولید می کند که با توجه به هادی بودن بافت های بدن تا سطح پوست منتشر می شوند.

    ۱۳۴) ثبت پدیده های الکتریک قلب در هر زنش الکتروکاردیوگرافی و منحنی ثبت شده را الکتروکاردیوگرام ( نوار قلب ) می نامند.

    ۱۳۵) برای الکتروکاردیوگرافی ، الکترود های دستگاه الکتروکاردیوگراف را بر روی پوست قرار می دهند و جریان الکتریکی قلب به وسیله ی دستگاه تقویت شده و به صورت منحنی روی کاغذ رسم و یا صفحه ی نمایش نمایان می شود.

    ۱۳۶) منحنی را می توان ار جلو قفسه ی سینه و یا از اندام ها ( دست ها و پای چپ ) ثبت کرد.

    ۱۳۷) در یک منحنی عادی الکتروکاردیوگرام ، سه موج ثبت می شود که با حروف T , QRS , P نشان داده می شوند.

    ۱۳۸) موج P کمی قبل از انقباض دهلیز ها ایجاد می شود.

    ۱۳۹) موج QRS مربوط به کمی قبل از انقباض بطن ها است.

    ۱۴۰) موج T مربوط به کمی قبل از پایان انقباض بطن ها و بازگشت آنها به حالت آرامش است.

    ۱۴۱) شکل منحنی الگتروکاردیوگرام در کتاب نشان داده شده است و مهم است.

    ۱۴۲) در بیماری های قلبی تغییراتی در این منحنی ها ( الکتروکاردیوگرام و کاردیوگرام ) پدیدار می شود که در پزشکی دارای اهمیت است.

    ۱۴۳) تغییرات ممکن است در شکل منحنی ، ارتفاع آن و یا زمان بخش های مختلف پدیدار شود.

    ۱۴۴) در بزرگ شدن قلب در مواردی مثل افزایش فشار خون مزمن و تنگی دریچه ها ، ارتفاع موج QRS افزایش می یابد.

    ۱۴۵) آنفارکتوس قلب که ناشی از نرسیدن خون به میوکارد است ، موجب کاهش ارتفاع موج QRS می شود.

    ۱۴۶) اگر تحریک ایجاد شده در گره پیش آهنگ ، کندتر از حالت عادی به سوی بطن ها هدایت شود ، فاصله ی P تا Q افزایش می یابد.

    ۱۴۷) در هر دو گردش خون ( بزرگ و کوچک ) ، رگ ها شامل سرخرگ های بزرگ¹ سرخرگ های کوچک ¹ مویرگ ها ¹ سیاهرگ های کوچک ¹ و سرانجام سیاهرگ های بزرگ می باشد.

    ۱۴۸) به خاطر داشتن قطر زیاد و مقاومت کم سیاهرگ ها ، بیشترین مقدار خون بدن در سیاهرگ ها است

    ۱۴۹) سرخرگ ها به خاطر داشتن دیواره ی قابل ارتجاع ، بخشی از انرژی سیستول قلب را ذخیره کرده و در دیاستول به خون بر می گردانند و به این ترتیب باعث پیوستگی خون در رگ ها می شوند.

    ۱۵۰) دیواره ی مویرگ ها فقط از یک ردیف سلول پوششی سنگفرشی ساخته شده است که برای تبادل مواد با بافت ها مناسب است.

    ۱۵۱) تعداد زیاد گلبول های قرمز و پروتئین های پلاسما و همچنین کمی قطر رگ ها باعث ایجاد مقاومت می شود که در نتیجه ی آن حرکت خون در رگ ها به فشار زیادی نیاز پیدا می کند.

    ۱۵۲) سرعت حرکت خون دروسط رگ ها بیش از کناره های آن است.

    ۱۵۳) سرعت متوسط خون در آئورت (بزرگترین سرخرگ بدن) ازرگ های دیگر بیشتر است و درانسان بین ۳۰ تا ۴۰ سانتی متر بر ثانیه است.

    ۱۵۴) سرخرگ های کوچک در دیواره ی خود ماهیچه های صاف حلقوی فراوانی دارند و به همین دلیل مهمترین نقش را در تغییر مقدار خون بافت ها بر عهده دارند.

    ۱۵۵) این ماهیچه های صاف بر اثر تحریک مواد شیمیایی و یا تحریک عصبی به سرعت به انقباض در می آیند و قطر رگ را کم و یا زیاد می کنند.

    ۱۵۶) هر چه بافت و اندامی فعالیت و متابولیسم شدید تری داشته باشد ، خون بیشتری را به سوی خود می کشد زیرا تغییرات حاصل ار متابولیسم مانند کاهش اکسیژن و افزایش دی اکسید کربن و گرما مستقیماً بر دیواره ی رگ ها اثر می کند و باعث گشاد شدن رگ ها می شود.

    ۱۵۷) فقط واکنش رگ های دیواره ی کیسه های هوایی شش ها در برابر کمبود اکسیژن با نواحی دیگر بدن متفاوت است.

    فشار خون سرخرگی

    ۱۵۸) فشار خون در سرخرگ ها بین دو حد ، یعنی حداقل و حداکثر ، نوسان می کند.

    ۱۵۹) فشار خون در سرخرگ ها به علت خاصیت ارتجاعی دیواره ی آنها هیچ گاه به صفر نمی رسد.

    ۱۶۰) فشار خون در مسیر گردش خون به تدریج پائین می آید.

    ۱۶۱) در انسان به علت وضعیت قائم و ایستاده ، فشار خون سرخرگی نسبتاً بالا است و خون رسانی به مغز را در حالت ایستاده تأمین می کند.

    گردش خون در مویرگ ها

    ۱۶۲) مویرگ ها امکان تبادل مواد بین خون و مایع میان بافتی را فراهم می کنند.

    ۱۶۳) دیواره ی مویرگ ها از یک ردیف سلول ساخته شده و نفوذپپذیری آن زیاد است.

    ۱۶۴) در ابتدای هر مویرگ یک ماهیچه ی صاف حلقوی وجود دارد که به صورت یک دریچه عمل می کند و با انقباض و انبساط خود ، دهانه ی مویرگ را بسته یا باز نگه می دارد.

    ۱۶۵) به دلیل بالا ، در اغلب بافت ها در هر لحظه فقط تعدادی از مویرگ ها باز هستند.

    ۱۶۶) اغلب مویرگ ها در دیواره ی خود منافذ زیادی دارند که باعث افزایش نفوذپذیری آنها می شود و از این منافذ علاوه بر آب و گازهای تنفسی مواد غذایی ساده و مولکول های ریز عبور می کنند.

    ۱۶۷) گلبول های قرمز و پروتئین های درشت خون نمی توانند از این منافذ بگذرند.

    ۱۶۸) دو نیروی فشار تراوشی و تفاوت فشار اسمزی در تولید و گردش و بازگشت مایع بین سلولی شرکت دارند و با یکدیگر مقابله می کنند.

    ۱۶۹) فشار تراوشی نتیجه ی فشار خون است که در جهت بیرون راندن مواد از مویرگ ها اثر می کند.

    ۱۷۰) تفاوت فشار اسمزی بین پلاسمای درون مویرگ ها و مایع بین سلولی است و در جهت عکس فشار تراوشی عمل می کند. ( بارگرداندن مواد به مویرگ ها)

    ۱۷۱) فشار اسمزی پروتئین های پلاسمای خون بیش از پروتئین های مایع میان بافتی است.

    ۱۷۲) در ابتدای مویرگ فشار تراوشی بیش از فشار اسمزی خون است ولی در انتهای مویرگ بر عکس است.

    ۱۷۳) در انتهای مویرگ حدود ۹۰ درصد حجم مایع ترواش شده بازگردانده می شود و ۱۰ درصد باقی مانده از طریق رگ های لنفی به گردش خون سیاهرگی بازگردانده می شود.

    ۱۷۴) به افزایش مایع میان بافتی خیز یا ادم گفته میشود.

    ۱۷۵) دلایل خیز یا ادم عبارتند از :

    a. کمبود پروتئین در خون.

    b. افزایش فشار خون درون سیاهرگ ها .

    c. بسته شدن رگ های لنفی .

    d. آسیب دیواره ی مویرگ ها .

    e. افزایش سدیم بدن .

    ۱۷۶) مویرگ های مغز نسبت به سایر مویرگ های بدن نفوذپذیری کمتری دارند.

    گردش خون در سیاهرگ ها

    ۱۷۷) سیاهرگ ها بیشترین مقدار خون بدن را در خود جای می دهند.

    ۱۷۸) قطر سیاهرگ ها بیشتر از سرخرگ ها و مقاومت دیواره ی آنها کمتر است.

    ۱۷۹) باقی مانده ی فشار سرخرگی باعث ادامه ی جریان خون در سیاهرگ ها می شود.همچنین فشار منفی ( مکش ) قفسه ی سینه که به سیاهرگ های این ناحیه منتقل می شود و فشاری که بر اثر پائین آمدن پرده ی دیافراگم که هنگام دم بر شکم وارد می شود و همچنین حرکات موزون ماهیچه ها که به سیاهرگ های اطراف خود اثر می گذارند و همچنین وجود دریچه های لانه کبوتری در اغلب سیاهرگ ها که به سوی قلب باز می شوند ، حرکت خون به سمت قلب را آسان کرده و اثر نامساعد نیروی گرانش زمین را بر گردش خون سیاهرگ ها کاهش می دهند.

    خون

    ۱۸۰) خون دارای وظایف متعددی است از جمله :

    a. ایجاد ارتباط شیمیایی بین سلول های بدن.

    b. انتقال مواد غذایی و گازهای تنفسی و هورمون ها .

    c. تنظیم دمای بدن.

    d. ایمنی و دفاع بدن .

    ۱۸۱) در جانورانی که گردش خون بسته دارند بخش از پلاسمای خون از دیواره ی مویرگ ها به فضای بین سلولی نفوذ می کند و مایع میان بافتی را می سازد که پس از تبادل مواد با سلول ها دوباره به سیاهرگ ها بازگردانده می شود.

    ۱۸۲) در جانورانی که گردش خون باز دارند در بین سرخرگ ها و سیاهرگ ها شبکه ی مویرگی کاملی وجود ندارد و خون مستقیماً به فضای بین سلولی وارد می شود و در مجاورت سلول ها قرار می گیرد.

    ۱۸۳) در گردش خون باز ، به این مایع مجاور سلول ها همولنف گفته می شود و نقش خون ، مایع میان بافتی و لنف را داراست.

    ۱۸۴) در خون سه نوع سلول اصلی وجود دارد ۱- گلبول های قرمز ۲- گلبول های سفید و ۳- پلاکت ها

    ۱۸۵) سلول های خون در مایعی به نام پلاسما شناور هستند.

    ۱۸۶) در انسان بالغ خون در حدود ۸ درصد کل وزن بدن را تشکیل می دهد. ( حدود ۵ لیتر)

    ۱۸۷) ۵۵ درصد خون را پلاسما و ۴۵ درصد آن را سلول های خونی تشکیل میدهند.

    ۱۸۸) نسبت درصد حجم سلول های خون به کل حجم خون هماتوکریت نام دارد .

    گلبول های قرمز ( ارتروسیت ها )

    ۱۸۹) این سلول ها در انسان و بسیاری دیگر از جانوران بدون هسته هستند و تقریباً همه ی اجزای سلولی خود را از دست داده اند و از ماده ای به نام هموگلوبین پر شده اند.

    ۱۹۰) گلبول های قرمز در دو طرف مقعر (فرورفته) هستند و شکل خاص آنها موجب می شود تا بتوانند تغییر شکل دهند و از مویرگ هایی که در برخی نواحی بدن از اندازه ی گلبول ها نیز کوچکترند ، عبور کنند.

    ۱۹۱) برخی از گلبول های پیر در اثر عبور از این مویر گهای بسیار باریک آسیب می بینند و از بین می روند.

    ۱۹۲) در ارتفاعات که فشار هوا کم تر است بر تعداد گلبول های قرمز افزوده می شود.

    ۱۹۳) گلبول های قرمز علاوه بر حمل اکسیژن ، نقش مختصری نیز در جابجایی دی اکسید کربن دارند.

    ۱۹۴) گلبول های قرمز مقدار زیادی آنزیم انیدرازکربنیک در غشای خود دارند که به ترکیب آب و دی اکسید کربن کمک می کند و در جابجایی CO۲ نقش بسیار مهمی دارد.

    زایش گلوبول های قرمز

    ۱۹۵) تولید گلبول قرمز

    a. در دوره ی جنینی ابتدا در کیسه ی زرده

    b. سپس در کبد و طحال و گره های لنفی و مغز استخوان ساخته می شوند

    c. .سپس مغز قرمز استخوان های پهن و دراز تا ۵ سالگی همچنان به تولید گلوبول های قرمز ادامه می دهند

    d. و از ۵ سالگی به بعد ، گلبول های قرمز فقط در مغز قرمز استخوان های پهن و بخش کوچکی از استخوان های دراز متصل به تنه ادامه می یابد.

    ۱۹۶) عامل تنظیم کننده ی تولید گلبول های قرمز ماده ای به نام اریتروپوئیتین است که بر اثر کاهش اکسیژن رسانی به بافت ها از کلیه ها و کبد تولید می شود و بر سلول های زاینده ی مغز قرمز استخوان اثر می کند و تولید گلبول های قرمز را افزایش می دهد.

    ۱۹۷) برای تولید گلبول های قرمز ویتامین های B۱۲ و اسید فولیک ضرورت دارد .

    ۱۹۸) دیواره ی معده با ترشح گلیکوپروتئینی به نام فاکتور داخلی معده از تخریب ویتامین B۱۲ در اثر آنزیم های معده جلوگیری می کند به همین دلیل آسیب مخاط معده باعث کم خونی وخیم می شود.

    ۱۹۹) برای ساخت هموگلوبین نیاز به آهن است . در بدن یک فرد بالغ و یالم حدود ۴ گرم آهن وجود دارد که بخش اصلی آن در هموگلوبین و میوگلوبین ماهیچه ها است.

    ۲۰۰) کمبود آهن باعث کوچک شدن گلبول های قرمز و کاهش هموگلوبین آنها می شود .

    ۲۰۱) هر مولکول هموگلوبین دارای یک بخش پروتئینی به نام گلوبین و یک بخش آهن دار به نام هم است.

    مرگ گلوبول های قرمز

    ۲۰۲) عمر گلبول های قرمز محدود و در حدود ۱۲۰ روز است.

    ۲۰۳) با افزایش سن ، مقدار آنزیم های گلبول قرمز کم و غشای آن شکننده می شود.

    ۲۰۴) این گلبول های پیر در هنگام عبور از مویرگ های بسیار باریک کبد و طحال آسیب می بینند و از بین می روند.

    ۲۰۵) هموگلوبن آزاد شده از تخریب گلبول قرمز به وسیله ی ماکروفاژها تجزیه و آهن آن بار دیگر به مغز استخوان انتقال مییابد و برای ساخته شدن گلبول ها دوباره به کار می رود. گلوبین آزاد شده وارد چرخه متابولیکی ( سوخت و ساز ) پروتئین ها می شود و ازتجزیه آن در کبد ، مواد رنگی صفرا (بیلی روبین و بیلی وردین)به وجود می آیند.

    ۲۰۶) کاهش تعداد گلبول های قرمز و نیز کاهش مقدار هموگلوبین گلبول ها را آنمی می گویند.

    ۲۰۷) آنمی ممکن است به دلیل از دست دادن خون بدن و یا کمبود آهن به وجود آید.

    ۲۰۸) افزایش بیش از حد گلبول های قرمز ، پلی سیتمی (پر خونی) نام دارد.

    ۲۰۹) پلی سیتمی ممکن است در اثر کمبود اکسیژن بافت ها و یا پرکاری غیر طبیعی مغز استخوان به وجود آید.

    گلبول های سفید

    ۲۱۰) تعداد تقریبی گلبول های سفید خون ۷۰۰۰ در هر میلی متر مکعب خون است.

    ۲۱۱) گلبول های سفید خود دو دسته اند: ۱- گرانولوسیت ها و ۲- آگرانولوسیت ها

    ۲۱۲) گرانولوسیت ها خود شامل سه گروهند: ۱- نوتروفیل ها ۲- بازوفیل ها و ۳- ائوزینوفیل ها

    ۲۱۳) آگرانولوسیت ها خود دو دسته اند: ۱- انفوسیت ها ۲- مونوسیت ها

    ۲۱۴) طول عمر گلبول های سفید از چند ساعت تا چند هفته بیشتر نیست.

    ۲۱۵) مونوسیت ها یی که در بافت ها به ماکروفاژ تبدیل می شوند می توانند تا بیش از یک سال زنده بمانند.

    ۲۱۶) گرانولوسیت ها ، مونوسیت ها و تعداد کمی از لنفوست ها در مغز قرمز استخوان ساخته می شوند.

    ۲۱۷) بیشتر لنفوسیت ها به وسیله ی بافت لنفی به وجود می آیند.

    ۲۱۸) مهمترین اعمال گلبول های سفید عبارتند از :

    a. نوتروفیل ها تحرک زیادی دارند و با خاصیت تاکتیسم شیمیایی به سوی ذرا ت خارجی یا بافت های در حال تخریب کشیده می شوند و ذرات بیگانه و مهاجم را می خورند و ازبین میبرند . ( فاگوسیتوز می کنند)

    b. ائوزینوفیل ها از نظر ظاهر شبیه به نوتروفیل ها هستند ولی قدرت بیگانه خواری آنها کمتر است. این سلول ها در عفونت های انگلی افزایش می یابند و با ترشح موادی میتوانند بسیاری از انگل ها را نابود کنند. همچنین در حساسیت ها (آلرژی ها ) نیز تعداد ائوزینوفیل ها افزایش می یابد.

    c. بازوفیل ها دو ماده ی هپارین و هیستامین را ترشح می کنند. هپارین یک ماده ی ضد انعقاد خون است و هیستامین یک ماده ی گشاد کننده ی رگ ها است.

    d. مونوسیت ها به همراه نوتروفیل ها با حمله به باکتری ها ، ویروس ها و ذرات خارجی که به بدن وارد شده اند ، آنها را می خورند و از بین می برند.

    e. مونوسیت ها با خارج شدن از خون و ورود به بافت های بدن به صورت سلول های درشتی به قطر ۸۰ میکرون به نام ماکروفاژ در می آیند . ماکروفاژها با داشتن لیزوزوم های فراوان در مبارزه با عوامل بیماری زا نقش مهمی دارند و آنها را فاکوسیتوز کرده و گوارش می دهند.

    ایمنی و آلرژی

    ۲۱۹) به چگونگی مقابله ی بدن با باکتری ها و ذرات خارجی مهاجم ایمنی گفته می شود.

    ۲۲۰) ایمنی خود به دو صورت است ۱- ذاتی ۲- اکتسابی

    ۲۲۱) ایمنی ذاتی نتیجه ی وجود ساختار های پوست ، گلبول های سفید بیگانه خوار و ترشح شیره ی معده و ... است که از ورود عوامل بیگانه جلوگیری می کنند و موجودات زنده ی بلعیده شده با مواد غذایی را تخریب می کنند و یا با فاگوسیتوز ، آنها را از بین می برند.

    ۲۲۲) برخی پادتن های پلاسمای خون نیز باعث ایمنی ذاتی آن گونه از جاندار نسبت به تعدادی از بیماری ها می شوند.

    ۲۲۳) ایمنی اکتسابی از یک سو نتیجه ی ساخته شدن پادتن ها و از سوی دیگر بر اثر حساس شدن لنفوسیت ها نسبت به یک ماده ی خارجی ایجاد می شود.

    ۲۲۴) هر نوع ماده ای که باعث ایجاد پاسخ ایمنی شود آنتی ژن نامیده می شود.

    ۲۲۵) بدن بر ضد هر نوع آنتی ژن ، پادتن اختصاصی آن را که از جنس گاماگلوبولین است می سازد که این پادتن ، آنتی ژن را خنثی کرده و ازبین می برد.

    ۲۲۶) گاهی در اثر پیری یا یا برخی بیماری ها ، لنفوست ها نسبت به بعضی بافت های بدن حساسیت پیدا کرده و پادتن هایی در برابر آنها تولید می کنند که باعث تخریب بافت می شود. به این حالت اختلال خود ایمنی گفته می شود.

    ۲۲۷) نمونه ی اختلالات خود ایمنی ، بیماری های رماتیسم قلبی و میاستنی گراویس ( نوعی بیماری خطرناک ماهیچه ای) است.

    ۲۲۸) در آلرژی ، لنفوست های حساس شده ، پادتن هایی تولید می کنند که باعث عوارضی مثل لکه های پوستی و واکنش های قلبی و تنفسی و غیره می شود.

    ۲۲۹) نمونه های آلرژی حساسیت به سم گزنه ، تب یونجه ، آسم و کهیر هستند.

    گروه های خونی

    ۲۳۰) گروه های خونی وابسته به نوع آنتی ژنی است که بر روی گلبول های قرمز فرد وجود دارد.

    ۲۳۱) بر روی گلبول های قرمز هر فرد ممکن است سه آنتی ژن A , B , RH وجود داشته باشد که بر همین اساس گرو های خونی مشخص می شوند.

    ۲۳۲) به آنتی ژن RH ، آنتی ژن رزوس نیز گفته می شود و اگر این آنتی ژن برروی گلبول های قرمز فردی وجود داشته باشد گروه خونی او مثبت و در غیر اینصورت منفی خواهد بود.

    ۲۳۳) فرد دارای RH منفی نمی تواند از فرد دارای RH مثبت خون دریافت کند. چون در خون فرد گیرنده پادتن ضد RH تولید شده و در تزریق دوم واکنش شدیدی در بدن فرد گیرنده ایجاد می شود.

    ۲۳۴) در بارداری هایی که خون مادر RH منفی و خون جنین RH مثبت است ، به علت ورود مقداری آنتی ژن RH از خون جنینی به بدن مادر پادتن های ضد RH در خون مادر به وجود می آیند که می توانند در حاملگی دوم از جفت عبور کرده و موجب رسوب گلبول های قرمز خون جنینی شوند و باعث کم خونی جنینی شوند.

    انعقاد خون

    ۲۳۵) برای جلوگیری از خون ریزی در محل زخم تغییراتی صورت می گیرد که اگر پارگی زیاد نباشد موجب بسته شدن محل زخم میشوند.

    ۲۳۶) انقباض ماهیچه های صاف دیواره ی رگ در محل بریدگی ، آماس و به هم چسبیدن پلاکت ها در محل زخم و بالاخره لخته شدن خون در مجموع باعث بند آمدن خون ریزی می شوند.

    ۲۳۷) در انعقاد خون فیبرینوژن محلول در خون به صورت رشته های نامحلول فیبرین در می آیند و در محل زخم با جمع کردن گلبول های قرمز ، لخته می سازند.

    ۲۳۸) مراحل انعقاد خون عیارتند از :

    a. بافت های آسیب دیده و یا پلاکت های حساس شده ماده ای به نام ترومبوپلاستین تولید می کنند.

    b. ترومبوپلاستین با کمک کلسیم باعث تبدیل ماده ای به نام پروترومبین به ترومبین در خون می شود.

    c. ترمبین باعث تبدیل شدن فیبرینوژن به رشته های فیبرین در خون می شود.

    d. رشته های فیبرین در محل زخم مانند یک تور قرار می گیرند و با به دام افتادن گلبول های قرمز در این تور لخته تشکیل شده و مسیر خروج خون بسته می شود.

    ۲۳۹) وجود ویتامین K و کلسیم برای روند انعقاد خون لازم است.

    دستگاه لنفی

    ۲۴۰) دستگاه لنفی به گردش خون و نیز به ایمنی کمک می کند.

    ۲۴۱) مایعی که در رگ های لنفی جریان می یابد لنف نام دارد که مایعی بی رنگ است.

    ۲۴۲) رگ های لنفی در همه جای بدن وجود دارند و شبکه ای به نام دستگاه لنفی را می سازند.

    ۲۴۳) لنف سرانجام به یکی از سیاهرگ های بزرگ بدن می ریزد و به این طریق وارد گردش خون می شود.

    ۲۴۴) در رگ های لنفی دریچه هایی وجود دارد که از بازگشت لنف جلوگیری می کنند.

    ۲۴۵) در مسیر رگ های لنفی برآمدگی هایی وجود دارد که گره لنفی نامیده می شوند.

    ۲۴۶) گره های لنفی حالت اسفنجی دارند و لنف در میان حفره ها و مجاری آن جاری می شود و میکروب ها و ذرات درشت خود را در آن بر جای می گذارد .

    ۲۴۷) ماکروفاژها در گره های لنفی حضور دارند و با عوامل بیگانه مبارزه می کنند.

    ۲۴۸) تورم گره های لنفی در محل چانه و گردن نشانه ی مبارزه ی سیستم ایمنی بدن با میکروب ها در اگره های لنفی این محل ها است.

    ۲۴۹) گره های لنفی غده محسوب نمی شوند چون ترشحی ندارند.

    ۲۵۰) گره های لنفی در اطراف گردن ، زیر بغل و کشاله ی ران فراوان تر هستند.

    ۲۵۱) لوزه های حلقی و لوزه ی سوم (آدنوئید ) و سایر لوزه ها نیز ساختار لنفی دارند.

    انتقال مواد در گیاهان

    ۱) ریشه، گیاه را در خاک نگه می دارد ، اما نقش اصلی ریشه جذب آب و مواد معدنی محلول از خاک است.

    ۲) در نزدیکی رأس ریشه تارهای کشنده از روپوست ایجاد می شوند.

    ۳) تارهای کشنده فقط در منطقه ی کوچکی از ریشه قابل مشاهده هستند.

    ۴) تارهای کشنده در اصل سلول های روپوستی طویل شده ای هستند که سطح وسیعی را برای جذب فراهم می کنند. ( افزایش سطح جذب)

    ۵) درون پوست (آندودرم) ، درونی ترین لایه ی پوست را تشکیل می دهد.

    ۶) سلول های درون پوست دارای یک لایه ی مومی به نام سوبرین (چوب پنبه ) در اطراف خود هستند.

    ۷) این لایه ی چوب پنبه ای که آندودرمین نیز نام دارد ، نوارکاسپاری را تشکیل می دهد.

    ۸) سوبرین نسبت به آب نفوذ ناپذیر است در نتیجه درسلول های درون پوست در محل هایی که سوبرین وجود دارد نسبت به آب نفوذ ناپذیر است.

    ۹) وجود نوار کاسپاری در حرکت آب و یون های معدنی در عرض ریشه بسیار مهم است. ( کنترل و هدایت )

    ۱۰) در ریشه ی برخی گیاهان ، چند لایه ی سطحی پوست به صورت برون پوست یا اگزودرم تمایز پیدا می کنند.

    ۱۱) در دیواره های جانبی سلول های برون پوست نیز نوار کاسپاری وجود دارد که کنترل ورود یون های معدنی را دو چندان می کند.

    ۱۲) گیاهان به چند دلیل اصلی نیاز به آب دارند : ۱- برای فتوسنتز و ۲- نیز حفظ شادابی (آماس) سلولی ۳- ترابری نمک های معدنی و مواد محلول.

    ۱۳) آب توسط ریشه از خاک و طی فرآیند اسمز جذب تارهای کشنده می شود.

    ۱۴) حرکت آب از تارهای کشنده تا آندودرم به خاطر شیب پتانسیل آب است .

    ۱۵) آب همیشه از جایی که پتانسیل آب آن بیشتر است به جایی که پتانسیل آب آن کمتر است حرکت می کند.

    ۱۶) آب در آوند های چوبی به طور مداوم به سمت بالا حرکت می کند و آب سلول های مجاور آوند جانشین آبی می شود که به بالاتر سعود کرده است. در نتیجه پتانسیل آب سلول های نزدیک تر به آوند های چوبی ، کمتر از سلول های دورتر است.

    ۱۷) دو راه عبور آب در عرض ریشه عبارتند از ۱- مسیر پروتوپلاستی ۲- مسیر غیر پروتوپلاستی

    ۱۸) در مسیر پروتوپلاستی آب از طریق دیواره و غشا وارد سلول تار کشنده می شود و سپس از طریق پلاسمودسم ها به سلول های مجاور وارد می شود.

    ۱۹) در مسیر غیر پروتوپلاستی ، مولکول های آب در عرض ریشه از طریق دیواره های سلولی و فضای برون سلولی بین سلول ها حرکت می کنند.

    ۲۰) یون های معدنی محلول در آب نیز می توانند از مسیر غیر پروتوپلاستی حرکت کنند.

    ۲۱) در آندودرم به خاطر وجود نوار کاسپاری آب فقط از مسیر پروتوپلاستی عبور می کند .

    ۲۲) به نظر می رسد که نوار کاسپاری ، راهی برای کنترل ورود آب و یون هایی معدنی به درون آوند چوبی فراهم می کند.

    حرکت آب در داخل گیاه

    ۲۳) حرکت آب در آوند های چوبی وابسته به تعرق است .

    ۲۴) تعرق یعنی خروج آب به صورت بخار از سطح گیاه که بیشتر توسط برگ ها انجام می شود.

    ۲۵) قسمت اعظم تعرق از طریق روزنه های برگ انجام می شود . همچنین مقدار کمی تعرق از راه پوستک (کوتیکول ) و عدسک ها نیر صورت می گیرد.

    کشیده شدن آب از بالا

    ۲۶) تعرق باعث ایجاد یک نوعی فشار منفی ( مکش ) در برگ ها می شود چون به محض خروج بخار آب از هر سلول ، این سلول به روش اسمز مقداری آب از سلول مجاور جذب می کند و به همین صورت تا آوند چوبی که در نتیجه در آوند چوبی نوعی مکش در ستون آب ایجاد می شود. به این پدیده کشش تعرقی گفته می شود.

    ۲۷) کشش تعرقی یعنی کشیده شدن آب در گیاه به سمت بالا به علت پیده ی تعرق در برگ ها .

    ۲۸) چسبندگی زیاد مولکول های آب به یکدیگر و همچنین چسبندگی این مولکول ها به دیواره ی اوند چوبی ، باعث می شود که ستون آب درون آوند های چوبی پیوسته باشد و احتمال گسستگی (حباب دار شدن) کاهش یابد.

    ۲۹) حرکت آب در داخل گیاه را نظریه ی هم چسبی – کشش تفسیر می کند . یعنی حرکت آب در داخل گیاه یکی به خاطر کشش تعرقی و دیگری به خاطر هم چسبی مولکول های آب درون آوند ها است.

    ۳۰) به چسبندگی مولکلو های آب به دیواره ی اوند های چوبی ، دگر چسبی گفته می شود.

    رانده شدن آب از پائین

    ۳۱) در زیر درون پوست لایه ای به نام دایره ی محیطیه ( پریسیکل) قرار دارد .

    ۳۲) در لایه ی دایره ی محیطیه ، یون های محلول در آب به صورت فعال و با صرف انرژی توسط سلول های این لایه به درون آوند های چوبی رانده می شوند.

    ۳۳) ورود یون ها به آوند چوبی باعث کاهش پتانسیل آب آوند چوبی شده و به ورود آب به آوند های چوبی طبق اسمز کمک می کند.

    ۳۴) پتانسیل آب کمتر یعنی فشار اسمزی بیشتر .

    سلول های نگهبان و تعرق

    ۳۵) روزنه ها در همه ی بخش های هوایی و جوان گیاه وجود دارند.

    ۳۶) تعداد روزنه ها در برگ و بخصوص در سطح روپوست پائینی برگ بیشتر از سایر بخش های گیاه است.

    ۳۷) روزنه ها در تماس با فضای اسفنجی میانبرگ هستند که این فضا پر از هوای مرطوب است.

    ۳۸) در اصل هر روزنه را دو سلول لوبیایی شکل نگهبان روزنه می سازند.

    ۳۹) روزنه در اثر تغییرات فشار آب سلول های نگهبان روزنه باز و بسته می شود.

    ۴۰) اگر سلول های نگهبان روزنه آب جذب کرده و متورم شوند ( تورژسانس) باعث باز شدن روزنه خواهند شد و بر عکس اگر دچار پلاسمولیز و کاهش فشار آب شوند ، روزنه بسته خواهد شد.

    ۴۱) سلول های لوبیایی شکل نگهبان روزنه در هنگام افزایش فشار آب به دو دلیل خمیده می شوند :

    ۱- تفاوت ضخامت دیواره ی داخلی و خارجی

    ۲- جهت گیری رشته های سلولزی دیواره ها

    ۴۲) ضخامت دیواره ی داخلی نسبت به دیواره ی خارجی بیشتر است در نتیجه در هنگام تورم ، دیواره ی خارجی بسیار بیشتر افزایش طول می یابد..

    ۴۳) جهت گیری رشته های سلولزی به صورت شعاعی باعث می شود که در هنگام تورم سلول ، سلول فقط در جهت طولی افزایش یابد.

    ۴۴) گیاه برای کاهش تعرق دارای سازش های زیر است :

    ۱- قرار گرفتن روزنه ها در زیر برگ

    ۲- داشتن روزنه های فرورفته

    ۳- کاهش تعداد روزنه ها در مناطق خشک و سرد ( درخت کاج ) و یا گرم ( تیره ی کاکتوس)

    ۴- داشتن کرک روی برگ

    ۵- بستن روزنه ها در روز و باز کردن آنها در شب در تیره ی گل ناز

    ۶- بستن روزنه ها در هوای بسیار گرم و یا هوای خیلی خشک

    ۷- بستن روزنه ها در هنگام کم آبی

    حباب های هوا و پیوستگی شیره ی خام در آوندها

    ۴۵) شیره ی خام در درون خود دارای گاز های محلول است که ممکن است در شرایطی در آوند چوبی تشکیل حباب دهند.

    ۴۶) حباب های هوا می توانند در جریان و حرکت شیره ی خام اختلال ایجاد کنند.

    ۴۷) دلایل حباب دار شدن آوند های چوبی عبارتند از :

    ۱. انجماد ، چون هوا در یخ حل نمی شود.

    ۲. کاهش فشار ریشه ای

    ۳. تعرق شدید

    ۴. نیش حشرات

    ۵. شکستگی شاخه

    ۴۸) به دلیل ساختار خاص لان های دیواره ی آوند های چوبی و تراکئید ها ، حباب ها نمی توانند به آوند ها و تراکئید های مجاور منتشر شوند.

    ۴۹) در صورت حباب دار شدگی ، جریان شیره ی خام متوقف نمی شود و از طریق لان ها با آوند ها و تراکئید های مجاور رفته و جریان ادامه می یابد.

    ۵۰) در صورتی که به خاطر فشار زیاد شیره ی خام ، حباب هوا ، از یک آوند یا تراکئید به آوند ها و تراکئید های مجاور منتشر شود ، به این حالت بذر افشانی هوا گفته می شود.

    حرکت مواد آلی در گیاهان

    ۵۱) مواد آلی در گیاهان در درون آوند های آبکشی حرکت می کنند.

    ۵۲) بخشی از گیاه که ترکیبات آلی مورد نیاز بخش های دیگر گیاه در آنجا تأمین می شود ، منبع نام دارد. مثل برگ ها

    ۵۳) بخشی از گیاه که ترکیبات آلی به آنجا هدایت و سپس مصرف ، یا ذخیره می شوند ، محل مصرف می نامند. مثل ریشه ها .

    ۵۴) بافت ذخیره ای در هنگام دریافت مواد آلی ، محل مصرف و در هنگام صدور مواد آلی محل منبع می باشد.

    ۵۵) حرکت ترکیبات آلی درون گیاه ، از محل منبع به محل مصرف ، جابجایی نام دارد.

    ۵۶) به سه دلیل حرکت مواد آلی نسبت به آب پیچیده تر است:

    ۱- آب در سلول های توخالی آوند های چوبی به صورت آزاد حرکت می کند ولی مواد آلی باید از طریق سیتوپلاسم سلول های زنده ی آوند های آبکشی عبور کنند.

    ۲- آب در آوند های چوبی فقط به سمت بالا حرکت می کند ( یک طرفه ) . ولی مواد آلی در همه ی جهت ها در گیاه حرکت دارند.

    ۳- آب می تواند از طریق غشاهای سلولی نیز منتشر شود ولی ترکیبات آلی اینطور نیستند.

    ۵۷) برای توجیه حرکت مواد آلی در گیاه ، ارنست مونش مدل جریان فشاری یا جریان توده ای را ارائه داد.

    ۵۸) مدل جریان توده ای ۴ مرحله دارد.

    ۱- قند تولید شده در منبع به روش انتقال فعال وارد سلول های آوند آبکشی می شود. ( بارگیری آبکشی)

    ۲- با افزایش غلظت قند درآوند آبکشی ، فشار اسمزی هم افزایش یافته و در نتیجه آب به روش اسمز ازآوند چوبی وارد آوند آبکشی می شود. ۳- فشار در درون آوند های آبکشی بالا رفته و در نتیجه قند و سایر محتویات شیره ی پرورده به صورت جریان توده ای به حرکت در می آید. ۴- در محل مصرف ، قند به روش انتقال فعال وارد محل مصرف می شود. ( باربرداری آبکشی)

    ۵۹) آزمون تجربی مدل جریان توده ای در کتاب توضیح داده می شود.

    ۶۰) مدل جریان توده ای چند مشکل دارد:

    ۱- سرعت حرکت مواد آلی آنقدر سریع است که با مدل همخوانی ندارد.

    ۲- در حالت طبیعی ماد مختلف در آوند های آبکشی سرعت های متفاوتی دارند که باز هم با مدل هم خوانی ندارد.

    ۳- جهت حرکت مواد در آوند های آبکشی متفاوت است که باز هم با مدل هم خوانی ندارد.

    ۶۱) سلول های همراه ، میتوکندری های زیادی دارند و انرژی لازم برای انتقال و حرکت فعال مواد آلی را در آوند های آبکشی تأمین می کنند.

    شته ها

    ۶۲) یکی از راه های استخراج شیره ی پرورده ، استفاده از برخی حشرات مثل شته است.

    ۶۳) شته برای تغذیه از شیره ی پرورده ، خرطوم خود را تا محل آوند های آبکشی در پوست گیاه فرو می کند و مدت دو تا سه ساعت به همان حال باقی می ماند.

    ۶۴) برای جمع آوری شیره ی پرورده ، نخست شته را بی حس کرده و سپس خرطوم او را قطع می کنند، شیره ی پرورده از انتهای خرطوم خارج خواهد شد.

    ۶۵) می توان این شیره ی پرورده ی خارج شده را جمع آوری و ترکیبات آن را بررسی کرد.

  2. #2
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    پیش فرض پاسخ : زیست شناسی کنکور

    نکات فصل 7 زیست سال دوم

    1-کل مایع بین سلولی که سلول ها در آن قرار دارند ، محیط داخلی نام دارد.

    2- خون بخشی از محیط داخلی است.

    3- محیط داخلی باید حالت نسبتاً پایدار و یکنواختی داشته باشد تا سلول ها در آن زنده بمانند.

    4- مجموعه ی اعمالی که در بدن جانداران پرسلولی برای حفظ پایداری محیط داخلی انجام می شود ، هومئوستازی نام دارد.

    5- هومئوستازی شامل اعمالی مثل تنظیم قند ، نمک ، آب ، اسید - باز ، دما و دفع مواد زائد است.

    6- یکی از مواد زائد که تولیدی واکنش های بدن ، مواد زائد نیتروژن دار می باشند که بیشتر محصول سوختن آمینو اسید ها هستند.

    7- مواد زائد نیتروژن دار سمی هستند و باید از بدن جاندار دفع شوند.

    8- مواد زائد نیتروژن دار در جانوران مختلف جانوران مخلف با توجه به زیستگاه آنها ، متفاوت است.

    9- جانوران آبزی بیشتر آمونیاک ( NH3 ) که بسیار سمی است تولید و دفع می کنند.

    10- دفع آمونیاک نیاز به آب زیاد دارد و برای جانداران آبزی مناسب است.

    11- پلاناریا و بی مهرگان کوچک از همه ی سلول های سطحی بدن خود آمونیاک دفع می کنند و ماهی ها با آبشش خود آمونیاک دفع می کنند.

    12- جانوران خشکی زی به خاطر محدودیت آب ، به جای آمونیاک ، اوره و اسید اوریک دفع می کنند.

    13- جانوران می توانند برای مدتی اوره و اسید اوریک را در بدن خود نکه دارند و سپس به تناوب آن را دفع کنند.

    14- جانوران برای تبدیل آمونیاک به اوره و اسید اوریک باید انرژی صرف کنند.

    15- پستانداران و دوزیستان اوره دفع می کنند که سمیت آن نسبت به آمونیاک 100000 بار کمتر است.

    16- وزغ ها در حضور آب ،‌ آمونیاک . در خشکی اوره دفع می کنند.

    17- پرندگان ، حشرات و بعضی خزندگان اوریک اسید دفع می کنند که دفع آن به آب چندانی نیاز ندارد.

    18- تولید اوریک اسید از اوره و آمونیاک انرژی بیشتری نیاز دارد.

    دستگاه دفع ادرار انسان

    19- اوره ، اوریک اسید ، کراتینین و مواد خارجی مانند دارو ها و حشره کش ها به وسیله ی کلیه های ما دفع می شوند.

    20- کلیه ها به صورت قرینه در دو طرف ستون مهره ها ، در بخش پشتی شکم قرار دارند و هر کدام یک میلیون لوله ی سازنده ادرار (نفرون) دارند.

    21- هر نفرون خود شامل چهار بخش است 1- کپسول بومن 2- لوله ی خمیده ی نزدیک 3 لوله ی هنله 4- لوله ی پیچیده ی دور.

    22- هر نفرون در انتها به لوله های جمع کننده ی ادرار ختم می شود.

    23- دیواره ی لوله ی ادراری فقط از یک لایه سلول پوششی تشکیل شده است ولی شکل و کار این سلول ها در نقاط مختلف متفاوت است.

    24- در داخل کپسول بومن ، یک شبکه ی مویرگی به نام گلومرول وجود دارد.

    25- دربرش کلیه ، دو بخش قشری و مرکزی دیده میشود که لوله ی هنله در بخش مرکزی قرار دارد.

    26- بخش قشری ظاهری دانه دار دارد که به خاطر وجود گلومرول ها در آن بخش است .

    27- بخش مرکزی دارای هرم هایی است که ظاهری خط دار دارند که به خاطر وجود لوله های جمع کننده ی ادرار در این بخش است.

    28- در بخش مرکزی ، هرم های مخططی وجود دارد که به همراه بخش قشری خود یک لوب کلیه را می سازند.

    29- به هر کلیه یک سرخرگ وارد می شود که انشعابات آن از بین هرم ها عبور و در بخش قشری تقسیم و سرانجام گلومرول ها یا کلافه های درون کپسول بومن را می سازند.

    30- از گلومرول سرخرگ کوچکی (سرخرگ وابران) خارج و در اطراف لوله های پیچیده‌ی دور و نزدیک و لوله ی هنله ، انشعابات مویرگی جدیدی به نام شبکه ی مویرگی دوم می سازند. ( شبکه ی مویرگی اول همان گلومرول است)

    31- مویرگ های شبکه ی دوم مویرگی بعد از اتصال با هم ، سرانجام سیاهرگ های کلیه را می سازند
    32- ساخته شدن ادرار نتیجه ی سه پدیده است که در نفرون رخ می دهد 1- تراوش 2- بازجذب 3- ترشح

    33- در تراوش حجم زیادی از مواد پلاسمای خون به کپسول بومن تراوش می شوند ( بجز پروتئین های درشت)

    34- عامل اصلی تراوش فشار خون است.

    35- در شبانه روز 180 لیتر تراوش در کلیه های ما صورت می گیرد. ( حجم کل پلاسمای بدن 3 لیتر است)

    36- دربازجذب ،‌ 99% مواد تراوش شده دوباره به مویرگ های خونی شبکه ی دوم مویرگی برگردانده می شود.

    37- بازجذب از هدررفتن گلوکز، سدیم ، آب و سایر مواد مفید بدن جلوگیری می کند.

    38- بازجذب خود به دو صورت انجام می شود 1- بازجذب فعال 2- بازجذب غیر فعال

    39- بازجذب فعال با صرف انرژی ATP و بر خلاف شیب غلظت صورت می گیرد.

    40- باز جذب غیر فعال نتیجه ی اختلاف غلظت و پدیده ی اسمز و فشار اسمزی است که بین خون و مایع لوله ی نفرون وجود دارد.

    41- درترشح برخی مواد با صرف انرژی از خون گرفته و به مجرای نفرون ترشح می شوند ( یون هیدروژن ، پتاسیم ، بعضی دارو ها مثل پنیسیلین)

    42- شکل کتاب مربوط به تشکیل ادرار در نفرون بسیار مهم است و نکات آن به شرح زیر است.

    a) ترشح فقط در لوله های پیچیده صورت می گیرد.

    b) بازجذب فعال نمک در همه ی لوله ی نفرون صورت می گیرد.

    c) گلوکز و آمینو اسید ها در لوله ی پیچیده ی نزدیک و بیکربنات درلوله ی پیچیده ی دور بازجذب فعال می شوند.

    d) بیکربنات درلوله ی پیچیده ی نزدیک بازجذب غیر فعال می شود.

    e) همچنین اوره در لوله ی جمع کننده ی ادرار ، آب در لوله ی پیچیده ی نزدیک ، لوله ی هنله و لوله ی جمع کننده ی ادرار و نمک در لوله ی هنله بازجذب غیر فعال دارند.

    43- بعد از تولید ادرار ، لوله های جمع کننده ی ادرار آن را به لگنچه می ریزند و توسط لوله ی میزنای ادرار به مثانه برده می شود.

    نقش کلیه ها در تنظیم اسید - باز محیط داخلی

    44- PH محیط داخلی بدن در حدود 4/7 ثابت است.

    45- کلیه ها با تنظیم دفع یون هیدروژن و بیکربنات، PH محیط داخلی را تنظیم می کنند.

    46- در حالت قلیایی ، یون بیکربنات ( ) و در حالت اسیدی ، یون هیدروژن( ) توسط کلیه ها دفع می شود.

    تخلیه ی ادرار

    47- ورود ادرار به مثانه با حرکات دودی شکل ماهیچه های صاف دیواره ی میزنای صورت میگیرد.

    48- اگر کشش دیواره ی مثانه به حد خاصی برسد ، گیرنده های آن تحریک می شوند و با ارسال پیام عصبی به نخاع ، انعکاس تخلیه ی مثانه را فعال می کنند.

    49- در شخص بالغ این انعکاس ها به وسیله ی مراکز مغزی و به صورت ارادی قابل مهار یا تسهیل است.

    50- ماهیچه های حلقوی پائین مثانه دو دسته اند.1- ماهیچه های صاف حلقوی در نواحی پائین مثانه معمولا منقبض هستند و دهانه ی میزراه را بسته نگه میدارند ، 2- کمی پائینتر در میزراه ماهیچه ی حلقوی دیگری از نوع ارادی و مخطط قرار دارد .

    51- در کودکانی که هنوز ارتباط مغز و نخاع به طور کامل برقرار نشده است ، تخلیه ی مثانه به صورت غیر ارادی صورت می گیرد.

    دفع مواد زائد در گیاهان

    52- بیشتر مواد دفعی حاصل از متابولیسم گیاهان شامل اکسیژن ، دی اکسید کربن و آب است.

    53- مقدار اضافی هر یک از این مواد با انتشار از راه روزنه های گیاه ، دفع می شوند.

    54- برخی مواد دفعی گیاهان ممکن است از طریق افتادن برگ ها و بخش هایی از پوست گیاهان چوبی دفع شوند.

    55- موادی چون رزین ، تانن و سمغ در بخش های مرده ،‌مثل ساقه انبار می شوند.

    56- در گیاهان علفی ، مواد دفعی در واکوئل ها و دیواره ی سلولهای آنها جمع می شوند.

    57- برخی مواد دفعی گیاهان ، نقش دفاعی دارند و از خورده شدن گیاه توسط جانوران گیاهخوار جلوگیری می کنند و یا گیاه را در برابر عوامل بیماری زا ، حفظ می کنند







  3. #3
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    پیش فرض پاسخ : زیست شناسی کنکور

    نکات درسی فصل 8 (حركت) ازكتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1

    ویژگی های اسكلت و حركت در مورچه :
    ۱) مورچه دارای ۳ جفت پای بند بند است كه هر بند لوله‌ای توخالی است .
    ۲) مورچه اسكلت خارجی دارد ؛ این اسكلت از جنس ماده‌ای محكم به نام كیتین است .
    ۳) كیتین نوعی پلی ساكارید است و در مورچه (و سایر حشرات) در ماده‌ی زمینه‌ای پروتئینی قرارگرفته است.
    ۴) در مورچه ماهیچه ها به صورت زوج از داخل به اسكلت چسبیده‌اند .
    ۵) در مورچه مفصل ها از نوع گوی و كاسه‌ای است .

    انواع روش های حركتی در جانوران :
    ۱) حركات كرمی شكل كه نوعی خزیدن هم محسوب می شود .
    ۲) خزیدن در دوزیستان و خزندگان
    ۳) پرواز كردن در پرندگان و حشرات و خفاش ها
    ۴) راه رفتن و دویدن در پستانداران و ...
    ۵) شنا كردن در ماهی ها و دوزیستان و ...
    نكته : بعضی از جانوران ثابت هستند و در عوض محیط در اطراف آنها در جریان است مثل مرجان ها و اسفنج ها

    دلایل حركت در جانوران : ۱) برای به دست آوردن غذا
    ۲) برای فرار از خطر
    ۳) برای جفت یابی و تولید مثل
    ۴) برای یافتن محیطی با شرایط مناسب تر (مثلا دمای مناسب تر )

    الف) ویژگی های حركت كرمی شكل در كرم خاكی : كرم خاكی جزء كرم های كم تار است . این جانور پا ندارد و بدن او از تعدادی حلقه تشكیل شده است . در بدن خود دو دسته ماهیچه دارد : ۱) ماهیچه های حلقوی در بخش بیرونی تر ۲) ماهیچه های طولی در زیر ماهیچه های حلقوی
    نحوه‌ی حركت : كرم خاكی برای حركت در ابتدا ماهیچه های حلقوی خود را در قسمت جلو بدن منقبض می كند و در نتیجه قسمت جلو بدن را به پیش می راند ؛ بعد از آن نوبت به ماهیچه های طولی می رسد كه با انقباض خود بقیه قسمت های بدن را به سمت جلو بكشند .
    ب ) حركت در چهارپایان ( دوزیستان – خزندگان و پرندگان ) : این جانوران اسكلت داخلی دارند و ماهیچه های آنها بر روی این اسكلت سوار است . در خود این جانوران انواع روش های حركتی وجود دارد .
    ب – ۱ ) جانورانی كه راه می روند و یا می دوند كه نمونه آنها اسب است . در اسب تعداد زیادی ماهیچه وجود دارند كه معمولا به صورت متقابل و همكار فعالیت دارند چون هر ماهیچه فقط می تواند منقبض شود و در نتیجه ماهیچه‌ی دیگری باید وجود داشته باشد تا آن را به حالت اول برگرداند . (شكل كتاب در صفحه‌ی ۱۳۲ مهم است )
    ب – ۲ ) پرواز كردن كه نمونه‌ی آنها پرندگان هستند . در این جانوران دست ها تبدیل به بال شده است ( شكل ص ۱۳۳ مهم است ) و بدن آنها پوشیده از پر شده است . دلیل صعود پرندگان كاهش فشار هوا در بالای بال ها نسبت به سطح زیرین است ؛ در ضمن بدن آنها نیز دوكی شكل شده تا راحت‌تر هوا را بشكافد و پیش برود.
    نكته : پرندگان در ناحیه‌ی مچ بال خود ساختاری به نام بالك دارند كه نقش مهمی در پرواز دارد و بدون آن پرنده قادر به صعود نیست. بالك از ایجاد جریان آشفته در پشت بال ها جلوگیری می كند .
    ج ) شنا كردن: كه نمونه مهم آنها ماهی ها هستند . بدن این جانوران دوكی شكل است ، اسكلت درونی دارند و ماهیچه ها در د وطرف ستون مهره ها قرار دارند. دارای چند باله هستند كه هر كدام وظایفی بر عهده دارند .
    الف) باله‌ی دمی كه وسیعترین سطح را دارد و با حركت خود نیروی حركت ماهی را تأمین می كند.
    ب ) باله های سینه‌ای ، پشتی و مخرجی كه برای تغییر جهت حركت به كار می روند .
    ج) باله های سینه‌ای همچنین در كند و تند كردن حركت ماهی نقش دارند .
    نكته : ماهی ها در شكم خود اندامكی به نام بادكنك شنا دارند كه پر ازگاز است و ماهی ها با كم و زیاد كردن گار آن در سطوح مختلف آب شنا می كنند و در كل به حركات عمودی ماهی كمك می كند .
    د ) نحوه حركت در آدمی : انسان راه می رود ؛ دارای اسكلت داخلی است كه ماهیچه های اسكلتی (مخطط و ارادی ) بر روی آنها سوار شده‌اند .
    د- ۱ ) ساختار ماهیچه‌ی اسكلتی در انسان : اسكلت ماهیچه‌ای در انسان از تعداد زیادی سلول ماهیچه‌ای كشیده و طویل به نام تار ماهیچه ای یا میون به وجود آمده است . میون ها در سیمانی از جنس بافت پیوندی قرار دارند و به صورت دسته‌ای به دور تعدادی از آنها غلافی پیوندی تشكیل شده است ؛ این غلاف ها در دو سر ماهیچه به هم پیوسته و زردپی ها را به وجود می آورند . زردپی ها نوعی بافت پیوندی مقاوم هستند كه ماهیچه ها را به اسكلت وصل می كنند و نیروی ماهیچه را به استخوان و اسكلت منتقل می كنند .
    د – ۲ ) ساختار تار ماهیچه‌ای : غشاء تار ماهیچه ای ساركولم و سیتوپلاسم آن ساركوپلاسم و شبكه آندوپلاسمی صاف آن شبكه‌ی ساركوپلاسمی نامیده می شود . هر تار ماهیچه‌ای در درون خود تعداد زیادی بخش های لوله مانند دارد كه تارچه نامیده می شوند و ظاهر مخطط دارند. شبكه‌ی ساركوپلاسمی منشعب شده و در درون تارچه ها نفوذ می كند .
    هر تارچه از واحدهایی به نام ساركومر ساخته شده است كه واحد كار در تار ماهیچه‌ای محسوب می شوند . ساركومر در اصل بخشی از تارچه است كه در بین دو خط تیره به نام Z قرا گرفته اند . ( توضیح بیشتر در مورد ساركومر بر روی شكل )
    هنگام انقباض فاصله‌ی دو خط Z كم می شود یعنی ساركومر كوتاه می شود و سر جمع كوتاه شدن همه ساركومر ها باعث انقباض و کوتاه شدن تار ماهیچه‌ای می شود .
    انواع انقباض :
    1) انقباض ایزوتونیك ( با كشش ثابت ) : در این نوع انقباض طول ماهیچه در هنگام انقباض تغییر می کند و كوتاه می شود.
    2 ) انقباض ایزومتریك : در این نوع انقباض طول ماهیچه در هنگام انقباض تغییر نمی كند . مثلا در نگه داشتن یك وزنه
    3 ) تونوس ماهیچه‌ای : در این نوع انقباض ماهیچه ها به نوبت منقبض می شوند . تونوس ماهیچه ای انقباض خفیف ماهیچه ها است و باعث سختی آنها می شود و برای نگهداری و حفظ وضعیت بدن مثل سر و گردن به كار می رود .
    نكته : تونوس ماهیچه‌ای در هنگام خواب متوقف می شود . به همین خاطر است كه مثلا در هنگام خواب پلكها پائین می افتند

    اسكلت بدن :
    انواع اسكلت :
    ۱ ) اسكلت غضروفی مثلا در ماهی های غضروفی و كوسه ها
    ۲ ) اسكلت استخوانی

    وظایف اسكلت :
    ۱) تكیه گاهی برای ماهیچه ها
    ۲) حفاظت از بخش های داخلی بدن مثل مغز و شش
    ۳) شكل دادن به بدن
    ۴) در حركت دادن بدن
    ۵) خون سازی
    ۶) ذخیره مواد معدنی مثل كلسیم

    انواع بافت استخوانی :
    الف) بافت استخوانی متراكم كه از مجموعه هایی به نام سیستم هاورس تشكیل شده است . هر سیستم هاورس مجموعه‌ای از دوایر متحدالمركز است كه در وسط آنها مجرایی به نام هاورس قرار گرفته است .
    ب ) بافت استخوانی اسفنجی كه در آن تیغه های استخوانی نامنظم هستند و حفرات زیادی در آن وجو د دارد .

    انواع استخوان ها :
    ۱) استخوان های كوتاه مثل استخوان های انگشتان دست و پا
    ۲ ) استخوان های دراز مثل استخوان ران و ساعد و بازو
    ۳) استخوان های پهن مثل مهره ها و لگن و كتف

    نكته : دو سر استخوان های دراز و بخش میانی استخوان های كوتاه و پهن از نوع بافت استخوانی اسفنجی است .
    نكته۲ : وسط تنه استخوان های دراز دارای مغز زرد استخوان و در بخش های اسفنجی مغز قرمز استخوان داریم كه مغز قرمز استخوان توانایی خون سازی دارد.

    مفصل ها : محل اتصال دو استخوان را مفصل گوئیم . در مفصل بخش های زیر مشاهده می شود :
    الف) غضروف های دو سر استخوان كه لغزیدن استخوان ها بر روی یكدیگر را تسهیل و از سایش استخوان ها در محل مفصل جلوگیری می كنند .
    ب ) مایع مفصلی كه لغزیدن را در دو سر استخوان راحت می كنند .
    ج) كپسول رشته‌ای كه از جنس بافت پیوندی است و مفصل را نگه می دارد .
    د ) رباط ها كه برای نگهداری و محدود كردن حركت در محل مفصل به كار می روند .
    هـ ) زردپی ها كه علاوه بر اتصال ماهیچه ها به استخوان ها در نگهداری محل مفصل كمك می كنند .
    انواع مفصل :
    ۱) مفصل گوی و كاسه ای در محل اتصال بازو به كتف یا ران به لگن . این نوع مفصل آزادی حركت در همه جهات را دارد .
    ۲) مفصل لولایی كه فقط در حد خاص و در جهت خاصی اجحازه حركت به استخوان را می دهد ، مثل نفصل آرنج یا زانو
    ۳) مفصل لغزنده در ناحیه مچ پا یا دست
    ۴) مفصل محوری در محل اتصال زندزیرین و زبرین

    ورزش
    الف) چرا به ورزش نیاز داریم ؟
    ۱) تعادل وزن بدن
    ۲) جلوگیری از بیماری های قلبی و عروقی
    ۳) افزایش توان كاری
    ۴) احساس سلامتی روحی و جسمی
    ۵) افزایش اعتماد به نفس در زندگی
    ب ) فوائد ورزش:
    ۱) داشتن ماهیچه های قوی
    ۲) توان كاری بالاتر
    ۳) انعطاف پذیری
    ۴) وزن بدنی متعادل
    ۵) دستگاه تنفس كارآمد ( تنفس آهسته اما عمیق)
    ۶) دستگه گردش خون كارآمد . ( قلب قوی و تعداد ضربان كمتر در دقیقه )

    حركت در گیاهان :
    انواع حركت در گیاهان : ۱) غیر فعال: كه در آن خود گیاه نقشی ندارد ، مثلا باز شدن هاگدان ها و میوه ها به خاطر كاهش رطوبت
    ۲ ) فعال : كه در آن خود گیاه نقش فعالی ایفا می كند .

    انواع حركت های فعال در گیاهان :
    ۱) خود بخودی : در این حالت محرك بیرونی نقشی ندارد مثل پیچش یا نوتاسیون درگیاه پیچك كه به خاطر تفاوت رشد سلول ها در دو طرف ساقه رخ می دهد .
    ۲) حركت های القایی: كه در این حركت ها محرك بیرونی نقش بسیار مهمی دارد . این نوع حركت خود شامل انواع زیر می شود :
    a. گرایش ها : گیاه به سوی محركی خاص حركت دارد مثل نور یا زمین یا گرما یا ماده ی شیمیایی
    b. تاكتیك ها : در این نوع ، حركت در سطح سلول در نظر گرفته می شود ، مثل حركت گامت نر به سوی گامت ماده
    c. تنجش ها : كه در آنها محرك مهم است ولی لزوماً حركت در جهت یا خلاف محرك نیست . تنجش خود شامل انواع زیر است :
    i. شب تنجی مثل بر روی هم قرار گرفتن برگهای متقابل در اقاقیا در هنگام شب
    ii. لرزه تنجی : كه حركت در اثر تماس است ، مثل قرار گرفتن برگهای متقابل گیاه حساس در اثر لمس آن
    iii. بساوش تنجی : مثل بسته شدن برگها در گیاه گوشتخوار دیونه در اثر تحریك شكاری مثل حشره

  4. #4
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    پیش فرض پاسخ : زیست شناسی کنکور

    نكات درسی فصل پنجم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه ۱

    مقدمه

    ۱) غازهای وحشی می توانند در ارتفاع ۹ كیلومتری سطح زمین كه سرمای شدید و كمبود اكسیژن حاكم است پرواز كنند.

    ۲) سازگاری های غازهای وحشی برای این حالت عبارتند از :

    a. كارایی بالای شش های آنها

    b. قدرت پیوستگی زیاد بین هموگلوبین و اكسیژن در آنها

    c. تعداد مویرگهای بسیار فراوان در شش ها و ماهیچه های پروازی آنها

    d. وجود ماده‌ای شبیه به هموگلوبین به نام میوگلوبین در ماهیچه های پروازی آنها كه همیشه مقداری اكسیژن را در ماهیچه ها ذخیره می كنند.

    ۳) دلیل كارایی بالای شش ها در پرندگان این است كه جریان هوا در شش های پرندگان یك طرفه و از عقب به سمت جلو است.

    ۴) ساختمان دستگاه تنفس پرندگان تشكیل شده است از تعدادی كیسه‌ های هوایی (۹ عدد) عقبی و جلویی و شش ها .

    ۵) مكانیسم تنفس در پرندگان به این صورت است كه :

    a. در هنگام دم ، حدود ۷۰% هوا وارد كیسه های هوایی عقبی می شود و هوای تهویه شده از داخل شش ها به كیسه های هوایی جلویی (پیشین )منتقل می شود.

    b. در هنگام بازدم ، هوای تهویه نشده از كیسه های هوایی عقبی وارد شش ها می شود و در همان حال ، هوای تهویه شده‌ی موجود در كیسه های هوایی جلویی تخلیه شده و از بدن خارج می شود.

    ۶) كار دستگاه تنفس رساندن اكسیژن به سلول های بدن است.

    انواع روش های تنفسی در جانداران

    ۷) در تك سلولی ها ، تبادل گازهای تنفسی ( جذب اكسیژن و دفع دی اكسید كربن) از طریق فرآیند انتشار صورت می گیرد.

    ۸) بعضی از جانداران پرسلولی تنفس پوستی دارند كه در آن از همه ی سطح بدن برای تنفس استفاده می شود. ( مانند كرم خاكی و كرم های پهن )

    ۹) جانداران دارای تنفس پوستی باید :

    a. در محیط مرطوب و یا آبی زندگی كنند تا پوستی مرطوب داشته باشند تا گازها به راحتی حل شده و تبادل شوند.

    b. جثه‌ی آنها باید كوچك باشد تا نسبت سطح به حجم بالا باشد تا سطح بتواند نیازهای حجم را فراهم كند.

    c. برای افزایش سطح بدن دراز یا پهن شده باشند.

    d. پوست باید مویرگهای فراوان داشته باشد.

    e. پوست بسیار نازک باشد.

    ۱۰) ماهی ها با آبشش تنفس می كنند كه در دو طرف سر ماهی ردیف هایی از آبشش قرار دارد.

    ۱۱) آبشش برای تنفس در خشكی مناسب نیست چون در نبود آب رشته های آبششی به هم می چسبند و تنفس متوقف می شود.

    ۱۲) در جانوران خشكی زی ، سطوح تنفسی به درون بدن منتقل شده است.

    ۱۳) حشرات دارای تنفس نایی هستند كه در آن لوله هایی درونی به نام نای تشكیل شده است كه شاخه های آن در سراسر بدن منشعب می شوند تا شاخه‌ی انتهایی به سلول ها می رسند.

    ۱۴) در تنفس نایی تبادل گازها مستقیماً بین انتهای انشعاب ها و سلول ها انجام می گیرد و نیازی به همكاری سیستم گردش مواد نیست.

    ۱۵) تنفس نایی ساده ترین و كارآمدترین سیستم تنفسی جانوران محسوب می شود.

    ۱۶) بیشتر مهره داران ساكن خشكی شش دارند.

    ۱۷) شش ها كیسه هایی هستند كه جدار آنها از یك لایه نازك سلول های پوششی تشكیل شده است.

    ۱۸) سطوح داخلی شش ها به دفعات چین خورده است تا سطح تنفسی بزرگی را تشكیل دهد.

    ۱۹) انتقال گازها بین شش ها و سلول های بدن با كمك و همكاری سیستم گردش مواد صورت می گیرد.

    تنفس در آدمی

    ۲۰) دستگاه تنفس انسان شامل شش ها ، لوله های تنفسی هوا و قفسه‌ی سینه است.

    ۲۱) قفسه‌ی بسته ی سینه شش ها را در خود جای داده است.

    ۲۲) پرده ای دو جداره به نام جنب ، شش ها را به دیواره‌ی قفسه‌ی سینه مربوط می كند.

    ۲۳) پرده ی جنب خود دارای دو دیواره‌ی داخلی و خارجی است كه مایعی لغزنده در بین آنها قرار دارد و حركت شش ها را آسان می كند.

    ۲۴) دم و بازدم نتیجه ی تبعیت شش ها از حركات قفسه‌ی سینه است.

    ۲۵) در انسان و سایر پستانداران ، قفسه ی سینه به وسیله ی پرده ی دیافراگم از حفره ی شکم جدا می شود.

    ۲۶) دیافراگم با حرکت خود به بالا و پائین ، حجم قفسه ی سینه افزایش و کاهش می دهد.

    ۲۷) در تنفس آرام و طبیعی ، دیافراگم مهمترین نقش را در حرکات شش ها دارا می باشد.

    ۲۸) بالا و پائین رفتن دنده ها با کمک ماهیچه های بین دنده ای و استخوان جناغ ، با افزایش و کاهش دادن حجم قفسه ی سینه به عمل دیافراگم کمک می کند.

    ۲۹) ماهیچه هایی که قفسه ی سینه را بالا می برند و حجم آن را زیاد می کنند ، ماهیچه های دم و ماهیچه هایی که قفسه ی سینه را پائین می آورند و حجم آن را کم می کنند ، ماهیچه های بازدم به حساب می آیند.

    ۳۰) ماهیچه های بین دنده ای بیرونی و دیافراگم ، ماهیچه های دم و ماهیچه های بین دنده ای داخلی و دیافراگم ، ماهیچه های بازدم به حساب می آیند.

    ۳۱) در تنفس بسیار شدید ، انقباض عضلات شکم نیز نیروهای قبلی را تقویت می کند.

    ۳۲) ماده ای به نام سورفاکتانت ( از جنس لیپید ) از برخی سلول های دیواره ی کیسه های هوایی ترشح می شود.

    ۳۳) سورفاکتانت سطح داخلی این کیسه ها را می پوشاند و کشش سطحی مایع پوشاننده ی آنها را کاهش می دهد و باز شدن طبیعی کیسه های هوایی را آسان می کند.

    ۳۴) سورفاکتانت در اواخر دوره ی جنینی ساخته می شود و به همین دلیل ، بعضی از نوزادان زودرس که مقدار سورفامتانت در آنها به مقدار کافی ساخته نمی شود ، به زحمت نفس می کشند.

    ۳۵) اگر در جدار قفسه ی سینه شکافی ایجاد شود ، شش ها بر روی هم جمع می شوند و هوا به درون حفره ی سینه مکیده می شود. دلیل این امر اشکال در پرده ی جنب است که همیشه فشار هوای داخل شش ها را کمتر از هوای بیرون از بدن نگه می دارد.

    ۳۶) هر یک از ما در هر دم و بازدم عادی حدود ۵۰۰ میلی لیتر (نیم لیتر) هوا را جابجا می کنیم ، که به این میزان هوا ، هوای جاری گفته می شود.

    ۳۷) نزدیک به هوای جاری دمی به شش ها می رسد و بقیه ی آن در مجاری تنفسی باقی می ماند که به آن هوای مرده گفته می شود.( ۱۵۰ سی سی )

    ۳۸) پس از یک دم معمولی ، می توان با یک دم عمیق ، حجم بیشتری از هوا را وارد شش ها کرد که به آن هوای ذخیره ی دمی یا هوای مکمل گفته می شود.

    ۳۹) پس از هر بازدم معمولی ، با یک بازدم عمیق میتوان هوای بیشتری را از ششها خارج کرد که به آن هوای ذخیره ی بازدمی گفته می شود.

    ۴۰) به مجموع هوایی که فرد پس از یک دم عمیق ، طی یک بازدم عمیق بیرون می دهد ، ظرفیت حیاتی گفته می شود.

    ۴۱) پس از حداکثر بازدم ، هنوز مقداری هوا درون شش ها باقی می ماند که به آن هوای باقی مانده گفته میشود.

    ۴۲) اگر حجم هوای جاری را در تعداد تنفس در یک دقیقه ضرب کنیم ، حجم تنفسی در دقیقه به دست می آید.

    ۴۳) هموگلوبین برای انتقال گازهای تنفسی در خون به کار می رود.

    ۴۴) ۹۷% اکسیژن به وسیله ی هموگلوبین و ۳% آن به صورت محلول درپلاسما در خون جابجا شده و به بافت ها می رسد.

    ۴۵) عامل اصلی ترکیب اکسیژن با هموگلوبین در شش ها و یا جدا شدن آن ها از همدیگر در کنار بافت ها ، فشار اکسیژن است.

    ۴۶) فشار اکسیژن در کیسه های هوایی شش ها ۱۰۴ میلی متر جیوه است که در این حالت هموگلوبین ۹۷% توان خود اکسیژن می گیرد.

    ۴۷) در خون سیاهرگی هموگلوبین هنوز حدود ۷۸% توسط اکسیژن اشباع است . ( یعنی در بافت ها ۱۹% ظرفیت هموگلوبین ، اکسیژن آزاد شده است.)

    ۴۸) گازی به نام CO (مونواکسید کربن) میل ترکیبی شدیدی با هموگلوبین دارد ( ۲۰۰ برابر میل ترکیبی اکسیژن با هموگلوبین) و مانع ترکیب اکسیژن با هموگلوبین می شود و در نتیجه باعث مسمومیت و مرگ می شود.( پدیده ی گازگرفتگی)

    ۴۹) ۷۰% دی اکسید کربن به صورت یون بی کربنات به شش ها منتقل می شود.

    ۵۰) ۲۳% دیگر از CO۲ بافت ها به صورت مستقیم با هموگلوبین ترکیب و جابجا می شود.

    ۵۱) ۷% بقیه ی CO۲ به صورت محلول در پلاسما جابجا می شود.

    ۵۲) آنزیمی به نام انیدرازکربنیک که در غشای گلبول های قرمز وجود دارد ، ترکیب شدن CO۲ با آب و تبدیل آن به اسیدکربنیک را آسان می کند. اسید کربنیک بعداً به یون بی کربنات تبدیل خواهد شد.

    ۵۳) هموگلوبن از دو بخش هم ( آهن دار) و گلوبین ( پروتئین ) تشکیل شده است.

    ۵۴) هر هموگلوبین دارای ۴ اتم آهن است و می تواند با چهار مولکول اکسیژن ترکیب شود. همچنین هر هموگلوبین دارای چهار مولکول گلوبین می باشد.

    ۵۵) تنفس واقعی در سلول ها انجام می گیرد.

    ۵۶) منظور از تنفس واقعی ، ترکیب شدن مواد آلی با اکسیژن و اکسید شدن آنها است. ( سوختن )

    ۵۷) اختلاف فشار اکسیژن بین خون و بافت ها سبب انتشار اکسیژن به مایع بین سلولی و رسیدن آن به سلول های بافت ها می شود.

    ۵۸) انتشار CO۲ بسیار سریعتر از اکسیژن است و به همین خاطر ، حتی با اختلاف فشار کم نیز به راحتی منتشر می شود.

    ۵۹) بعد از نای و نایژه ها مجاری تنفسی بیش از ۲۰ بار به انشعابات باریک تری به نام نایژک ، تقسیم می شوند.

    ۶۰) حلقه های غضروفی زیادی که در دیواره ی نای و نایژه ها وجود دارد ، مجرای آنها را همیشه باز نگه می دارد.

    ۶۱) در بیماری آسم ، به دلیل تنگ شدن نایژک ها ، تنفس بسیار مشکل می شود.

    ۶۲) سطح داخلی دیواره ی مجرا های هوا از بینی تا نایژک های انتهایی توسط بافت پوششی مژه داری پوشیده شده است که دارای ترشحات مخاطی چسبناک است.

    ۶۳) این بافت پوششی علاوه بر۱- مرطوب کردن هوای تنفسی ، ۲- ذرات ریز موجود در هوای دم را جذب می کند و سپس حرکت ضربانی مژه های آن ، ترشحات مخاطی را به سوی حلق و گلو می راند.

    ۶۴) ورود گارها و مواد خارجی به علت حساسیت زیاد نای ، نایژه و مجاری بینی باعث واکنش عطسه و یا سرفه می شود.

    ۶۵) در شروع سرفه یا عطسه ، حنجره بسته می شود و هوا را داخل شش ها محبوس می کند ، سپس با باز شدن ناگهانی حنجره ، هوا با فشار خارج می شود.

    ۶۶) تولید صدا با ارتعاش تارهای صوتی حنجره صورت می گیرد و واژه سازی با کمک لب ها و دندان و دهان و زبان صورت می گیرد.

  5. #5
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    پیش فرض پاسخ : زیست شناسی کنکور

    نكات درسی فصل سوم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه ۱

    ۱) تك سلولی ها فقط از یك سلول ساخته شده اند و كارهای زیستی آنها درون همان یك سلول انجام می شود.

    ۲) آمیب آب شیرین ، جانداری تك سلولی است كه هیچ اتصال زیستی با محیط اطراف ندارد.

    ۳) در پیكر جانداران پر سولی ، سلول ها با همدیگر دارای اتصال زیستی هستند.

    ۴) به جاندارانی كه پیكر آنها از چندین سلول كم و بیش همانند و متصل به هم ساخته شده است ، كلنی می گویند.

    ۵) ولوكس و اسپیروژیر دو جلبك سبز هستند كه كلنی تشكیل می دهند.

    ۶) ولوكس جاندار ساكن آب شیرین است و پیكر آن به شكل یك كره‌ی توخالی است كه از یك لایه ی سلولی متشكل از هزاران سلول تشكیل شده است.

    ۷) سلو های ولوكس كلروفیل دارند و هر یك دارای دو تاژك هستند.

    ۸) در كلنی ولوكس تاژك ها به سمت بیرون از پیكر جاندار قرار دارند.

    ۹) كلنی ولوكس در هنگام حركت در آب می چرخد.

    ۱۰) در كلنی ولوكس سلول های درشتی در درون كلنی ولوكس ، تقسیم می شوند و از تقسیم آنها كره های جدید سلولی به وجود می آید.

    ۱۱) هر كلنی جدید از هزاران سلول بسیار كوچك تشكیل شده است ، این كره‌ی نوزاد با هم هضم چند سلول مادر از كلنی اصلی خارج و زندگی مستقل خود را آغاز می كند.

    ۱۲) این نوع تولید مثل را می توان ساده‌ترین نوع زایش در جانداران دانست.

    ۱۳) فرآیندی كه در طی آن سلول های جاندار برای انجام وظایف خاصی ، شكل و ساختار مخصوصی پیدا می كنند ، تمایز نام دارد.

    ۱۴) تمایز باعث تشكیل بافت های مختلف می شود.

    ۱۵) مجموعه‌ی سلول های كنار یكدیگر كه هماهنگ با هم وظیفه خاصی را انجام می دهند ، بافت نام دارند.

    ۱۶) تغییر شكل و ساختار سلول برای انجام وظیفه‌ی خاص را اختصاصی شدن می نامند.

    ۱۷) در مهره داران ۴ نوع بافت اصلی وجود دارد ۱- بافت پوششی ۲- بافت پیوندی ۳- بافت ماهیچه ای ۴- بافت عصبی

    بافت پوششی

    ۱۸) بافت پوششی یكی از ساده‌ترین بافت های جانوری است.

    ۱۹) بافت پوششی ، سطح بدن و نیز سطح مجراها و حفره های بدن را می پوشاند .

    ۲۰) سلول های پوششی به یكدیگر نزدیك اند و بین آنها فضای بین سلولی اندكی وجود دارد.

    ۲۱) در زیر بافت پوششی بخشی به نام غشاء پایه وجود دارد كه بافت پوششی را به بخش های زیرین متصل نگه می دارد.

    ۲۲) غشای پایه شبكه‌ای از پروتئین های رشته ای و پلی ساكارید چسبناك است.

    ۲۳) بافت پوششی را در دو گروه ۱- بافت پوششی یك لایه (ساده) ۲- بافت پوششی چند لایه (مركب ) می توان قرار داد.

    ۲۴) سلول پوششی می تواند به سه شكل ۱- سنگفرشی ۲- مكعبی ۳- استوانه‌ای باشد .

    ۲۵) بافت پوششی سنگفرشی ساده را در جدار مویرگها و همچنین در جدار كیسه های هوایی شش ها و حالت مركب آن را در پوست و جدار مری می توان دید.

    ۲۶) بافت پوششی مكعبی ساده را در لوله های نفرون در كلیه ها می توان دید.

    ۲۷) بافت پوششی استوانه‌ای ساده را در سطح درونی روده می توان دید.

    ۲۸) ساختار هر نوع بافت پوششی با وظیفه‌ی آن بافت متناسب است.

    ۲۹) بافت پوششی مری از نوع سنگفرشی چند لایه است و دائما در حال تقسیم است تا سلول های كنده شده را جبران كند.

    ۳۰) بافت پوششی سنگفرشی تك لایه برای تبادل مناسب است مثلاً در كیسه های هوایی شش ها یا جدار مویرگ ها .

    ۳۱) سطح بعضی از سلول های پوششی موادی نرم ، چسبنده و لزج ترشح می كنند. به این بافت پوششی غشای موكوزی گویند.

    ۳۲) غشای موكوزی در لوله‌ی گوارش و لوله های تنفسی مشاهده می شود.

    ۳۳) این ماده ی لزج و چسبنده موكوز نام دارد و در لوله های تنفسی ذرات گرد و غبار موجود در هوا را جذب می كند.

    بافت پیوندی

    ۳۴) بین سلول های بافت پیوندی بر خلاف سلول های بافت پوششی ، فضای بین سلولی فراوان وجود دارد.

    ۳۵) این فضای بین سلولی را ماده‌ای زمینه‌ای پر می كند.

    ۳۶) ماده ی زمینه‌ای ممكن است مایع ، ژله مانند (نیمه جامد ) و یا جامد باشد.

    ۳۷) در ماده‌ی زمینه‌ای ممكن است شبكه‌ای از رشته‌های پروتئینی یافت شود.

    ۳۸) بافت پیوندی بافتی است كه فاصله‌ی بین سایر بافت ها را پر می كند و آنها را به هم مرتبط می كند.

    ۳۹) درانسان ۶ نوع بافت پیوندی وجود دارد ۱- بافت پیوندی سست ۲- بافت پیوندی چربی ۳- بافت پیوندی خون ۴- بافت پیوندی رشته ای ۵- بافت پیوندی غضروف ۶- بافت پیوندی استخوان

    ۴۰) در بافت پیوندی سست ، سلول ها از هم فاصله‌ی زیاد دارند و شبكه‌ای از رشته های در هم بافته شده‌ی بین آنها وجود دارند.

    ۴۱) بعضی از این رشته ها ، محكم و طناب مانند از جنس نوعی پروتئین به نام كلاژن هستند.

    ۴۲) بافت پیوندی سست در زیر پوست است و آن را به ماهیچه های زیرین متصل می كند.

    ۴۳) وظیفه‌ی بافت چربی ۱- عایق كردن بدن ۲- ذخیره‌ی انرژی ۳- ضربه گیری می باشد.

    ۴۴) هر سلول چربی مقداری زیادی ماده ی چربی در خود ذخیره دارد.

    ۴۵) ماده ی زمینه‌ای خون مایع است و پلاسما نام دارد.

    ۴۶) پلاسما از آب و نمك و پروتئین های محلول تشكیل شده است.

    ۴۷) سلول های خون گلبول های سفید و قرمز و پلاكت ها هستند.

    ۴۸) وظیفه‌ی بافت خون ، انتقال مواد و نیز ایمنی بخشی به بدن است.

    ۴۹) بافت پیوندی رشته‌ای ازرشته های به هم فشرده شده ی كش سان ساخته شده است.

    ۵۰) زردپی ها كه ماهیچه ها را به استخوان متصل می كنند و رباط ها كه استخوان ها را به یكدیگر متصل می كنند بافت پیوندی رشته ای تشكیل شده‌اند.

    ۵۱) غضروف ماده‌ی بین سلولی دارد كه دارای قابلیت انعطاف است ( نیمه جامد )

    ۵۲) در ماده‌ی بین سلولی غضروف رشته های فراوان كش سان وجود دارد.

    ۵۳) غضروف در دو سر استخوان ها در محل مفصل ها و در نوك بینی و لاله‌ی گوش و صفحه‌ی بین دنده‌ای وجود دارد.

    ۵۴) استخوان سخت ترین نوع بافت پیوندی است . ( ماده ی زمینه‌ای آن جامد است )

    ۵۵) ماده‌ی بین سلولی استخوان شامل رشته های كلاژن و مواد كلسیم دار است.

    بافت ماهیچه‌ای

    ۵۶) وزن بافت ماهیچه ای از وزن سایر بافت های بدن بیشتر است.

    ۵۷) سه نوع بافت ماهیچه ای در بدن مهره داران وجود دارد ۱- بافت ماهیچه ای اسكلتی ۲- بافت ماهیچه ای قلبی ۳- بافت ماهیچه‌ای صاف

    ۵۸) زردپی ها ، بافت ماهیچه ای اسكلتی را به استخوان ها متصل می كنند.

    ۵۹) بافت ماهیچه ای اسكلتی ارادی و در كنترل آگاهانه‌ی ما می باشد ، بنابراین ماهیچه های ارادی نیز نامیده می شود.

    ۶۰) سلول های بافت ماهیچه‌ای اسكلتی رشته‌ای هستند و در آنجا بخش های تیره و روشن دیده می شود.( به همین دلیل به آن مخطط گفته میشود)

    ۶۱) پس از تولد این سلول ها ماهیچه‌ای تقسیم نمی شوند ، در نتیجه بزرگتر شدن ماهیچه ها با افزایش حجم آنها صورت می گیرد.

    ۶۲) ماهیچه ی قلبی باعث انقباض قلب می شود.

    ۶۳) ماهیچه ی قلبی نیز مانند ماهیچه های اسكلتی خط دار است.

    ۶۴) سلول های ماهیچه ی قلبی بر خلاف ماهیچه ی اسكلتی ، منشعب هستند.

    ۶۵) سلول های ماهیچه‌ ای صاف خط دار نیستند و به همین دلیل نام آنها صاف هستند.

    ۶۶) ماهیچه‌های پیرامون لوله های گوارشی ، مثانه ، مجاری ادراری ، سرخرگ ها و سایر اندام داخلی از نوع صاف هستند.

    ۶۷) ماهیچه های صاف تحت كنترل آگاهانه ما نیستند و غیر ارادی هستند.

    ۶۸) شكل سلول های ماهیچه‌ی صاف ، دوكی شكل است.

    ۶۹) سلول های ماهیچه‌ی صاف به آهستگی منقبض می شوند و انقباض خود را مدت بیشتری نگه می دارند.

    بافت عصبی

    ۷۰) بافت عصبی شبكه ای ارتباطی درون بدن تشكیل می دهد و پیام های عصبی را تولید و از بخشی به بخشی دیگر هدایت می كند.

    ۷۱) سلول های بافت عصبی نورون نام دارند و كاملاً تخصص یافته‌اند.

    ۷۲) هر نورون دارای ۳ قسمت ۱- جسم سلولی ۲- دندریت ۳- آكسون می باشد

    ۷۳) جسم سلولی هسته را در خود جای داده است.

    ۷۴) رشته هایی كه پیام های عصبی را به سوی جسم سلولی نورون هدایت می كنند دندریت نام دارند.

    ۷۵) رشته هایی كه پیام های عصبی را از جسم سلولی به سمت انتهای خود هدایت می كنند آكسون نام دارد.

    ۷۶) درون بافت عصبی نوعی دیگر از سلول های غیر عصبی به نام نوروگلیا یا سلول های پشتیبان وجود دارند.

    ۷۷) سلول های پشتیبان به تغذیه نورون ها كمك می كنند و بعضی دیگر پیرامون آكسون ها و دندریت ها می پیچند و آنها را عایق بندی می كنند.

    سازمان بندی سلول های گیاهی

    ۷۸) در برش های ساقه‌ و ریشه‌ی گیاهان علفی سه بخش دیده می شود ۱- روپوست ۲- پوست ۳- استوانه‌ی مركزی

    ۷۹) سلول های روپوست پوشاننده‌ی سطح هستند و نقش حفاظتی دارند.

    ۸۰) آوند های گیاه كه وظیفه‌ی هدایت مواد مختلف را بر عهده دارند در استوانه‌ی مركزی قرار دارند.

    ۸۱) در استوانه‌ی مركزی علاوه بر آوندها ، بافتی به نام مغز وجود دارد.

    ۸۲) بافتی كه بین روپوست و استوانه‌ی مركزی را پر می كند ، پوست نام دارد.

    رشد گیاهان

    ۸۳) در گیاهان تقسیم سلولی فقط در چند منطقه‌ی خاص به نام مناطق مریستمی صورت می گیرد.

    ۸۴) مهمترین مناطق مریستمی در گیاهان جوان و علفی ، مریستم های رأسی هستند.

    ۸۵) مریستم های رأسی در نوك ساقه و شاخه های جانبی و نیز در نزدیكی نوك ریشه قرار دارند.

    ۸۶) ساقه‌ی گیاهان علفی و جوان ۳ نوع بافت اصلی دارد ۱- بافت روپوست (اپیدرم ) ۲- بافت زمینه‌ای ۳- بافت هادی

    ۸۷) روپوست علاوه بر ساقه ، بخش های دیگر جوان گیاه مانند برگ ، میوه و بخش های گل را می پوشاند.

    ۸۸) سلول های روپوستی ماده‌ی كوتینی به نام پوستك (كوتیكول) ترشح می كنند.

    ۸۹) كوتین پلی مری از اسید های چرب بلند است.

    ۹۰) پوستك از تبخیر آب ، حمله‌ی میكروب ها و اثر سرما به سلول های زیرین خود جلوگیری می كند.

    ۹۱) سلول های نگهبان روزنه و كرك ها دو نوع از سلول های تمایز یافته‌ی روپوستی هستند.

    ۹۲) سلول های پوست بین روپوست و بافت های آوندی قرار می گیرد.

    ۹۳) پوست چند نوع بافت دارد كه عبارتند از ۱- بافت پارانشیمی ۲- بافت كلانشیمی ۳- بافت اسكلرانشیمی

    ۹۴) سلول های بافت پارانشیمی بزرگ اند ، دیواره‌ی نازك دارند ، معمولا دیواره دوم ندارند و زنده و فعال هستند.

    ۹۵) بافت پارانشیمی در فتوسنتز ، ترشح ، ذخیره‌ی مواد غذایی و آب دخالت دارند.

    ۹۶) بین سلول های پارانشیمی فضای بین سلولی زیادی وجود دارد.

    ۹۷) پارانشیم فتوسنتز كننده ، كلرانشیم نام دارد و در بخش های سبز رنگ گیاه دیده می شود.

    ۹۸) سلول های جوان پارانشیمی قدرت تقسیم نیز دارند.

    ۹۹) سلول های كلانشیمی دیواره‌ی ضخیمی دارند ، قابلیت رشد خود را حفظ كرده‌اند ، گاهی كلروپلاست دارند و فتوسنتز می كنند.

    ۱۰۰) سلول های كلانشیمی باعث استحكام و برافراشته ماندن ساقه ها و سایر بخش ها می شوند.

    ۱۰۱) سلول های بافت اسكرانشیمی دیواره‌ی دومین ضخیمی كه در آنها ماده‌ی چوب (لیگنین ) وجود دارد. این سلول ها بعد از مدتی می میرند.

    ۱۰۲) بافت اسكرانشیمی باعث استحكام بخشیدن به گیاه می شوند.

    ۱۰۳) دو نوع سلول اسكرانشیمی در گیاهان یافت میشوند ۱- فیبر ها ۲- اسكلرئید ها

    ۱۰۴) فیبر ها سلول هایی دراز و كشیده‌ای هستند كه در میان بافت های دیگر قرار می گیرند.

    ۱۰۵) اسكلرئیدها سلول هایی كوتاه اما انشعاب دار هستند و بیشتر در پوشش دانه ها و میوه ها یافت می شوند.

    مغز ساقه

    ۱۰۶) مغز بسیاری از ساقه های علفی از بافت پارانشیمی ساخته شده است.

    ۱۰۷) سلول های مغز دارای فضای بین سلولی فراوان هستند.

    ۱۰۸) سلول های مغز معمولاً مواد غذایی ذخیره می كنند.

    ۱۰۹) بخشی از مغز كه در میان دسته های آوندی قرار می گیرد ، اشعه‌ی مغزی نام دارد.

    بافت هادی

    ۱۱۰) گیاهان در برای جابجایی آب و مواد محلول در آن ۲ نوع بافت هادی دارند ۱- آوند چوبی ۲- آوند آبكشی

    ۱۱۱) سلول های هر دو نوع آوند پشت سر هم قرار می گیرند و لوله های باریكی به وجود می آورند.

    ۱۱۲) آوند های چوبی كار انتقال آب و مواد معدنی (شیره‌ی خام ) را از ریشه به برگها بر عهده دارند.

    ۱۱۳) دیواره‌ی سلولی سلول های آوندهای چوبی ضخیم است و این سلول ها بعد از مدتی می میرند و تبدیل به لوله های توخالی می شوند.

    ۱۱۴) آوند های چوبی خود دو نوع هستند ۱- تراكئیدها ۲- عناصر آوندی

    ۱۱۵) تراكئید ها باریك و دراز هستند و در قسمت انتهایی خود شكل مخروطی پیدا می كنند.

    ۱۱۶) حركت آب از هر تراكئید به تراكئید مجاور از راه لان ها انجام می گیرد.

    ۱۱۷) گیاهان گلدار عناصر آوندی نیز دارند كه گشادتر و كوتاهتر از تراكئید ها هستند و در پایانه‌ی خود دارای منافذ بزرگی هستند.

    ۱۱۸) آوند های آبكشی هدایت شیره‌ی پرورده ( قند و مواد غذایی دیگر كه دربرگها ساخته می شوند) را در سر تا سر گیاه بر عهده دارد.

    ۱۱۹) سلول های آوند آبكشی زنده هستند ولی یا اندامك ندارند و یا اندامك های آنها تغییر یافته است.

    ۱۲۰) لوله های هدایت كننده در آوند آبكشی لوله های غربالی نام دارند.

    ۱۲۱) در لوله های غربالی منافذی در دیواره‌ی میان سلول های مجاور وجود دارد كه سیتوپلاسم این سلول ها را با یكدیگر مرتبط می كنند.

    ۱۲۲) در مجاورت لوله های غربالی سلول های همراه نیز قرار دارند.

    ۱۲۳) سلول های همراه دارای اندامك هستند و درآنها سنتز پروتئین و دیگر واكنش های متابولیسمی مورد نیاز سلول های لوله‌ی غربالی انجام می‌شوند.

    نكات درسی فصل چهارم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه ۱

    وال و تغذیه او

    ۱۲۴) وال ها بزرگترین جانور كره‌ی زمین هستند.

    ۱۲۵) وال گوژپشت بدنی ۷۲ تنی دارد ، طول بدنش ۱۶ متر است. در هر وعده می تواند نیم تن غذا را در معده‌ی خود جای دهد و وزن غذای روزانه‌ی او به ۲ تن می رسد.

    ۱۲۶) غذای وال ، ماهی ها ی كوچك و خرچنگ های ریز ساكن دریا ها است.

    ۱۲۷) وال به جای دندان چند ردیف اندام شانه مانند در دو طرف آرواره‌ی بالای خود دارد . او برای غذا خوردن ، نخست دهان و گلوی خود را باز می كند و مقدار زیادی آب به همراه جاندارانی كه در آن شنا می كنند ، وارد دهان و گلوی خود می كند. سپس جانور دهان خود را می بنند ، آب از دهان خرج می شود ، اما ذرات غذایی در لای اندام شانه مانند او گیر می كنند. در این هنگام جانور این مواد را می بلعد و وارد معده ی خود می‌كند.

    تغذیه و مراحل آن

    ۱۲۸) تغذیه فرآیندی است كه در طی آن جاندار غذا را می بلعد و سپس گوارش می دهد و مواد مفید آن را جذب و مصرف می كند و مواد زائد آن را دفع می كند.

    ۱۲۹) تغذیه دارای چهار مرحله است : ۱- بلع ۲- گوارش ۳- جذب ۴- دفع مدفوع

    ۱۳۰) بلع یعنی فرو بردن غذا از دهان به معده.

    ۱۳۱) گوارش خود دو نوع است الف) گوارش مكانیكی كه یعنی خرد كردن ذرات درشت غذا بع تكه های كوچك و ب) گوارش شیمیایی كه یعنی تجزیه‌ی پلی مرها به مونومر های سازنده ی آنها

    ۱۳۲) گوارش شیمیایی به دو دلیل صورت می گیرد ۱- مولكول های پلی مر درشت هستند و نمی توانند از غشای سلول ها به راحتی عبور كنند و وارد سلول شوند. ۲- سلول ها به مونومر ها برای ساختن پلی مرها و تركیبات خود نیاز دارند.

    ۱۳۳) جذب یعنی ورود مولكول های مونومر به سلول های پوشاننده‌ی سطح روده و سپس ورود آنها به درون خون.

    ۱۳۴) دفع یعنی خروج مواد گوارش نیافته و ترشحات لوله‌ی گوارشی از بدن.

    تغذیه و گوارش در جانوران مختلف

    ۱۳۵) نوع غذا و روش ها گوارش آن در جانوران مختلف متفاوت است.

    ۱۳۶) تفاوت غذا و روش های گوارش به خاطر شرایط محیط زندگی و ساختار بدنی است.

    ۱۳۷) جانوران از نظر نوع غذا سه دسته اند ۱- علفخواران ۲- گوشت خواران ۳- همه چیز خواران

    ۱۳۸) توتیا از جلبك های آب تغذیه می كند و علفخوار است.

    ۱۳۹) عنكبوت جانوری گوشت خوار است.

    ۱۴۰) انسان جانوری همه چیز خوار است.

    ۱۴۱) هر جاندار برای گوارش مواد غذایی باید محیطی بیرون از سلول ها داشته باشد تا آنزیم ها ی گوارشی به سلول ها و مولكول های زیستی آسیب نرسانند.

    ۱۴۲) جانداران تك سلولی برای گوارش مواد غذایی در درون خود واكوئل های خاصی دارند كه محیطی مجزا در درون سلول می باشد.

    ۱۴۳) آمیب و اسفنج گوارش درون سلولی دارند و در این گوارش ، واكوئل های گوارشی درون سلول فعالیت دارند.

    ۱۴۴) كرم كدو دهان و لوله‌ی گوارشی ندارد و از پوست خود مواد غذایی گوارش یافته‌ی درون روده ی میزبان خود را جذب می كند.

    ۱۴۵) بسیاری از جانداران جایگاه خاصی در خارج از خون و سلول های بدن برای گوارش غذای خود دارند.

    تغذیه در هیدر

    ۱۴۶) هیدر از كیسه تنان است و كیسه‌ی گوارشی دارند . این كیسه فقط یك راه ورودی ( دهان سلولی ) و خروجی مشترك دارد.

    ۱۴۷) هیدر می تواند ذرات غذایی بسیار بزرگتر از سلول خود را ببلعد.

    ۱۴۸) هیدر جانداری صیاد است و صید خود را با نیش های زهری خود می كشد، سپس جانور با كمك بازوهای خود شكار را وارد دهان و كیسه‌ی گوارشی خود می كند. در كیسه‌ی گوارشی ، بعضی سلول های پوشاننده كیسه ، آنزیم های هیدرولیز كننده ترشح می كنند. بعضی دیگر از سلول ها تاژك هایی دارند كه با حركت دادن آنها ، غذا را با آنزیم های گوارشی مخلوط می كنند. ذرات درشت غذا به این ترتیب ریز می شوند. این ذرات وارد سلول ها ی پوشاننده كیسه گوارشی می شوند و بقیه مراحل گوارش به صورت درون سلولی طی می شود. باقس مانده ی بدن صید كه گوارش نیافته از راه همان دهان سلولی خارج می شود.

    ۱۴۹) هیدر در ابتدا دارای گوارش برون سلولی و در ادامه دارای گوارش درون سلولی است.

    لوله ی گوارشی

    ۱۵۰) بسیاری از جانداران لوله‌ی گوارشی دارند كه جهت حركت غذا در آن یك طرفه و از دهان به سمت مخرج است.

    ۱۵۱) لوله‌ی گوارشی برای انجام كارهای اختصاصی ، شكل و عمل اختصاصی پیدا كرده است.و بخش های مختلفی در آن ایجاد شده است.

    ۱۵۲) چینه دان محل نرم شدن و ذخیره‌ی موقتی غذا است

    ۱۵۳) معده و سنگدان هم محل ذخیره‌ی موقتی غذا هستند ولی ماهیچه های آنها بسیار قوی تر از ماهیچه های چینه دان است و غذا را تا حدی خرد و آسیاب می كنند.

    ۱۵۴) روده جایگاه اصلی گوارش و جذب غذا است كه بین معده و مخرج قرار دارد .

    ۱۵۵) كرم خاكی جانوری همه چیز خوار است و خاك سر راه خود را همراه با مواد آلی آن می بلعد . این مواد از دهان به مری و از آنجا به چینه دان می‌روند . سپس در سنگدان غذ به كمك سنگ ریزه هایی كه وارد لوله‌ی گوارشی شده‌اند آسیاب می شود. در روده مواد آلی غذایی گوارش می‌یابند و مواد قابل جذب آن جذب می شوند.و سرانجام مواد غذایی گوارش نیافته ، خاك و سنگ ریزه ها از مخرج كرم دفع می شوند.

    ۱۵۶) دیواره‌ی روده ی كرم خاكی برجسته است . این برجستگی سطح تماس روده را با غذا افزایش می دهد و كارایی روده را بیشتر می كند.

    ۱۵۷) ملخ جانوری گیاه خوار است. صفحه های آرواره مانند اطراف دهان او غذای گیاهی را خرد می كند. ملخ هم چینه دان و سنگ دان دارد . غذا از سنگ‌دان وارد معده می شود كه جایگاه گوارش شیمایی غذا است. جذب مواد غذایی در معده‌ی ملخ صورت می گیرد. نقش روده در ملخ جذب آب و فشرده تر كردن مواد غذایی برای خارج كردن آنها از مخرج است.

    ۱۵۸) در پرندگان ، غذا با سرعت بلعیده و از دهان و مری وارد چینه دان می شود و در آنجا نرم می شود. سپس غذا وارد معده می شود. در معده گوارش شیمیایی و مكانیكی غذا آغاز می شود.بسیاری از پرندگان با غذا سنگ ریزه هایی را نیز می خورند كه در سنگ دان به آسیاب كردن غذا كمك می كنند. گوارش شیمیایی غذا در روده تكمیل می شود و مواد غذایی و آب از روده جذب می شوند و مواد گوارش نیافته از مخرج دفع می شوند.

    ۱۵۹) بعضی پرندگان مثل گنجشك ، همه چیز خوار هستند و بعضی مثل عقاب گوشتخوار هستند.

    دستگاه گوارش انسان

    ۱۶۰) دستگاه گوارش انسان شامل لوله‌ی گوارشی و غده های گوارشی است.

    ۱۶۱) غده های گوارشی شامل غدد بزاقی ، پانكراس ، جگر ، غده های دیواره‌ی معده و غدد ترشح كننده‌ی موكوز در سراسر لوله‌ی گوارشی و سایر غدد پراكنده می باشد.

    ۱۶۲) لوله‌ی گوارشی در انسان شامل دهان – حلق – مری – معده – روده ی باریك – روده ی بزرگ و راست روده و مخرج می باشد.

    ۱۶۳) در برش عرضی دیواره‌ی لوله ی گوارشی از خارج به سمت داخل به ترتیب شامل لایه ای زیر است . ۱- لایه‌ی پیوندی ۲- ماهیچه های طولی ۳- ماهیچه های حلقوی ۴- لایه ی زیر مخاطی و ۵- لایه‌ی مخاطی

    ۱۶۴) لایه ی پیوندی خارجی در حفره‌ی شكمی ، بخشی از پرده ی صفاق یا روده بند را تشكیل می دهد.

    ۱۶۵) روده بند ، اندام های موجود در حفره‌ی شكمی را از خارج به هم متصل كرده و نگه می دارد..

    ۱۶۶) ماهیچه های لوله‌ی گوارشی بجز در ناحیه‌ی دهان، ابتدای حلق و مخرج كه از نوع ارادی هستند ، بقیه از نوع صاف و غیر ارادی هستند.

    ۱۶۷) انقباض ماهیچه ها ، موجب خرد و نرم شدن مواد و حركت آنها به سمت جلو و مخلوط شدن آنها با ترشحات غدد می شود.

    ۱۶۸) لایه‌ی زیر مخاطی ، یك لایه ی پیوندی با رگ های خونی فراوان است كه مخاط را از ماهیچه ها جدا می كند.

    ۱۶۹) مخاط ، از نوع بافت پوششی با آستر پیوندی است كه مواد موكوزی ترشح می كند.

    ۱۷۰) مخاط در قسمت های مختلف لوله‌ی گوارشی ، با كار هر قسمت هماهنگ شده است. مثلا در دهان از نوع سنگفرشی چند لایه و در روده و معده از نوع استوانه ای یك لایه است.

    ۱۷۱) در مخاط هم سلول های ترشح كننده و هم سلول های جذب كننده یافت می شوند.

    ۱۷۲) سطح داخلی لوله ی گوارشی در اكثر نواحی چین های ریزی دارد كه سطح تماس مخاط را با مواد غذایی افزایش می دهند.

    حركات لوله‌ی گوارشی

    ۱۷۳) حركات لوله‌ی گوارشی به دو صورت ۱- موضعی و ۲- دودی می باشد .

    ۱۷۴) حركات دودی با انقباض ماهیچه های حلقوی و انتقال حركت به تارهای ماهیچه ای جلوتر ، مواد را در لوله‌ی گوارشی به جلو می راند.

    ۱۷۵) این حركت های دودی ، هنگام پایان یافتن گوارش شیمیایی در معده به حدی شدید است كه موجب تخلیه‌ی معده می شود.

    ۱۷۶) حركات دودی در روده ی باریك ضعیف است و در هر نوبت فقط ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر ، مواد غذایی را به جلو می راند.

    ۱۷۷) اتساع (باز شدن ) لوله ی گوارشی باعث تحریك اعصاب دیواره‌ی آن و در نتیجه راه اندازی حركات دودی می شود.

    ۱۷۸) حركات موضعی به صورت انقباض های جدا از یكدیگر ، محتویات روده را به قطعات جدا از یكدیگر تقسیم می كنند . نتیجه‌ی این نوع حركت ها مخلوط شدن مواد غذایی و شیره ها در لوله‌ی گوارشی است.

    ۱۷۹) تكرار این حركات موضعی در ابتدای روده ی باریك بیش از انتهای آن است و باعث به جلو رانده شدن مواد می شود.

    گوارش در دهان

    ۱۸۰) در دهان گوارش شیمیایی و مكانیكی آغاز می شود.

    ۱۸۱) دندان ها در گرفتن لقمه ی غذایی و خرد كردن آن نقش اصلی را دارند( گ.ارش مكانیكی)

    ۱۸۲) ماهیچه هایی كه فك پائین را حركت میدهند ، در هنگام جویدن در بین دو دندان آرواره نیرویی شدید در حد ۱۰۰ كیلوگرم بر سانتی مترمربع ایجاد می كنند.







    نكات درسی فصل چهارم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه ۱- قسمت دوم

    بزاق كارهای مختلفی انجام می دهد.

    ۱۸۳) بزاق مخلوطی از ترشحات سه جفت غده ی بناگوشی ، زیر آرواره‌ای و زیر زبانی و نیز غده های كوچك ترشح كننده‌ی موسین است.

    ۱۸۴) ترشحات غده های بناگوشی رقیق تر و بیشتر از دو غده ی بزاقی دیگر است و در آن آنزیمی به نام پتیالین وجود دارد.

    ۱۸۵) پتیالین ، گوارش كربوهیدرات ها را در دهان آغاز و نشاسته را به مالتوز تبدیل می كند.

    ۱۸۶) ماده‌ی دیگری به نام موسین ،در بزاق ، پس از جذب آب محلولی چسبناك به نام موكوز به وجود می آورد.

    ۱۸۷) موكوز باعث به هم چسبیدن ذرات جویده شده و لغزنده و مناسب شدن آنها برای انجام عمل بلع می شود.

    ۱۸۸) غده های ترشح كننده‌ی موسین در سرتاسر طول لوله ی گوارش وجود دارند.

    ۱۸۹) لیزوزیم تركیب دیگری موجود در بزاق است .

    ۱۹۰) دیواره‌ی سلول سلولی باكتری های بیماری زای موجود در غذا و دهان را از بین می برد و حفره‌ی دهان را ضد عفونی می كند.

    ۱۹۱) ترشح دائمی بزاق ، محیط دهان را پیوسته مرطوب نگه می دارد ، به احساس چشایی كمك می كند و حركت زبان و لب ها را در هنگام سخن گفتن راحت می كند .

    ۱۹۲) ترشح بزاق در هنگام خواب بسیار كاهش می یابد.

    بلع ، غذا را از دهان به معده می رساند.

    ۱۹۳) بلع انتقال لقمه ی غذایی جویده شده از دهان به معده است كه به وسیله‌ی مركز عصبی آن انجام می شود ( بصل النخاع)

    ۱۹۴) در هنگام بلع پس از جویده شدن غذا ۱- زبان بالا می آید و به كام می چسبد و به سمت گلو فشار می آرود و لقمه ی غذا را به گلو می فرستد ۲-گیرنده های مكانیكی گلو تحریك شده و انعكاس بلع ایجاد می شود. ۳- در هنگام بلع زبان كوچك به سمت بالا می رود و دهانه ی راه بینی را می بندد. ۴- حنجره نیز بالا می آید و اپی گلوت پائین می آید و با رسیدن این دو به هم راه نای نیز بسته میشود.۵- در این حالت غذا وارد مری می شودكه با حركات دودی خود غذا را به معده می رساند.

    ۱۹۵) در هنگام بلع مركز بلع با اثر بر مركز تنفس ، باعث قطع موقت تنفس می شود.

    ۱۹۶) نیروی جاذبه در حركت لقمه ی غذا در مری نقش چندانی ندارد.

    ۱۹۷) ماهیچه ی بخش انتهایی مری كاردیا نام دارد كه در حالت عادی منقبض است و از ورود محتویات معده به مری جلوگیری می كند ولی با رسیده لقمه ی غذا و حركات دودی به آن ، ماهیچه های آن از انقباض خارج شده و لقمه وارد معده می شود.

    معده

    ۱۹۸) غذا در معده بر اثر حركات معده و شیره های آن ، ریز و نرم و به طور نسبی هضم می شوند و به صورت ماده ای خمری شكل به نام كیموس در می آیند.

    ۱۹۹) كیموس به تدریج به دوازدهه ( قسمت ابتدایی روده ی باریك) وارد میشود.

    ۲۰۰) سطح داخالی معده‌ی خالی چین خورده است كه با پر شدن معده ، این چین خوردگی ها ناپدید می شوند.

    ۲۰۱) در انتهای معده ، ماهیچه ای حلقوی وجود دارد كه دریچه ی پیلور را به وجود می آرود كه فقط هنگام تحویل كیموس به روده ی باریك باز می‌شود.

    ۲۰۲) ماهیچه های حلقوی (داخلی) و طولی ( خارجی ) معده در نزدیكی پیلور قطورتر ازنواحی بالایی معده هستند.

    ۲۰۳) بعد از ورود غذا به معده ، انقباض های معده به تدریج شدیدتر می شوند و تعداد آنها بیشتر می شود.

    ۲۰۴) انقباض های معده از زیر كاردیا شروع و در طول معده به سمت پیلور پیش می روند.

    ۲۰۵) در پایان گوارش معدی ، شدت انقباض های معده به حدی می رسد كه در هر حركت بخشی از كیموس معده به دوازدهه رانده می شود و بقیه‌ی كیموس به خاطر بسته شدن دریچه ی پیلور دوباره به معده بر می گردد.

    ۲۰۶) هر چه حجم كیموس و كشیدگی دیواره ی معده بیشتر باشد ، حركات تخلیه‌ای معده با شدت بیشتری صورت می گیرند.

    ۲۰۷) تركیب شیمیایی كیموس و حجم كیموس موجود در دوازدهه، مهمترین عوامل مؤثر بر تخلیه‌ی معده هستند.

    ۲۰۸) در معده مواد مختلفی ترشح می شوند.

    ۲۰۹) ترشحات معده عبارتند از :

    a. موسین كه سلولهای ترشح كننده آن در سراسر سطح داخلی معده وجود دارند و لایه‌ی ضخیم و چسبنده و قلیایی موكوزی ایجاد می كنند. این ماده سطح داخلی معده را لغزنده می كند و مخاط آن را از اثر شیره ی معده محافظت می كند.

    b. آنزیم های معده كه به وسیله ی سلول های اصلی (پپتیك) غده های دیواره‌ی معده تولید می شوند كه خود عبارتند از :

    i. چند پروتئاز كه به نام كلی پپسینوژن خوانده میشوند . پپسینوژن خود پس از تماس با اسید معده به مولكول هایی كوچكتر به نام پپسین تبدیل می شود كه پپسین هم با اثر بر پپسینوژن ، به این تبدیل كمك می كند. پپسین پروتئین ها را به مولكول های كوچكتر پپتیدی تجزیه می كند.

    ii. رنین كه در شیره‌ی معده ی نوزادان آدمی و بسیاری پستانداران یافت می شود و پروتئین شیر را كه كازئین نام دارد رسوب مب دهد. از رنین به عنوان مایه پنیر در پنیر سازی استفاده می شود.

    c. اسید معده كه همان اسید كلریدریك است ( HCl ) و باعث گوارش غذا ، كشتن میكروب های غذا و تبدیل پپسینوژن به پپسین می شود.

    d. فاكتور داخلی معده كه برای حفاظت ویتامین ۱۲B در مقابل اثر اسید و آنزیم ها و جذب آن در روده لازم است. ویتامین ۱۲B برای زایش طبیعی گلبول های قرمز لازم است و كمبود آن باعث كاهش تعداد گلبول های قرمز و كم خونی می شود.

    e. گاسترین كه نوعی هورمون است و توسط غده های مجاور پیلور به خون ترشح می شود و محرك ترشح اسید و آنزیم های شیره‌ی معده است.

    ۲۱۰) .غده های نزدیك تر به پیلور ، آنزیم های شیره‌ی معده را می سازند و غده‌های بالاتر علاوه بر آنزیم ، اسید و فاكتور داخلی معده را نیز ترشح می كنند.

    استفراغ

    ۲۱۱) استفراغ یك عمل دفاعی است كه هدف آن خالی كردن محتویات معده و بخش های بالایی روده ی باریك ازراه دهان است.

    ۲۱۲) تحریك گیرنده های ناحیه‌ی گلو و یا معده و روده و بیماری های مختلف ممكن است این انعكاس دفاعی را ایجاد كند.

    ۲۱۳) استفراغ با یك دم عمیق و بسته شدن حنجره و بالا رفتن زبان كوچك آغاز می شود و با انقباض ماهیچه های شكم و سینه و افزایش فشار وارد بر معده ، محتویات آن را از راه دهان خالی می كند.

    روده ی باریك

    ۲۱۴) گوارش شیمیایی مواد در روده ی باریك تكمیل می شود.

    ۲۱۵) دیواره‌ی روده ی باریك چین خوردگی های فراوانی دارد كه روی آنها پرزهای فراوانیدیده می شود و در مجموع سطح تماس روده را با مواد غذایی افزایش می دهند.

    ۲۱۶) در دیواره‌ی روده ی باریك علاوه بر غدد ترشح كننده‌ی موكوز ، غده های دیگری نیز وجود دارند كه مایعی نمكی بدون آنزیم ترشح می كنند و حركت مواد در روده را آسان می كنند.

    ۲۱۷) همچنین در دیواره‌ی روده‌ی باریك سلول های پوششی وجود دارند كه پس از كنده شدن و افتادن به درون روده آنزیم های درونی خود را آزاد می كنند.هورمونی به نام سكرتین توسط سلول های روده ی باریم به خون ترشح می شود كه محرك مؤثری برای ترشح بیكربنات شیره‌ی پانكراس است.

    ۲۱۸) در روده ی كوچك پس از تكمیل گوارش شیمیایی فرآیند جذب مونومر ها و مواد غذایی قابل جذب انجام می شود.

    پانكراس ( لوزالمعده )

    ۲۱۹) بخش برون ریز پانكراس قویترین آنزیم های لوله‌ی گوارش را ترشح و به ابتدای دوازدهه وارد می كنند.

    ۲۲۰) پروتئاز های شیره‌ی پانكراس هنگام ورود به دوازدهه غیر فعال هستند و پس از ورود به صورت فعال در می آیند.

    ۲۲۱) بیكربنات سدیم موجود در ترشحات پانكراس نیز اثر اسیدی كیموس معده را خنثی و محیط روده را قلیایی می كند.

    ۲۲۲) بیشتر بیكربنات سدیم دوباره درروده جذب خواهد شد.

    ۲۲۳) عوامل عصبی و هورمونی ترشح شیره‌ی پانكراس را تنظیم می كنند.

    جگر و صفرا

    ۲۲۴) صفرا یك ماده ی قلیلیی است كه توسط جگر ساخته میشود و در كیسه ی صفرا ذخیره می شود.

    ۲۲۵) صفرا پس از ورود به روده باعث می شود كه ۱- ذرات درشت چربی به صورت ذرات ریز در آب درآیند و یك امولسیون پایدار تشكیل شود تا لیپاز پانكراس بهتر بر چربی ها اثر كند ۲- املاح صفرا حركات دودی روده را شدت می دهند ۳- صفرا حالت قلیلیی دارد و حالت اسیدی كیموس معدی را تا حدی خنثی می كند ۴- موادی دفعی مثل بیلی روبین و بیلی وردین از طریق صفرا و لوله‌ی گوارشی دفع می شوند.

    ۲۲۶) تركیب صفرا تشكیل شده است از رنگ ها ، املاح ، كلسترول و نوعی لیپید به نام لسیتین.

    ۲۲۷) در صفرا دو ماده ی رنگی به نام بیلی روبین و بیلی وردین وجود دارد كه از تجزیه‌ی همگلوبین گویچه های قرمز مرده در كبد به وجود می آیند .

    ۲۲۸) بخشی از موارد رنگی صفرا دوباره جذب خون می شوند و از راه ادرار دفع می شوند و رنگ ادرار را باعث می شوند.

    ۲۲۹) بخشی دیگر از مواد زنگی صفرا بر اثر آنزیم های گوارشی تغییر می كنند و زنگ قهوه ای مدفوع را به وجود می آورند.

    ۲۳۰) رسوب كلسترول در كیسه ی صفرا یا مجاری خروج آن ، سنگ صفرا را باعث می شود

    ۲۳۱) ورود رنگ های صفرا به خون در اثر بیماری های خونی یا كبدی و یا سنگ صفرا موجب بیماری زردی یا یرقان خواهد شد.

    جذب مواد در روده

    ۲۳۲) فرآیند شیمیایی اصلی در گوارش شیمیایی و تبدیل پلی مرها به مونومر ها ، در دستگاه گوارش ، هیدرولیز است.

    ۲۳۳) در پایان گوارش ، كربو هیدرات ها به مونوساكارید ، پروتئین ها به آمینو اسید و چربی ها به گلیسرول و اسید چرب تبدیل می شوند.

    ۲۳۴) برخی مواد دارویی از مخاط دهان و معده نیز جذب می شوند.

    ۲۳۵) چین خوردگی ها ، پرزها و ریز پرزها در روده ی كوچك باعث افزایش سطح جذب مواد غذایی می شوند. ( حدود ۲۵۰ متر مربع)

    ۲۳۶) جذب مواد در روده با سه پدیده ی انشار ، اسمز و انتقال فعال صورت می گیرد.

    ۲۳۷) جذب هر یك از انواع تركیبات غذایی به شرح زیر است :

    a. جذب اغلب قندهای ساده با انتقال فعال و همراه با جذب سدیم و به كمك آن توسط سلول های پوششی مخاط روده ، صورت می گیرد.

    b. جذب اسید های آمینه با انتقال فعال صورت می گیرد و وجود سدیم در روده برای جذب آنها لازم است.

    c. چربی ها كه پس از گوارش به مونوگلیسرید ها و دی گلیسرید ها و اسیده ای چرب تبدیل شده اند به آسانی وارد سلول های پوششی مخاط روده می شوند و در آنجا مجدداً به صورت تری گلیسرید در می آیند و آنگاه وارد مویرگ های لنفی می شوند.

    d. ویتامین های محلول در چربی ( K , E , D , A ) همراه با ذرات چربی جذب می شوند. اما سایر ویتامین ها به صورت انتشار وارد خون می شوند .

    e. جذب ویتامین ۱۲B كه مولكول درشتی است ، به كمك یك پروتئین حامل ( فاكتور داخلی معده ) صورت می گیرد.

    f. تركیبات معدنی روده از راه انتشار و یا انتقال فعال جذب می شوند.

    g. آب در روده منحصراً توسط پدیده ی اسمز جذی می شود.

    ۲۳۸) آمینو اسید هایی كه از روده جذب می شوند از گوارش پروتئین های موجود در لوله‌ی گوارشی و سلول های مرده و جدا شده‌ی بافت پوششی روده حاصل می شوند.

    ۲۳۹) علت اینكه چربی ها بر خلاف سایر مواد وارد مویرگ های خونی نمی شوند این است كه سطح خارجی مویرگ ها با لایه‌ای از پلی ساكارید پوشیده شده كه مانع ورود مولكول های چربی به آن می شود.

    روده ی بزرگ

    ۲۴۰) روده ی بزرگ درانسان ۱۲۰ سانتی متر طول و حدود ۶ سانتی متر قطر دارد و بخش انتهایی لوله‌‌ی گوارش است.

    ۲۴۱) ابتدای روده ی بزرگ روده ی كور نام دارد و به زایده ی آپاندیس ختم می شود.

    ۲۴۲) روده ی بزرگ شامل سه قسمت تقریباً مستقیم به نام های كولون بالا رو ( در سمت راست) ، كولون افقی و كولون پائین رو است.

    ۲۴۳) كولون پائین ر ودر سمت چپ است و به راست روده و ماهیچه‌ی حلقوی داخلی و خارجی مخرج ختم می شود.

    ۲۴۴) ماهیچه ی حلقوی اول از نوع صاف و غیر ارادی و ماهیچه ی حلقوی دوم از نوع مخطط و ارادی است.

    ۲۴۵) موادی كه وارد رودهی بزرگ می شوند ، شامل آب و املاح ، مقدار كمی مواد غذایی گوارش نیافته مانند سلولز و بقایای ترشحات غدد گوارشی است.

    ۲۴۶) دیواره‌ی روده‌ی بزرگ آب و املاح را جذب مب كند و باعث غلیظ شدن مدفوع می شود.

    ۲۴۷) باكتری هایی كه در روده ی بزرگ زندگی می كنند ، برخی مواد مانند سلولز را تجزیه و از گلوكز ایجاد شده برای تغذیه خود استفاده می كنند .

    ۲۴۸) این باكتری ها مقدار كمی ویتامین های B و K نیز تولید می كنند كه جذب خون می شود.

    ۲۴۹) بخشی از گازهای روده ، مانند هیدروژن ، متان و سولفید هیدروژن به خاطر عما همین باكتری ها است.

    ۲۵۰) مقدار كمی پتاسیم و موكوز از غده های دیواره‌ی روده ی بزرگ ترشح و دفع می شود.

    ۲۵۱) رودهی بزرگ تحرك زیادی ندارد.

    سازش دستگاه گوارش علفخواران

    ۲۵۲) تفاوت دستگاه گوارش جانوران برای حداكثر استفاده از غذا و كارایی دستگاه گوارش است.

    ۲۵۳) طول لوله‌ی گوارش تعیین كننده ی نوع غذایی است كه جاندار می خورد.

    ۲۵۴) طول روده در جانوران گوشت خوار كوتاهتر از سایر جانوران است.

    ۲۵۵) بلندتربودن طول روده فرصت بیشتری به آن می دهد تا مواد غذایی موجود در مواد گیاهی را بیشتر جذب كند.

    ۲۵۶) گوارش مواد گیاهی دشوار تر از گوارش گوشت و مواد جانوری است .

    ۲۵۷) طولانی تر شدن روده سطح تماس پوشش درونی روده را با غذا افزایش می دهد و می دانیم كه غلظت مواد غذایی قابل جذب در غذاهای گیاهی كمتر از مواد جانوری است.

    ۲۵۸) نوزاد قورباغه كه آبزی است گیاهخوار است ، اما قورباغه ی بالغ گوشتخوار (حشره خوار ) است . نسبت طول روده به طول بدن در نوزاد قورباغه بیسار بیشتر از همین نسبت در قورباغه‌ی بالغ است.

    ۲۵۹) هنگام دگردیسی قورباغه و تبدیل نوزاد قورباغه به قورباغه‌ی بالغ ، رشد روده نسبت به سایر بخش هایبدنی كند تر است.

    ۲۶۰) پستانداران گیاهخوار عموماً رودهی بسیار بلندی دارند.

    ۲۶۱) درلوله‌ی گوارشی بسیاری از پستانداران گیاهخوار حفره هایی وجود دارد كه باكتری های تجزیه كننده سلولز در آنجا ساكن هستند.

    ۲۶۲) در بعضی جانورا ن گیاهخوار این حفره روده‌ی بزرگ یا روده‌ی كور می باشد. دستگاه گوارش فیل و اسب از این نوع می باشد.

    ۲۶۳) در این جانوران (فیل و اسب) از آنجا كه گوارش سلولز در روده‌ی باریك انجام نمی شود ، بسیاری از مواد غذایی موجود در روده ی آنها به صورت مدفوع دفع می شود.

    ۲۶۴) نشخوار كنندگان مانند گاو و گوسفند و گوزن و بز ، معده ی چهار قسمتی دارند كه به ترتیب شامل سیرابی ،‌نگاری ، هزارلا و شیردان است.

    ۲۶۵) جانور ابتدا مواد گیاهی نیمه جویده شده را می بلعد . باكتری های سیرابی و نگاری مقدار زیادی از سلولز را در این دو قسمت تجزیه می كنند. سپس جانور در هنگام استراحت غذای سیرابی و نگاری را بار دیگر وارد دهان خود می كند و آن را دوباره می جود و بار دیگر می بلعد. غذا این بار وارد هزارلا می شود و آب آن جذب میشود. پس از آن غذا به شیردان وارد میشود كه در شیردان آنزیم های گوارشی جانور ، سبب گوارش شیمیایی مواد غذایی می شوند. در شیردان غذا همراه با باكتری هایی كه با آن وارد شده‌اند گوارش می یابد و مقدار زیادی از مواد غذایی آماده‌ی آن جذب می شود.

    ۲۶۶) باكتری ها با سرعت زیاد تكثیر می یابند ، بنابراین مقدار آنها تقریباً درلوله‌ی گوارشی ثابت است.

    ۲۶۷) دستگاه گوارش نشخوار كنندگان به علت سازگاری بیشتر ، نسبت به سایر علفخواران مثل فیل و اسب كارایی بیشتری دارد

  6. #6
    سوپر مدیر انجمن
    http://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gifhttp://www.iranjoman.com/images/iranjoman/neshan2.gif

    تاریخ عضویت
    Feb 2013
    محل سکونت
    زیر اسمون خدا...
    نوشته ها
    16,116
    تشکر
    13,739
    تشکر شده 12,782 بار در 9,284 پست

    پیش فرض پاسخ : زیست شناسی کنکور

    نكات فصل اول كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه 1
    ۱. توانایی تنیدن تار در عنكبوت ارثی است ( DNA ) و جنس آن از پروتئین است و از غددی در زیر سطح شكمی تولید می شود . تار عنكبوت دارای بخش های تار و مهره است و تا ۴ برابر توانایی افزایش طول و كشسانی دارد . در قسمت مهره، تار پیچ و تاب می خورد و نیز در این قسمت ماده‌ی چسبناك وجود دارد .
    ۲. گوناگونی DNA و پروتئین زمینه ساز گوناگونی جانداران است .
    ۳. همه ی مواد آلی كربن دارند ؛ ظرفیت اتم كربن ۴ است ؛ ظرفیت اتم هیدروژن ۱ ؛ ظرفیت اتم اكسیژن ۲ و ظرفیت اتم نیتروژن ۳
    ۴. ظرفیت یعنی تعداد پیوند كووالانسی كه یك اتم می تواند با اتم های دیگر برقرار كند .
    ۵. موادی كه در ساختار خود فقط دارای اتم های كربن و هیدروژن باشند ، هیدرو كربن نامیده می شوند .ساده ترین هیدروكربن ها متان ( CH۴ ) است .
    ۶. به زنجیره ی كربنی در مواد آلی اسكلت كربنی گفته می شود ؛ این اسكلت می تواند خطی یا انشعاب دار باشد .
    ۷. به مولكول هایی كه بسیار بزرگ باشند درشت مولكول گفته می شود . مولكول های زیستی از نوع درشت مولكول هستند . این مولكول ها ازاتصال تعداد زیادی واحد های كم و بیش یكسانی به نام مونومر تشكیل شده اند . بنابر این به آنها پلی مر گفته می شود .
    ۸. درشت مولكول های زیستی عبارتند از هیدرات های كربن ( قند ها ) و پروتئین ها و اسید های نوكلئیك ؛ لیپید ها (چربی ها ) نسبت به سه گروه قبلی زیاد درشت نیستند ولی با این همه جزء مولكول های تقریباً درشت زیستی دسته بندی می شوند .
    ۹. مونومر هیدرات های كربن مولكول های تك قندی ، مونومر پروتئین ها اسید های آمینه ، مونومر اسید های نوكلئیك نوكلئوتید و مونومر لیپید ها اسید‌های چرب هستند .
    ۱۰. نوكلئوتید ها ( در DNA و RNA ) كلاً ۵ نوع هستند كه شامل A,T,C,G,U می باشد ؛ اسید های آمینه در كل ۲۰ نوع هستند .
    ۱۱. از اتصال مونومر ها كه زیاد متنوع نیستند ، درشت مولكول هایی به وجود می آیند كه بسیار متنوع و متفاوت هستند .
    ۱۲. برای اتصال مونومر ها به یكدیگر واكنشی به نام سنتز آبدهی رخ می دهد كه در آن آب تولید می شود و انرژی مصرف می شود
    ۱۳. برای جدا شدن مونومر ها از هم واكنش هیدرولیز انجام می شود كه واكنشی انرژی زا است و در آن آب مصرف می شود .
    ۱۴. قند ها سه دسته اند ۱- مونو ساكارید ها ( تك قندی ها ) ۲ – دی ساكارید ها ( دو قندی ها ) ۳- پلی ساكارید ها ( چند قندی ها )
    ۱۵. تك قندی ها خود بر اساس تعداد كربن دسته بندی می شوند كه مهمترین دسته های آنها هگزوز ها ( ۶ كربنه ها ) و پنتوز ها ( ۵ كربنه ها ) هستند
    ۱۶. مهمترین پنتوز ها ، ریبوز و دئوكسی ریبوز است كه ریبوز در ساختمان RNA و دئوكسی ریبوز كه نسبت به ریبوز یك اتم اكسیژن كمتر دارد در ساختمان DNA به كار می روند . نیز ریبوز در ساختمان ATP كه مولكول ناقل انرژی است شركت دارد .بنابراین این قند ها نقش ساختمانی دارند
    ۱۷. مهمترین هگزوز ها ۱- گلوكز ۲- فروكتوز و ۳- گالاكتوز هستند .كه همگی نقش انرژی زایی دارند .گلوكز و فروكتوز در میوه های شیرین و گالاكتوز در شیر یافت می شوند .
    ۱۸. مهمترین دو قندی ها عبارتند از ۱- ساكارز ۲- لاكتوز ۳- مالتوز كه ساكارز = گلوكز + فروكتوز و لاكتوز= گلوكز+گالاكتوز و مالتوز = گلوكز + گلوكز
    ۱۹. ساكارز همان قند و شكر معمولی است ، لاكتوز قند موجود در شیر است و مالتوز قندی است كه در جوانه‌ی جو یافت می شود. نقش هر سه آنها در بدن ما انرژی زایی است .
    ۲۰. مهمترین پلی ساكارید ها عبارتند از ۱- نشاسته ۲- گلیكوژن و ۳- سلولز كه مونومر هر سه آنها گلوكز است ولی نحوه اتصال و آرایش مونومر ها در آنها متفاوت است.
    ۲۱. نشاسته مولكولی بسیار درشت و با شاخه های جانبی است ؛ قند ذخیره ای گیاهان است و عمده‌ی غذای ما را تشكیل می دهد ( نان و برنج و سیب زمینی و حبوبات و...) كه در بدن ما نقش انرژی زایی دارد .
    ۲۲. گلیكوژن شاخه های جانبی بیشتری نسبت به نشاسته دارد ، قند ذخیره ای جانوران و قارچ ها است و در بدن ما در ماهیچه ها و كبد وجود دارد
    ۲۳. سلولز قند ساختمانی گیاهان است ، مولكولی خطی و بدون شاخه های جانبی است ، ما آنزیم تجزیه آن را نداریم و در علفخواران هم میكروب های موجود در دستگاه گوارش كار تجزیه آن را انجام می دهند. پنبه تقریباً سلولز خالص است .
    ۲۴. به رشته های سلولزی موجود در غذا الیاف گفته می شود . الیاف برای كار منظم روده ها ، راحتی كار گوارش و جلوگیری از یبوست مفید هستند و باید جزئی از غذای ما باشند .
    ۲۵. ویژگی مشترك همه لیپید ها آب گریز بودن آنها است . چربی كه ما نام می بریم در اصل تری گلیسرید ها هستند كه از ۳ اسید چرب + یك مولكول گلیسرول تشكیل می شوند .
    ۲۶. لیپید ها خود ۴ دسته اند ۱- تری گلیسری ها ۲- فسفولیپید ها ۳- موم ها ۴- استروئید ها
    ۲۷. تری گلیسرید ها در بدن ما در بافت ها چربی به عنوان ذخیره انرژی یافت می شوند .
    ۲۸. اسید چرب سیر نشده اسید چربی است كه حداقل یك پیوند دوگانه یا سه گانه در آن وجود دشته باشد . این اسید چرب دارای خمیدگی در طول خود خواهد بود .
    ۲۹. تری گلیسرید هایی كه اسید چرب سیر نشده داشته باشند به دلیل اینكه مولكول ها نمی توانند به خوبی به خم نزدیك شده و به هم بچسبند در كل به چربی حالت مایع می دهند كه به این نوع چربی ها روغن هم گفته می شود . چربی های گیاهی این حالت را دارا هستند . ولی چربی های حیوانی از نوع سیر شده‌اند و حداكثر هیدروژن ممكن را دارند و بنابر این جامد هستند . ما با دادن هیدروژن به روغن ها می توانیم آنها را به صورت جامد در بیاوریم . ( جامد هیدروژنه )
    ۳۰. فسفولیپید ها شبیه تری گلیسریدها هستند با این تفاوت كه به جای یكی از اسید های چرب یك گروه فسفات قرار می گیرد ، این گروه فسفات دارای بار الكتریكی است و باعث قطبی شدن مولكول می شود . این نوع مولكول ها یك سر آب دوست و یك سر آب گریز دارند . فسفولیپید ها در ساختمان غشاء سلول ها كاربرد دارند.
    ۳۱. موم ها به خاطر داشتن زنجیره‌ی اسید چرب طولانی تر نسبت به بقیه‌ی لیپید ها آب گریز تر هستند و برای حفاظت وپوشش و عایق بودن مناسب هستند .
    ۳۲. كلسترول یك نوع استروئید است كه ساختار چند حلقه‌ای دارد و سایر استروئید ها در اصل مشتقاتی از كلسترول هستند . استروئید ها در ساختار غشاء سلول و نیز در ساختمان هورمون های استروئیدی نقش دارند .
    ۳۳. پروئین ها پلی مر هایی هستند كه مونومر آنها اسید های آمینه هستند . پیوند بین اسید های آمینه را پیوند پپتیدی گوئیم و دو اسید آمینه ی متصل به هم را دی پپتید گوئیم.
    ۳۴. اگر n آمینواسید داشته باشیم ، به تعداد n-۱ پیوند پپتیدی بین آنها می تواند تشكیل شود . ( اگر مولكول حلقوی باشد n پیوند خواهیم داشت )
    ۳۵. پروتئین ها را از نظر نقش آنها در بدن تقسیم بندی می كنند ( به ۷ دسته )
    ۳۶. پروتئین های ساختاری مثل تار عنكبوت – بریشم – مو – ناخن و .... )
    ۳۷. پروتئین های انقباضی در ماهیچه های ما
    ۳۸. پروتئین های ذخیره ای مثل آلبومین در سفیده ی تخم مرغ و گلوتن در كندم و كازئین در شیر
    ۳۹. پروتئین های دفاعی كه همان پادتن ها و گاماگلوبولین ها هستند
    ۴۰. پروتئین های انتقال دهنده مثل هموگلوبین خون كه بخش گلوبین آن پروتئینی است و بخش هم آن آهن است .
    ۴۱. پروتئین های نشانه ای مثل هورمون ها
    ۴۲. پروتئین های آنزیمی كه مهمترین پروتئین ها هستند مثل آنزیم ها گوارشی .
    ۴۳. آنزیم ها انرژی اولیه‌ی واكنش را كم كرده و باعث افزایش سرعت واكنش می شوند و خود در پایان بدون تغییر باقی می مانند .
    ۴۴. پراكسید هیدروژن از محصولات جانبی جگراست ، این ماده بسیار سمی است و سریعاً توسط آنزیمی به نام كاتالاز به آب و اكسیژن تجزیه می‌شود .
    ۴۵. آنزیم ها دو دسته‌اند ۱- برون سلولی ها مثل آنزیم های گوارشی و ۲- درون سلولی ها مثل كاتالاز
    ۴۶. آنزیم های درون سلولی می توانند فعالیت یكدیگر را تنظیم كنند .
    ۴۷. آنزیم ها پنج ویژگی دارند ۱- بیشتر آنها پروتئینی هستند ۲- عمل اختصاصی دارند ۳ – از هر كدام آنها بارها استفاده می شود ۴- به تغییرات دمایی حساسند ۵- به تغییرات PH (اسیدی و قلیایی ) محیط حساسند
    ۴۸. بسیاری از آنزیم های بدن ما در محیط خنثی فعالیت مناسب را دارند .
    ۴۹. آنزیم شكل سه بعدی ویژه‌ای دارد ، دربخشی از آن مولكول واكنش دهنده (پیش ماده ) می تواند متصل شود كه به آن جایگاه فعال گوئیم . جایگاه فعال كاملا مكمل مولكول پیش ماده است .(دلیل عمل اختصاصی آنزیم ها ) ماده ای كه بعد از انجام واكنش از آنزیم جدا می شود فرآورده یا محصول نامیده می شود .
    ۵۰. هر عاملی كه احتمال برخورد آنزیم و پیش ماده را زیاد كند ، سرعت عمل آنزیم را زیاد می كند مثل افزایش دما یا افزایش غلظت پیش ماده ها
    ۵۱. بعضی ویتامین ها و مواد معدنی ، اتصال پیش ماده و آنزیم را تسهیل می كنند .
    ۵۲. بعضی سم ها مثل سیانید و آرسنیك یا حشره كش ها جایگاه فعال آنزیم را اشغال و از اتصال پیش ماده به آنزیم جلوگیری می كنند .
    ۵۳. آنزیم ها را می توان از سلول استخراج و از آنها استفاده كرد .
    ۵۴. به آخر اسم هر آنزیم پسوند آز داده می شود مثل لیپاز كه لیپید ها را تجزیه می كند و یا پروتئاز كه پروتئین ها را تجزیه می كند .
    ۵۵. موارد استفاده از آنزیم ها ۱- در پودر های لباسشویی كه لیپاز و پروتئاز به كار می رود ، این پودر ها در دمای پائین نیز كار می كنند ولی برای دست مناسب نیستند چون پروتئین های دست را تجزیه می كنند .۲- پروتئاز ها برای نرم كردن گوشت و یا پوست كنده ماهی و یا زدودن موهای پوست جانوران و یا تجزیه‌ی پروتئین ها موجود در غذای كودكان خردسال ۳- آمیلاز ها برای تبدیل نشاسته به قند های شیرین در تهیه شكلات و شیرینی ۴- سلولاز برای نرم كردن مواد گیاهی و خارج كردن پوسته دانه ها در كشاورزی ۵- كاتالاز برای ساختن اسفنج
    ۵۶. به مجموع واكنش های درون سلول متابولیسم گفته می شود كه خود شامل دو نوع سوختن ( تجزیه ) و ساختن ( تركیب ) میشود . واكنش های سوختن انرژی زا و واكنش های ساختن انرژی خواه هستند .
    ۵۷. واكنش های انرژی خواه انرژی لازم را از واكنش های انرژی زا تأمین می كنند . در این میان مولكول ناقل انرژی به نام ATP نقش اساسی و مهمی دارد .
    ۵۸. ATP مولكولی كوچك است كه به راحتی انرژی را آزاد و به ADP تبدیل می شود و نیز به راحتی انرژی دریافت و به ATP تبدیل می شود .
    ۵۹. ATP از سه قسمت قند ریبوز و باز آلی آدنین و سه گروه فسفات ساخته شده است .
    ۶۰. ATP انرژی را در پیوند های پر انرژی بین گروه های فسفات خود ذخیره دارد كه با شكستن این پیوند ها (هیدرولیز ) انرژی ذخیره شده آزاد می‌شود
    ۶۱. ATP در كل ۲ پیوند پر انرژی دارد .

    نكات درسی فصل دوم كتاب زیست شناسی و آزمایشگاه «سفری به درون سلول»
    ۱) تریكودینا جانداری تك سلولی و آبزی است كه همانند فرفره بر روی بدن لغزنده ی ماهی ها حركت كرده و از باكتری تغذیه می كند.
    ۲) مژك های این تك سلولی با زنش های خود ، هم باكتری ها را به سمت دهان سلولی خود می رانند و هم موجب حركت جاندار می شوند.
    ۳) در بخش پائینی سلول تریكودینا ، خارهای اتصال دهنده وجود دارند كه این خارها جاندار را به تكیه گاه خود یعنی روی بدن ماهی ، متصل می‌كنند.
    ۴) داشتن مژك ، دهان سلولی و خارهای اتصال دهنده ، تركودیتنا را سلولی بسیار تخصص یافته كرده است.
    ۵) بعضی از سلول های بدن ما مثل سلول های پوشاننده لوله‌های تنفسی ، همانند تركودینا مژك دارند ؛ همچنین سلول های بدن ما همانند تركودینا هسته‌ای محتوی DNA دارند؛ همچنین همه سلول ها از جمله تركودینا غشای پلاسمایی دارند.
    ۶) برخی ژن های موجود در DNA ی تركودینا شكل و ویژگی های ریخت شناختی سلول را تعیین می كنند و برخی دیگر با تنظیم تولید پروتئین های اختصاصی ، شكل و كار سلول را اختصاصی می كنند.
    ۷) غشای پلاسمایی به سلول كمك می كند تا مواد مورد نیاز خود را از محیط اطراف بگیرد و مواد زاید را به محیط دفع كند.
    ۸) غشای پلاسمایی سیتوپلاسم را احاطه كرده است.
    ۹) سیتوپلاسم ماده‌ای نسبتاً روان ( سیال) است كه اندامك های مختلفی درآن قرار دارند.
    ۱۰) هسته و هر نوع انداممك سیتوپلاسمی وظیفه ی خاصی بر عهده دارند.
    ۱۱) هسته برای تنظیم فعالیت های سلول تخصص یافته است .
    ۱۲) مژك ها موجب حركت سلول یا حركت مایع در اطراف سلول می شوند.
    میكروسكوپ
    ۱۳) ذره بین معمولی می تواند تصویر اشیا را تا حدود ۱۰ برابر بزرگ كند. بزرگنمایی این نوع ذره بین ها را به صورت ۱۰* نمایش می دهیم.
    ۱۴) برای دیدن اشیاء بسیار ریز كه با ذره بین دیده نمی شوند از میكروسكوپ استفاده می كنیم.
    ۱۵) میكروسكوپ های معمولی در مدارس و جاهای دیگر از نوع نوری هستند.
    ۱۶) واحد اندازه گیری سلول و اجزای آن میكرومتر ( میكرون ) است . هر میكرومتر یك هزارم میلی متر است. ( یك میلیونیم متر)
    ۱۷) در میكروسكوپ نوری ، نور مرئی از نمونه عبور می كند ، از عدسی های شیشه‌ای مختلف می گذرد و به این ترتیب تصویر بزگ شده ای از نمونه حاصل می شود.
    ۱۸) آنچه را كه با میكروسكوپ می خواهیم مطالعه كنیم ، نمونه می نامیم.
    ۱۹) میروسكوپ نوری می تواند تصویر نمونه را تا ۱۰۰۰ برابر بزرگ كند (۱۰۰۰* )
    ۲۰) بزرگ كردن تصویر یك جسم را بزرگنمایی می نامند.
    ۲۱) .عكسی كه به وسیله‌ی میكروسكوپ از نمونه گرفته می شود را ریزنگار می نامند.
    ۲۲) یكی دیگر از عوامل مهم در میكروسكوپ قدرت تفكیك آن است.
    ۲۳) قدرت تفكیك عبارت است از توانایی یك ابزار نوری در نشان دادن دو جسم به صورت مجزا از یكدیگر.
    ۲۴) توانایی هر ابزار نوری به قدرت تفكیك آن بستگی دارد.
    ۲۵) میكروسكوپ نوری نمی تواند اجسام كوچكتر از ۲/۰ میكرومتر یعنی در حدود اندازه ی كوچكترین باكتری ، را نشان دهد. ( حد تفكیك = ۲/۰ میكرومتر)
    ۲۶) با میكروسكوپ نوری نمی توان ساختار درونی سلول باكتری و اجزای آن را به وضوح مشاهده كرد.
    ۲۷) زیست شناسان با میكروسكوپ نوری توانستند بعضی از بخش های درون سلول ( غیر از گروه باكتری ها) را كشف كنند.
    ۲۸) با اختراع میكروسكوپ الكترونی دانش ما درباره ی ساختار سلول به طور چشمگیری افزایش یافته است.
    ۲۹) در میكروسكوپ الكترونی به جای نور از الكترون استفاده می شود.
    ۳۰) قدرت تفكیك میكروسكوپ الكترونی بسیار بیشتر از میكروسكوپ نوری است . ( در حدود ۲/۰ نانومتر ) هر نانومتر = یك میلیاردم متر.
    ۳۱) با میكروسكوپ الكترونی اندامك های سلول و حتی مولكول های درشتی مثل DNA و پروتئین ها قابل مشاهده هستند.
    ۳۲) زیست شناسان از دو نوع میكروسكوپ الكترونی بیشتر استفاده می كنند. ۱- میكروسكوپ الكترونی گذاره ۲- میكروسكوپ الكترونی نگاره.
    ۳۳) به كمك میكروسكوپ الكترونی نگاره ، تصویری سه بعدی از سطح نمونه فراهم می شود.
    ۳۴) به كمك میكروسكوپ الكترونی گذاره ، می توان ساختار درونی سلول را مطالعه كرد.
    ۳۵) با وجود میكروسكوپ های الكترونی ، آنها هنوز جایگزین میكروسكوپ های نوری نشده اند؛ چون میكروسكوپ های نوری ارزان تر هستند و كار با آنها بسیار ساده تر است و همچنین با میكروسكوپ نوری می توان سلول زنده را بررسی كرد ولی با میكروسكوپ الكترونی خیر.

    سلول و اندازه ی آن
    ۳۶) كوچكترنی سلول ها باكتری هایی هستند كه اندازه‌ی آنها بین ۱ mµ تا ۱۰ mµ است.
    ۳۷) درازترین سلول ها ، بعضی سلول های ماهیچه ای و عصبی هستند.
    ۳۸) اندازه ی كوچكترین سلول های گیاهی و جانوری در حدو mµ ۱۰ است. و اندازه ی بزرگترنی آنها mµ۱۰۰ است.
    ۳۹) اندازه و شكل هر سلول به كار آن سلول بستگی دارد.
    ۴۰) تخمك پرندگان حجیم است چون مقدار زیادی مواد غذایی را برای رشد جنینی ، در خود جای داده است.
    ۴۱) سلول های ماهیچه ای درازند در نتیجه می توانند قسمت های مختلف بدن را به یكدیگر نزدیك كنند.
    ۴۲) سلول های عصبی نیز دراز شده اند تا پیام عصبی را به سرعت ازیك نقطه ی بدن به نقطه ای دیگر منتقل كنند.
    ۴۳) كوچك بودن سلول هم فواید زیادی دارد ، مثلا گلبول های قرمز خون با قطر mµ ۸ می توانند از درون باریك ترین رگهای بدن عبور كنند.
    ۴۴) اندازه‌ی سلول نمی تواند از حدی بزرگتر و یا از حدی كوچكتر باشد.
    ۴۵) كوچكترین اندازه‌ی سلول باید به قدری باشد كه بتواند به مقدار كافی DNA ، پروتئین و اندامك های لازم برای زیستن و تولید مثل كردن را در خود جای دهد.
    ۴۶) عامل محدود كننده اندازه سلول ، نسبت سطح به حجم است.
    ۴۷) سطح سلول باید به اندازه ای باشد كه بتواند به مقدار كافی مواد غذایی از محیط بگیردو مواد زاید را به محیط دفع كند.
    ۴۸) سلول های بزرگ سطح وسیع دارند اما نسبت سطح به حجم آنها در مقایسه با سلول های كوچكتر هم شكل خود ، پائین تر است.
    ۴۹) در مواردی كه سلول خیلی بزرگ باشد ، سطح آن نمی تواند احتیاجات حجم را برآورده كند.
    ۵۰) وقتی سلول های زنده بر روی كره‌ی زمین به وجود آمدند ، فقط آنهایی زنده ماندند و تولید مثل كردند كه سطح كافی برای تأمین احتیاجات حجم خود را داشتند.
    ۵۱) شكل هایی از سلول پدید آمده‌اند كه بر محدودیت اندازه چیره شده‌اند مثل سلول هایی كه باریك و دراز شده اند ( سلول ماهیچه‌ای یا عصبی)یا سلول هایی كه پهن شده‌اند این سلول ها نسبت به حالت كروی ( هم حجم خود) سطح بیشتری دارند.

    انواع سلول ها
    ۵۲) در طول عمر زمین دو نوع سلول ، با ساختارهای متفاوت به وجود آمده‌اند ۱- سلول های پروكاریوتی ۲- سلول های یوكاریوتی
    ۵۳) سلول های پروكاریوتی عبارتند از باكتری ها و سیانوباكتری ها ( جلبك های سبز - آبی ) و سایر انواع سلول ها جزء یوكاریوت ها هستند.
    ۵۴) سلول های پروكاریوت ساختار ساده ای دارند ، بسیار كوچك هستند و هسته ی مشخص و سازمان یافته ای ندارند .
    ۵۵) برای دیدن ساختار دقیق سلول ها ، باید از میكروسكوپ الكترونی استفاده كرد.
    ۵۶) اندازه‌ی بیشتر سلول های پروكاریوتی بین mµ ۲ تا mµ ۸ است.
    ۵۷) در پروكاریوت ها ، DNA و پروتئین های همراه آن در ناحیه‌ی هسته مانندی به نام ناحیه‌ی نوكلئوتیدی قرار گرفته‌اند.
    ۵۸) از آنجا كه هیچ غشایی ناحیه‌ی نوكلئوتیدی را احاطه نمی كند ، DNA و پروتئیه های آن در تماس مستقیم با محتویات سلول هستند.
    ۵۹) ریبوزوم تنها اندامك سلول پروكاریوتی است كه كار آن پروتئین سازی است.
    ۶۰) DNA با واسطه هایی ، نوع پروتئین را تعیین و ازاین راه ، فعالیت های سلول را كنترل می كند.
    ۶۱) باكتری دارای غشایی است كه سیتوپلاسم باكتری را در بر می گیرد.
    ۶۲) باكتری دارای دیواره سلولی است كه اطراف غشا را در بر می گیرد. كار دیواره شكل دادن به سلول و محافظت ازسلول است.
    ۶۳) در بعضی از باكتری ها ، دیواره‌ی سلولی به وسیله‌ی پوشش چسبناكی به نام كپسول احاطه شده است.
    ۶۴) كپسول از باكتری محافظت می كند و نیز به چسبیدن باكتری به سطوح مختلف كمك می كند.
    ۶۵) بعضی از باكتری ها برآمدگی هایی برروی سطح خود دارند كه اگر این برآمدگی ها ی مو مانند كوتاه باشند ، پیلی ( مفرد آن پیلوس) نام دارند.
    ۶۶) پیلی هم مانند كپسول با چسبیدن باكتری به سطوح مختلف كمك می كند.
    ۶۷) اگر برآمدگی های سطح باكتری بلند باشند به آنها تاژك گفته می شود. تاژك با حركت خود ، باكتری را در محیط مایع پیرامون به جلو می راند.
    ۶۸) آشكارترین تفاوت سلول پروكاریوتی و یوكاریوتی در این است كه سلول یوكاریوتی ، اندامك های گوناگونی در سیتوپلاسم خود دارد.
    ۶۹) بیشتر اندامك های سلول های پروكاریوتی دارای غشا هستند، به همین خاطر به این اندامك ها اندامك های غشا دار می گویند.
    ۷۰) اندامك های غشادار عبارتند از هسته ، شبكه ی آندوپلاسمی، جسم گلژی ، میتوكندری ، لیزوزوم، پراكسی زوم ، كلروپلاست ، واكوئل .
    ۷۱) در سلول زنده بیشتر اندامك ها بی رنگند .
    ۷۲) بسیاری از واكنش های شیمیایی ( متابولیسم سلولی) در فضای درون اندامك ها ی غشادار صورت می گیرد.این فضاها از مواد سیال و روان پر شده است.
    ۷۳) در فضای درون هر اندامك وضعیت خاصی كه برای انجام واكنش های شیمیایی ویژه مورد نیاز است ، ایجاد و حفظ می شود.این وضعیت در اندامك های گوناگون متفاوت است.
    ۷۴) با وجود اندامك های غشا دار فرآیندهای متفاوت متابولیسمی كه به وضعیت های متفاوتی نیازدارند می توانند به طور همزمان در یك سلول به انجام برسند ، چون هر یك از آنها در اندامك جداگانه ای به وقوع می پیوندند.
    ۷۵) فایده ی دوم غشاهای درون سلولی این است كه این غشاها مجموع مساحت غشاهای سلول را به مقدار قابل توجهی افزایش می دهند و چون بسیاری از فرآیندهای متابولیسمی بر روی سطح غشاها صورت می گیرد در كل توان كاری سلول بالا می رود.
    ۷۶) اندامك هایی مثل سانتریول ، تاژك و مژك در سلول های گیاهی وجود ندارند ( بجز در سلول های جنسی گیاهان ابتدایی مثل خزه و سرخس)
    ۷۷) اندامك هایی مثل پلاست ها و واكوئل درشت و نیز ساختار دیواره كه در سلول گیاهی وجود دارد در سلول جانوری یافت نمی شود.
    ۷۸) سانتریول یك اندامك بدون غشا است كه در سازمان دهی میكروتوبول ها ، تشكیل دوك تقسیم و تشكیل تاژك و مژك نقش دارد.
    ۷۹) تاژك سلول های پروكاریوتی از نظر ساختار و عمل با تاژك سلول یوكاریوتی متفاوت است.
    ۸۰) دیواره‌ی سلول های گیاهی كه از جنس سلولز است از نظر شیمیایی با دیواره‌ی سلول های باكتری متفاوت هستند.
    ۸۱) واكوئل مركزی كیسه‌ای از جنس غشا است كه در سلول های گیاهی در آن آب و مواد شیمیایی گوناگون ذخیره می شود. همچنین آنزیم هایی دارد كه گوارش سلولی را به انجام می رساند در ضمن با جذب آب و منبسط شدن به بزرگ شدن سلول كمك می كند.
    ۸۲) بعضی اندامك های سلول های یوكاریوتی غشا ندارند كه عبارتند از : سانتریول و اسكلت سلولی و ریبوزوم ها
    ۸۳) سانترویول ها و اسكلت سلولی همگی از لوله های پروتئینی به نام ریزلوله ( میكروتوبول ) ورشته های پروتئینی به نام ریز رشته ساخته شده اند.
    ۸۴) بعضی از ریبورزوم ها درون مایع سیتوپلاسمی قرار دارند و بعضی دیگر به بخش هایی از شبكه ی آندوپلاسمی و غشای خارجی هسته چسبیده‌‌اند.

    دیواره‌ی اسكلتی
    ۸۵) دیواره ی سلول های باكتری ها و قارچ ها یكپارچه و بدون منفذ و سوراخ است؛ چون آنها تك سلولی اند و نیازی به رابطه با سلول های پیرامونی ندارند.
    ۸۶) دیواره ی سلولی گیاهان دارای ضخامتی ۱۰ تا ۱۰۰ برابر غشاء پلاسمایی است.
    ۸۷) دیواره‌ی سلولی گیاهان عمدتاً از جنس رشته‌های سلولزی نازك است كه در سیمانی از جنس سایر پلی ساكارید ها و پروتئین قرار گرفته اند.
    ۸۸) دیواره‌ی سلولی گیاهان چندلایه‌ای است ( در حالت كامل ۵ لایه )
    ۸۹) یكی ازلایه ها كه بین سلول های مجاور مشترك است ، تیغه ی میانی نام دارد. تیغه‌ی میانی سلول های مجاور را به هم می چسباند.
    ۹۰) روی تیغه ی میانی لایه‌ای به نام دیواره‌ی نخستین قرار گرفته است . ( چون در دو طرف تیغه ی میانی است در نتیجه خود دو لایه محسوب می شود )
    ۹۱) در بعضی سلول ها به ویژه سلول های مسن ، روی دیواره ی نخستین ، دیواره‌ی دیگری به نام دیواره ی دومین رسوب می كند.
    ۹۲) دیواره ی سلول های گیاهی اگر چه ضخیم است ، اما منافذی دارد كه از طریق آن ارتباط بین سلول های مجاور برقرار می شود.
    ۹۳) ماده ی زنده ای كه درون منافذ ارتباطی را پر می كند ، پلاسمودسم نام دارد.
    ۹۴) آب ، مواد غذایی و پیام های شیمیایی از جمله موادی هستند كه از طریق پلاسمودسم ها به سلول های مجاور منتقل می شوند.
    ۹۵) دیواره‌ی سلولی در برخی مناطق نازكتر می شود ، این مناطق نازكتر لان نامیده می شوند.
    ۹۶) لان دو سلول مجاور در كنار هم هستند و پلاسمودسم ها هم در همین محل لان ها به وجود می آیند.

    غشای سلول
    ۹۷) غشای سلول مواد درون سلول را از محیط اطراف جدا می كند(مانند دیواره‌ی یك ظرف) در عین حال نسبت به بعضی از مواد نفوذ پذیر است.(بر خلاف دیواره ی ظرف كه كاملاً نفوذ ناپذیر است.)
    ۹۸) غشای سلول نسبت به مواد تراوایی نسبی دارد. ( نیمه تراوا است) یعنی به بعضی مواد اجازه ی ورود یا خروج می دهد و به بعضی دیگر این اجازه را نمی‌دهد.
    ۹۹) بیشترین تعداد مولكول های غشا مولكول های فسفو لیپید هستند.
    ۱۰۰) مولكول های فسفولیپید دارای دو بخش هستند كه یكی از آنها آب دوست و بخش دیگر آب گریز است.
    ۱۰۱) مولكول های فسفولیپید غشا به صورت دو لایه‌ای به گونه ای قرار می گیرند كه طرف آب دوست آنها رو به بیرون و طرف آب گریز آنها به سمت داخل دو لایه غشا باشد.
    ۱۰۲) غشا دو لایه به صورت سدی در مقابل آب و مواد محلول در آن عمل می كند.
    ۱۰۳) غشا نسبت به آب كاملاً نفوذ ناپذیر نیست ، بلكه مولكول های آب به خاطر كوچك بودن می توانند به مقدار اندكی از غشا عبور كنند.
    ۱۰۴) مولكول های لیپیدی به راحتی می توانند از غشا عبور می كنند. (به خاطر هم جنس بودن و راحتی حل شدن)
    ۱۰۵) بخش زیادی از غشا را مولكول های پروتئینی تشكیل می دهند.
    ۱۰۶) بعضی از این مولكول ها به ویژه آنهایی كه در سطح غشا قرار گرفته اند مولكول های پذیرنده نام دارند. یعنی به مولكول های دیگر متصل می شوند و از این راه به برقراری اتصال فیزیكی میان مولكول ها و سلول ها كمك می كنند.
    ۱۰۷) پروتئین هایی كه در سراسر عرض غشا قرار دارند كانال ها یا منافذی را برای عبور مواد در غشا ایجاد می كنند.مولكول ها از یك سمت این پروتئین ها وارد و از سمت دیگر خارج می شوند.(پروتئین های كانالی)
    ۱۰۸) كانال های پروتئینی تخصصی عمل می كنند، یعنی فقط به یك نوع مولكول خاص اجازه‌ی عبور می دهند.
    ۱۰۹) مولكول های كوچك مانند آب نیز می توانند از این كانال های پروتئینی عبور كنند.
    ۱۱۰) بعضی از پروتئین های كانالی همیشه باز هستند و بعضی دیگر فقط در هنگام عبور مواد باز می شوند.
    ۱۱۱) بعضی از پروتئین های غشا ناقل هستند. این پروتئین ها با صرف انرژی ماده ای را از خود عبور می دهند. (مانند عبور دادن یون هایی مثل سدیم )
    ۱۱۲) در نتیجه می توان گفت كه غشاها برای تنظیم وضعیت درون سلولی اهمیت فراوانی دارند.

    سازمان درون سلولی
    ۱۱۳) ریبوزوم ها اجزای بسیار ریز سلول هستند.
    ۱۱۴) ریبوزوم ها درون سیتوپلاسم و حتی درون اندامك هایی مانند میتوكندری و كلروپلاست یافت می شوند.
    ۱۱۵) كار ریبوزوم ها مشاركت در پروتئین سازی است.
    ۱۱۶) هر ریبوزوم از دو بخش نامساوی تشكیل شده است.
    ۱۱۷) ساختار هر دو بخش ریبوزم از پروتئین و انواع ویژه ای ازRNA كه به آن rRNA یا RNA های ریبوزومی گفته می شود ، تشكیل شده است.
    ۱۱۸) ریبوزوم های سلول های پروكاریوتی ساختاری ساده تر و اندازه‌ی كوچكتری نسبت به ریبوزوم های یوكاریوت ها دارند.
    ۱۱۹) ریبوزوم های پروكاریوتی ساختاری شبیه به ریبوزوم های درون میتوكندری ها و كلروپلاست ها دارند.
    ۱۲۰) ریبوزوم های سیتوپلاسم یا چسبیده به برخی از بخش های سلولی هستند و یا اینكه به صورت آزاد در ماده ی زمینه ی سیتوپلاسم ( سیتوسل) قرار دارند.

    هسته
    ۱۲۱) بیشترین ماده ی ژنتیك سلو لهای یوكاریوتی در ساختار هسته جای دارد.
    ۱۲۲) اغلب سلول های یوكاریوتی ۱ هسته و بعضی دو یا چند هسته دارند.
    ۱۲۳) هسته مركز تنظیم ژنتیك سلول یوكاریوتی است.
    ۱۲۴) DNAی موجود در هسته فعالیت های سلول را رهبری می كند.
    ۱۲۵) هسته را پوششی دو لایه ای و منفذ دار احاطه كرده است.
    ۱۲۶) تبادل مواد بین هسته و سیتوپلاسم از طریق منافذ پوشش آن صورت می گیرد.
    ۱۲۷) درو ن هسته از مایعی به نام شیره‌ی هسته پر شده است.
    ۱۲۸) در شیره‌‌ی هسته DNA و پروتئین های متصل به آن ، هستك یا هستك ها و پروتئین های تشكیل دهنده‌ی اسكلت هسته‌ای قرار دارند.
    ۱۲۹) پروتئین های اسكلت هسته ای به صورت شبكه ای در هم بافته در هسته قرار دارند و موجب پایداری شكل هسته و پایداری پوشش هسته می شوند.
    ۱۳۰) درون هسته یك یا چند توده ی متراكم دیده می شود كه از رشته ها و دانه‌هایی تشكیل شده است. این توده‌های متراكم هستك نام داند.
    ۱۳۱) هستك جای بخشی از DNA و پروتئین های متصل به آن و RNA و پروتئین است.
    ۱۳۲) هستك محلی است كه ریبوزوم ها در آن ساخته می شوند.

    دستگاه غشایی درونی
    ۱۳۳) گروهی از اندامك های یوكاریوتی از غشاهای مرتبط با هم تشكیل شده‌اند كه بعضی از آنها به طور فیزیكی به هم پیوسته‌اند ، اما بعضی دیگر از هم جدا هستند.
    ۱۳۴) در مجموع این غشاها ، شبكه ای درون سیتوپلاسم تشكیل می دهند كه زیست شناسان آن را دستگاه غشایی درونی می نامند.
    ۱۳۵) اندامك های دستگاه غشایی درونی در ساخت ، ذخیره و ترشح مولكول های مهم زیستی با یكدیگر همكاری می كنند.

    شبكه ی آندوپلاسمی
    ۱۳۶) شبكه ی آندوپلاسمی آن قسمت از دستگاه غشایی درونی است كه از غشاهای به هم پیوسته تشكیل شده است.
    ۱۳۷) واژه‌ی آندوپلاسم از زبان یونانی به معنی درون سلول گرفته شده است.
    ۱۳۸) دو نوع شبكه ی آندوپلاسمی وجود دارد. ۱- شبكه ی آندوپلاسمی زبر ۲- شبكه ی آندوپلاسمی صاف
    ۱۳۹) این دو نوع شبكه ی آندوپلاسمی از نظر ساختار و عمل با هم تفاوت دارند اما غشای سازنده ی آنها به هم پیوسته است.
    ۱۴۰) شبكه ی آندوپلاسمی به غشای خارجی پوشش هسته پیوسته است.
    ۱۴۱) شبكه ی آندوپلاسمی فضای درون سلول را به دو قسمت یعنی فضای درون خود و فضای بیرونی خود تقسیم می كند.
    ۱۴۲) تقسیم كردن فضای درون سلول به قسمت های مختلف كار اصلی دستگاه غشایی درونی است.

    شبكه ی آندوپلاسمی زبر
    ۱۴۳) شبكه ی آندوپلاسمی زبر از آن جهت به این نام خوانده می شود كه در ریزنگارهای میكروسكوپ الكترونی ، روی آن دانه‌هایی دیده می شود.
    ۱۴۴) این دانه ها همان ریبوزوم ها هستند.
    ۱۴۵) شبكه ی آندوپلاسمی زبر از مجموع كیسه های پهنی ساخته شده است كه به یكدیگر متصل هستند.
    ۱۴۶) شبكه ی آندوپلاسمی دو كار مهم بر عهده دارد؛ ۱- غشا سازی ۲- ساخت پروتئین
    ۱۴۷) بعضی از پروتئین ها كه به وسیله‌ی ریبوزوم ها ساخته می شوند و همچنین فسفو لیپید هایی كه توسط آنزیم ها شبكه ی آندوپلاسمی ساخته می شوند ، درون غشای شبكه ی آندوپلاسمی قرار می گیرند .در نتیجه غشای شبكه‌ی آندوپلاسمی وسیعتر و گسترده‌تر می شود تا اینكه قسمتی ازآن به دیگر اندامك ها فرستاده می شود.(غشا سازی)
    ۱۴۸) نمونه‌ی پروتئین های ترشحی كه توسط شبكه ی آندوپلاسمی ساخته می شوند ، پادتن است.
    ۱۴۹) پادتن ها مولكول های دفاعی بدن هستند كه توسط گلبول های سفید خون ساخته و ترشح می شوند.
    ۱۵۰) هر مولكول پادتن از چند رشته‌ی پلی پپتیدی ساخته شده است.
    ۱۵۱) ریبوزوم های شبكه‌ی آندوپلاسمی زبر این پلی پپتید ها‌ی مولكول پادتن را می سازند و این پلی پپتیدها در درون شبكه ی آندوپلاسمی كنار هم قرا می گیرند و به این ترتیب پادتن كامل و فعال حاصل می شود.
    ۱۵۲) مراحل تولید پادتن عبارتند از :
    a. پلی پپتید ساخته شده به درون شبكه ی اندوپلاسمی وارد می شود.
    b. زنجیره‌ی كوچكی از قند به پلی پپتید اضافه می شود. ( تشكیل گلیكوپروتئین)
    c. شبكه ی آندوپلاسمی گلیكوپروتئین را در كیسه‌های ریزی به نام وزیكول (كیسه چه ) انتقالی قرار می دهد و بسته بندی می كند.
    d. این كیسه چه ها از شبكه ی آندوپلاسمی به بیرون جوانه می زنند و س س به دستگاه گلژی منتقل می شوند.

    شبكه ی آندوپلاسمی صاف
    ۱۵۳) شبكه ی آندوپلاسمی صاف ، شبكه ی به هم پیوسته ای از لوله ها و كیسه ها ی غشا دار بدون ریبوزوم است.
    ۱۵۴) درون شبكه ی آندوپلاسمی صاف آنزیم های متعددی جای گرفته اند.این آنزیم ها كارهای اصلی شبكه ی آندوپلاسمی صاف را انجام می دهند.
    ۱۵۵) یكی از مهمترین كارهای شبكه ی آندوپلاسمی صاف ساختن موادی مانند اسید های چرب ، فسفو لیپید و استروئیدها است.
    ۱۵۶) هر یك از انواع لیپید ها نام برده شده توسط نوع خاصی سلول تولید می شوند.
    ۱۵۷) در سلول های جگر ما شبكه ی آندوپلاسمی صاف گسترده ای وجود دارد كه در آن ۱- آنزیم های خاصی قرار دارند كه به تنظیم مقدار قندی كه از سلول های جگر به جریان خون وارد می شوند كمك می كنند. ۲- همچنین آنزیم های دیگری وجود دارد كه دارو ها و مواد شیمیایی مضر را تجزیه می كنند. كه به این كار سلول های جگر سم زدایی گویند.
    ۱۵۸) یكی دیگر از كارهای شبكه ی آندوپلاسمی صاف ذخیره‌ی یون كلسیم در سلول های ماهیچه ای است.
    ۱۵۹) یون كلسیم برای انقباض ماهیچه ها در بافت ماهیچه ای لازم است.
    ۱۶۰) وقتی پیام عصبی به سلول های ماهیچه ای می رسد یون كلسیم از شبكه ی آندوپلاسمی صاف نشت می كند و به درون سیتوپلاسم وارد شده ، موجب انقباض می شود.

    جسم گلژی
    ۱۶۱) به پاس پژوهش های كامیلو گلژی ، زیست شناس و پزشك ایتالیایی به این نام خوانده می شود.
    ۱۶۲) گلژی با استفاده از میكروسكوپ نوری و نیز روش های رنگ آمیزی سلول و اجزای آن جسم گلژی را كشف كرد.
    ۱۶۳) این اندامك از كیسه‌های پهنی كه بر روی هم قرار گرفته اند ، تشكیل شده است.
    ۱۶۴) جنس كیسه های گلژی از غشا است.
    ۱۶۵) كیسه های گلژی بر خلاف شبكه ی آندوپلاسمی به هم پیوسته نیستند.
    ۱۶۶) تعدا اجسام گلژی در هر سلول از چند عدد تا چند صد عدد است.
    ۱۶۷) تعداد اجسام گلژی به میزان فعالیت سلول در ترشح پروتئین و مواد ترشحی دیگر بستگی دارد.
    ۱۶۸) مولكول هایی كه توسط شبكه ی اندوپلاسمی تولید می شوند به وسیله‌ی كیسه چه های انتقالی به دستگاه گلژی وارد می شوند و در آنجا این مولكول ها نشانه گذاری می شوند و بر حسب نشانه ای كه دارند به نقاط مختلف سلول فرستاده می شوند.

    لیزوزوم
    ۱۶۹) لیزوزوم ها جزء دستگاه غشایی درونی هستند.
    ۱۷۰) شبكه ی آندوپلاسمی زبر و جسم گلژی ، لیزوزوم ها را تولید می كنند.
    ۱۷۱) لیزوزوم كیسه‌ای است غشا دار كه دارای آنزیم های تجزیه كننده است.
    ۱۷۲) غشای لیزوزوم ها ، در واقع پیرامون قسمتی را فرا گرفته است كه آنزیم های گوارشی در آن ذخیره هستند و به این ترتیب دیگر قسمت های سلول از گزند آنزیم های گوارشی در امان می مانند.
    ۱۷۳) بدون لیزوزوم ها هیچ سلولی نمی تواند آنزیم های گوارشی را در درون خود داشته باشد.
    ۱۷۴) لیزوزوم ها با پیوستن به واكوئل های غذایی ، آنزیم های گوارشی را به درون واكوئل تخلیه و محتوای درون واكوئل را تجزیه می كنند.
    ۱۷۵) مولكول های كوچك حاصل از این تجزیه مانند اسید های آمینه لیزوزوم ها را ترك و به مصرف سلول می رسند.
    ۱۷۶) یكی دیگر از كرهای لیزوزوم شركت در بلع و گوارش اندامك های پیر و یا آسیب دیده است.
    ۱۷۷) از اجزای حاصل از تجزیه اندامك های پیر و آسب دیده ، اندامك های جدیدی بازسازی می شوند .
    ۱۷۸) لیزوزوم ها در نمو جنینی نقش حیاتی دارند؛ مثلاً آنزیم های لیزوزومی ، بافت هایی را كه در زمان جنینی بین انگشتان دست و پا قرار دارند نابود می كنند و انگشتان را از یكدیگر جدا می كنند .

    واكوئل ها
    ۱۷۹) همانند لیزوزوم ها كیسه هایی از جنس غشا هستند كه به دستگاه غشایی درونی تعلق دارند.
    ۱۸۰) واكوئل های گوارشی و لیزوزوم ها با یكدیگر برای گوارش همكاری دارند.
    ۱۸۱) واكوئل بسیار درشت سلول های گیاهی ، واكوئل مركزی نام دارد كه معادل یك لیزوزوم بزرگ است.
    ۱۸۲) واكوئل مركزی با جذب آب به بزرگ شدن سلول گیاهی كمك می كند.
    ۱۸۳) واكوئل مركزی در گلبرگ گیاهان ممكن است رنگیزه هایی داشته باشد كه سبب جذب حشرات به هنگام گرده افشانی شوند.
    ۱۸۴) واكوئل های مركزی در بعضی از گیاهان حاوی مواد سمی هستند كه به این ترتیب گیاه در برابر جانوران گیاهخوار و بعضی از آفات گیاهی از خود دفاع می كند.
    ۱۸۵) نوع خاصی از واكوئل به نام واكوئل ضربن دار در پارامسی كه آغازی مژكدار تك سلولی آب شیرین است وجود دارد.
    ۱۸۶) واكوئل ضربان دار ، آب اضافی را در سلول جمع كرده و سپس به بیرون می راند.
    ۱۸۷) دفع آب اضافه برای آغازیان آب شیرین بسیار ضروری است چون آب دائماً وارد سلول می شود و اگر سلول راهی برای دفع آب اضافی نداشته باشد ، آنقدر حجیم می شود كه سرانجام می تركد.
    ۱۸۸) در واقع واكوئل ضربان دار برای حفظ تعادل محیط درونی سلول ، حیاتی است.
    ۱۸۹) در دستگاه غشایی درونی ، پیوستگی ساختاری مستقیمی بین پوشش هسته ، شبكه ی آندوپلاسمی زبر و شبكه ی آندوپلاسمی صاف برقرا است.
    ۱۹۰) مثلاً وزیكول های انتقالی در شبكه ی آندوپلاسمی ساخته می شوند ، سپس به جسم گلژی وارد می شوند و سرانجام به لیزوزوم و یا واكوئل تبدیل می‌شوند.

    كلروپلاست
    ۱۹۱) انجام فتوسنتز را بر عهده داردو در گیاهان و بعضی از آغازیان مانند جلبك ها یافت می شود.
    ۱۹۲) فتوسنتز فرآیندی است كه در طی آن انرژی نور خورشید جذب و به انرژی شیمیایی نهفته در قند تبدیل می شود.
    ۱۹۳) بخشی از قند های تولید شده در فتوسنتز برای تهیه مواد غذایی دیگر به كار می روند.
    ۱۹۴) كلروپلاست نیروگاه خورشیدی است كه بسیار موفق تر از هر چیزی عمل می كند كه تا كنون توسط قدرت ابتكار و نبوغ آدمی ساخته شده است.
    ۱۹۵) غشاها ، فضای داخل كلروپلاست را به سه قسمت تقسیم می كنند و ساختار كلروپلاست را با كاری كه انجام می دهد متناسب كرده‌اند.
    ۱۹۶) این قسمت ها عبارتند از : ۱- فضای باریكی بین غشای بیرونی و غشای درونی كلروپلاست. ۲- فضایی كه توسط غسای درونی محصور شده است. ۳-فضای درون لوله ها و قرص های غشادار توخالی .
    ۱۹۷) قرص های غشادار توخالی به صورت چند تایی روی هم قرار می گیرند كه هر دسته را گرانوم می نامیم.
    ۱۹۸) گرانوم ها مكان هایی هستند كه درآنجا انرژی نور خورشیدی به دام می افتد.
    ۱۹۹) درون فضایی را كه غشای داخلی محصور ركده است را ماده‌ای سیال به نام استروما پر می كند.
    ۲۰۰) علاوه بر كلروپلاست در سلول های گیاهان ممكن است انواع دیگری از پلاست ها دیده شوند كه در آنها مواد متفاوتی مانند شاسته ، ذرات رنگی ، پروتئین‌ها و لیپید ها ذخیره می شوند.

    میتوكندری
    ۲۰۱) اندامكی است كه انرژی شیمیایی را از شكلی به شكل دیگر در می آورد.
    ۲۰۲) این اندامك انجام تنفس سلولی را بر عهده دارد.
    ۲۰۳) تنفس سلولی فرآیندی است كه در طی آن انرژی شیمیایی غذاها مانند قند ها به انرژی شیمیایی مولكول سوختی سلول ها یعنی ATP تبدیل می شود.
    ۲۰۴) میتوكندری دارای دو غشا است ، اما فضای درون آن فقط از دو قسمت تشكیل شده است.
    ۲۰۵) این دو فضا در میتوكندری عبارتند از ۱- فضای بین دو غشای درونی و بیرونی ۲- فضایی كه توسط غشای درونی محصور شده است.
    ۲۰۶) فضای درونی میتوكندری را ماده ای سیال به نام ماتریكس پر كرده است.
    ۲۰۷) بسیاری از واكنش های شیمیایی مربوط به تنفس ، درون ماتریكس میتوكندری رخ می دهند.
    ۲۰۸) غشای درونی میتوكندری بسیار چین خورده استكه هر چین خوردگی یك تیغه به نام كریستا را به وجود می آورد.
    ۲۰۹) آنزیم هایی كه ساخته شدن ATP را بر عهده دارند درون این غشای چین خورده و نیز بر سطح آن قرار گرفته‌اند.
    ۲۱۰) كریستاها موجب افزایش سطح غشای درونی میتوكندری و در نتیجه‌ی آن باعث بالا رفتن توانایی میتوكندری در تولید ATP می شوند.

    چگونه مواد به سلول وارد و یا از آن خارج می شوند؟
    ۲۱۱) بسیاری مواد از طریق انتشار به سلول وارد و یا از آن خارج می شوند.
    ۲۱۲) انتشار یعنی حركت ذرات ماده از جای پرتراكم به سوی محل كم تراكم.
    ۲۱۳) عامل انتشار اختلاف غلظت درات ماده بین دو نقطه از محیط است.
    ۲۱۴) حركت خالص مولكول های مواد در انتشار را می توان از تفریق تعداد مولكول هایی كه به سمت محیط غلیظ پیش میروند ، از مولكول هایی كه از این ناحیه دور می شوند و به سمت غلظت كمتر می روند محاسبه كرد.
    ۲۱۵) نتیجه ی نهایی انتشار ، یكسان شدن غلظت آن ماده در همه‌ی نقاطی است كه آن ماده وجود دارد.
    ۲۱۶) اكسیژن از طریق انتشار وارد سلول می شود و كربن دی اكسید ( CO۲) از طریق انتشار از سلول خارج می شود.
    ۲۱۷) بعضی مولكول ها نمی توانند به راحتی از غشا در جهت شیب غلظت حركت كنند . این مواد به كمك كانال های پروتئینی از عرض غشا عبور می كنند.
    ۲۱۸) عبور مولكول های مواد از عرض غشا با كمك كانال های پروتئینی در جهت شیب غلظت را انتشار تسهیل شده می نامند.
    ۲۱۹) انتشار یك فرآیند كاملاً فیزیكی است و از انرژی زیستی استفاده نمی كند.
    ۲۲۰) افزایش گرمای محیط به خاطر زیاد كردن جنبش و برخورد مولكول ها باعث افرایش سرعت انتشار می شود.
    ۲۲۱) عبور مواد از عرض غشا با صرف انرژی توسط مولكول های ناقل بر خلاف شیب غلظت ، انتقال فعال نام دارد.
    ۲۲۲) ریشه‌ای گیاهان بعضی مواد را با انتقال فعال جذب می كنند.
    ۲۲۳) آندوسیتوز فرآیندی است كه سلول ، مولكول ها و ذرات درشت را به صورت كیسه جذب می كند.
    ۲۲۴) آندوسیتوز واژه‌ای یونانی و به معنای ورود به سلول است.
    ۲۲۵) موجود تك سلولی مانند آمیب با روش آندوسیتوز تغذیه می كند.
    ۲۲۶) اگزوسیتوز فرآیندی عكس آندوسیتوز است كه ذرات درشت توسط كیسه چه به غشا متصل و به خارج فرستاده می شوند.

    227) اسمز
    ۲۲۸) آب از طریق نوع خاصی انتشار به نام اسمز به سلول وارد و یا از آن خارج می شود.
    ۲۲۹) برای ایجاد خاصیت اسمز پرده یا غشا باید خاصیت نفوذپذیری انتخابی داشته باشد.
    ۲۳۰) پرده‌ای از جنس كاغذ سلوفان می تواند خاصیت نفوذپذیری انتخابی داشته باشد.
    ۲۳۱) نیروی كشش محیط غلیظ نسبت به آب فشار اسمزی نام دارد.
    ۲۳۲) انتشار آب از عرض یك غشای نیمه تراوا ( دارای نفوذپذیری انتخابی ) اسمز نام دارد.
    ۲۳۳) اسمز جایی روی می دهد كه دو محلول با غلظت متفاوت آب ، به وسیله‌ی یك غشای نیمه تراوا از یكدیگر جدا شده باشند.
    ۲۳۴) اگر یك گلبول قرمز در آب مقطر قرا بگیرد به خاطر اسمز ، آنقدر آب وارد آن می شود كه سلول می تركد.
    ۲۳۵) برای جلوگیری از تركیدن گلبول قرمز ، خون و مایعات بدن ما غلظتی مشابه غلظت درون سلول گلبول قرمز دارند.
    ۲۳۶) اگر یك سلول گیاهی را در آب مقطر قرار دهیم ، آب وارد واكوئل مركزی می شود و سلول باد می كند ولی به خاطر داشتن دیواره نمی تركدكه به این حالت تورژسانس ( آماس ) گفته می شود.
    ۲۳۷) تورژسانش در گیاهان خشكی بسیار اهمیت دارد چون باعث می شود گیاه استوار بماند در غیر اینصورت گیاه پژمرده خواهد شد.
    ۲۳۸) پدیده ی پژمردگی گیاهان به خاطر كمبود فشار اسمزی داخل آنها ، پلاسمولیز نامیده می شود.
    گیاهان علفی كه چوب زیادی ندارند برای استوار ماندن به تورژسانس وابسته هستند. و در صورت پژمردگی این گیاهان علفی خم خواهند شد

اطلاعات موضوع

کاربرانی که در حال مشاهده این موضوع هستند

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این موضوع است. (0 کاربران و 1 مهمان ها)

تعداد اعضای بازدید کننده از این تایپیک : 1

بازدید کنندگان :  (نمایش کلی)

  1. نرگس22

کلمات کلیدی این موضوع

Bookmarks

مجوز های ارسال و ویرایش

  • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
  • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
  • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
  • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
  •